Giám sát về phát triển năng lượng giai đoạn 2016 - 2021 tại Quảng Nam và Quảng Ngãi

Quy trình vận hành hồ chứa thiếu linh hoạt gây lãng phí tài nguyên nước

Hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi mà Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội "Việc thực hiện chính sách, pháp luật phát triển năng lượng giai đoạn 2016 - 2021" đến làm việc đều có nhiều thủy điện, trong đó có những thủy điện công suất lớn. Phản ánh từ hai địa phương cho thấy, quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông đều đang thiếu linh hoạt, gây lãng phí nguồn tài nguyên nước.

Thấy rõ vướng mắc trong quy trình vận hành hồ chứa

Với lợi thế tự nhiên, hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi đều có nhiều nhà máy thủy điện. Trên địa bàn Quảng Nam có 29/40 nhà máy thủy điện có trong quy hoạch đã vận hành, với tổng công suất thiết kế 1.574,36MW. Ngoài ra, trên địa bàn có 4 nhà máy thủy điện nhỏ không thuộc quy hoạch, với công suất 8,9MW, đều là những công trình được đầu tư xây dựng trước khi có các yêu cầu về quy hoạch. Tương tự, trên địa bàn Quảng Ngãi có 16 nhà máy thủy điện với tổng công suất 397,45MW.

Quy trình vận hành hồ chứa thiếu linh hoạt gây lãng phí tài nguyên nước -1
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy - Phó trưởng đoàn thường trực Đoàn giám sát phát biểu tại cuộc làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: P. Thủy

Cùng với các nhà máy nhiệt điện, điện mặt trời, điện tự dùng, các nhà máy thủy điện góp phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng trên địa bàn hai tỉnh, góp phần điều tiết lũ trong mùa mưa bão, cung cấp nước cho vùng hạ du mùa khô hạn.

Thực tế những năm trước cho thấy, việc xả lũ của một số nhà máy thủy điện trên địa bàn Quảng Nam đã gây ảnh hưởng tới sản xuất, sinh hoạt của đồng bào. Nêu vấn đề này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Tạ Văn Hạ đề nghị, địa phương làm rõ, đến nay vấn đề xả lũ thủy điện gây ảnh hưởng, thiệt hại cho vùng hạ du đã được các doanh nghiệp đền bù và xử lý triệt để hay chưa?

Dù trên địa bàn Quảng Ngãi chưa xảy ra sự cố nào trong thực hiện vận hành hồ chứa, nhưng với việc có nhiều nhà máy thủy điện, trong đó có những dự án thủy điện công suất lớn, ĐBQH Vũ Tiến Lộc (Hà Nội) đề nghị, cần phân tích, đánh giá cụ thể về vấn đề này.

Trả lời các câu hỏi của thành viên Đoàn giám sát, đại diện UBND tỉnh Quảng Nam và một số sở, ngành liên quan đều khẳng định, rút kinh nghiệm từ việc xả lũ của một số nhá máy thủy điện trước đây, hiện nay việc quản lý, vận hành và chế độ thông tin, báo cáo của các công trình hồ chứa thủy điện đều tuân thủ chặt chẽ theo Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn ban hành kèm theo Quyết định số 1865/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Quy trình 1865). Cùng với đó, các đơn vị này cũng đã ký kết quy chế phối hợp với địa phương. Qua đó, đã góp phần đáng kể trong việc giảm lũ, chậm lũ cho hạ du trong mùa mưa bão, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất, chống xâm nhập mặn trong mùa khô hạn. Báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng khẳng định, các doanh nghiệp, chủ đầu tư thủy điện trên địa bàn đều tuân thủ Quy trình 1865 và một số quy trình vận hành trên sông riêng lẻ của địa phương.

Chia sẻ một số khó khăn, vướng mắc do quy định của Trung ương, đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam nêu vấn đề, trong khi mực nước của hạ du đang thấp hơn báo động 2, dung tích hồ không trữ được, thì Cục Quản lý Tài nguyên nước lại bắt trữ lại, gây khó khăn cho việc phòng lũ tối đa trong hồ chứa. "Kịch bản này lặp lại nhiều năm liền và Sở đã gọi điện trao đổi nhiều lần với Cục để Cục có cách điều hành tốt hơn”.

Liên quan đến thời gian được phép tích nước, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Quảng Nam đề nghị, trong Quy trình 1865 cần điều chỉnh kéo dài thời gian mùa mưa bão, cụ thể là kéo dài từ ngày 1.9 đến 31.12 hàng năm; đồng thời, bổ sung kịch bản vận hành khi lưu lượng về các hồ đạt hay vượt ngưỡng mà hạ du chưa xuất hiện lũ để duy trì mực nước hồ chứa phù hợp.

Dù có tiến bộ, nhưng bản chất vẫn là quy trình vận hành đơn hồ

Đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng, Quy trình 1865 dù có nhiều tiến bộ so với quy trình trước đây, nhưng về bản chất vẫn là quy trình vận hành đơn hồ, chưa thể hiện đúng tính chất liên hồ. Trong khi đó, với ảnh hưởng phức tạp của biến đổi khí hậu như hiện nay, thì vận hành hồ thủy điện dự báo tới đây sẽ phức tạp. Do vậy, cần có quy trình bảo đảm cân bằng lượng nước về vùng hạ du phù hợp.

Quy trình vận hành hồ chứa thiếu linh hoạt gây lãng phí tài nguyên nước -0
Đoàn giám sát của UBTVQH khảo sát thực tế tại Cảng Kỳ Hà, Quảng Nam. Ảnh: P. Thủy

Đồng tình với phản ánh của hai địa phương, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam Nguyễn Tài Anh cho rằng, những quy trình vận hành liên hồ chứa, đơn hồ, liên hồ hiện nay đã qua thời gian áp dụng tương đối dài, do đó, cần thiết phải rà soát, xem xét, điều chỉnh lại. Bởi, thực tế quá trình triển khai thực hiện đã gặp nhiều khó khăn. “Nước là nguồn tài nguyên rất quý và nếu cứ quy định cứng nhắc như vậy sẽ rất lãng phí”, ông Nguyễn Tài Anh nhận định.

Cũng theo đại diện lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành của hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, quy định thẩm quyền quyết định vận hành hồ chứa trong tình huống bất thường hay thiên tai xảy ra ở cấp 4, có thể gây thiệt hại lớn về người, vật nuôi và hạ tầng cơ sở cũng có hạn chế. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền đề nghị, cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quan có liên quan trong quy trình và phương án vận hành trong tình huống thiên tai cấp 4 xảy ra. Thực tế khi cơn bão lớn đổ bộ vào đất liền tỉnh Quảng Ngãi đã gây ảnh hưởng lớn đến dự báo mực nước sông Trà Khúc và việc chia sẻ thông tin liên quan đến vận hành các hồ trong lưu vực. Đơn cử, do mất điện và trạm đo của Đài khí tượng thủy văn bị hư hỏng, nên việc giám sát, điều tiết các hồ trong thời gian này không thể thực hiện được.

Đối với Quy trình 1865, UBND tỉnh Quảng Nam nhận thấy, tại điểm c, khoản 2, Điều 7 về “các tình huống bất thường khác do Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam hoặc Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng quyết định để bảo đảm an toàn cho hạ du” chưa thống nhất về thẩm quyền quyết định vận hành trong tình huống này. Các bộ, ngành liên quan cần rà soát thực tế, nghiên cứu kinh nghiệm vận hành hồ chứa thủy điện để điều chỉnh thống nhất về thẩm quyền quyết định trong tình huống bất thường khác. Đồng thời, cần xem xét bổ sung kịch bản và thẩm quyền quyết định phần dung tích từ mực nước dâng bình thường đến mực nước lũ kiểm tra để vận hành cắt giảm lũ cho hạ du khi có tình huống bất thường xảy ra.

Từ phản ánh của địa phương, Đoàn giám sát nhận thấy, hiện nay, các quy định trong nhiều quy trình vận hành hồ chứa thủy điện còn thiếu linh hoạt, gây lãng phí nguồn tài nguyên, đặc biệt là việc duy trì cố định giá trị mực nước trước lũ trong mùa lũ dẫn tới việc phải xả thừa nước trong một số thời gian của mùa lũ. Để sử dụng nguồn nước tiết kiệm, hiệu quả hơn và huy động tối đa nguồn lực xã hội, thúc đẩy sự tham gia của khối tư nhân, giảm nguồn lực đầu tư của Nhà nước, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy - Phó trưởng đoàn thường trực Đoàn giám sát đề nghị, Bộ Tài nguyên và Môi trường cần nghiên cứu, tổng kết và đề xuất sửa đổi, bảo đảm phù hợp đối với các quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực các sông Vu Gia - Thu Bồn, Trà Khúc, cũng như các chính sách liên quan đến sửa đổi Luật Tài nguyên nước năm 2012.

Quốc hội và Cử tri

AMH
Chính sách và cuộc sống

Thách thức cũng là cơ hội

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy phục vụ cho sự phát triển của đất nước, cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đằng sau quá trình này là khối lượng công việc khổng lồ, đặc biệt là công tác rà soát và xử lý các vướng mắc trong hệ thống văn bản pháp luật. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng, có tác động lớn đến sự vận hành của nền hành chính quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.

Cần chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân
Chính sách và cuộc sống

Chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực khiến dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục hơn, kéo theo đó là tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân cũng diễn ra ngày càng phổ biến; tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân dù pháp luật đã có quy định không cho phép dưới mọi hình thức nhưng thực tế vẫn diễn ra phổ biến, công khai, nhiều hành vi chưa thể xử lý được vì thiếu quy định của pháp luật.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Hiệu quả thiết thực và toàn diện
Quốc hội và Cử tri

Hiệu quả thiết thực và toàn diện

Phát biểu tại Lễ phát động phong trào "Bình dân học vụ số" diễn ra mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp phát biểu
Diễn đàn Quốc hội

Cần chính sách đủ mạnh để khuyến khích phục hồi doanh nghiệp

Dự án Luật Phá sản (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín tới, trong đó có một điểm mới nổi bật là bổ sung quy định về phục hồi doanh nghiệp trước khi phá sản. Tại phiên họp mở rộng của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra dự án Luật này, các đại biểu đề nghị, cần rà soát, nghiên cứu để có khung pháp lý, chính sách đủ mạnh nhằm khuyến khích thực hiện phục hồi doanh nghiệp.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Cải cách thủ tục giải thể doanh nghiệp

Thủ tục thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng nhưng thủ tục giải thể “cực kỳ khó khăn”. Đây là phản ánh của doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát thực trạng cung cấp, thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp năm 2024 do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV - thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) thực hiện.

Cần tập trung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển
Quốc hội và Cử tri

Cần chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp mang tính đột phá cao

Trao đổi với phóng viên Báo ĐBND, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính PHAN ĐỨC HIẾU cho rằng, để kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng quan trọng hàng đầu của đất nước như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết "Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, thì cần có một chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp được tinh chỉnh, mang tính đột phá cao, phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới.

ĐBQH Trần Văn Khải (Hà Nam): Sửa đổi Luật Việc làm là cơ hội vàng để thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 57, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Chính sách và cuộc sống

Tranh thủ tối đa "cơ hội vàng"

Phát triển việc làm bền vững, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trong bối cảnh tinh gọn bộ máy - dù khó nhưng chúng ta có thể và phải làm được điều này, trước hết là phải tranh thủ tối đa "cơ hội vàng" từ sửa đổi toàn diện Luật Việc làm.

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất
Quốc hội và Cử tri

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất

Quan tâm đến thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất quy định tại dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội tham dự Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7 đề nghị tăng thời hạn của giấy chứng nhận là trên 5 năm. Bởi, thời hạn trên là quá ngắn, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất hóa chất có điều kiện.

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực
Quốc hội và Cử tri

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2021 - 2024 trên địa bàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang đề nghị, Chính phủ ban hành các chính sách ưu đãi mạnh mẽ đối với nhân lực chất lượng cao, bao gồm các cơ chế về tiền lương, phúc lợi và hỗ trợ thuế đối với các chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu. Cùng với đó, cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực và mức độ đóng góp, tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân tài.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Tạo thuận lợi cho nhà giáo khi thuyên chuyển

Dự thảo Luật Nhà giáo vừa được cho ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7. Dự thảo luật đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc, giải quyết các vấn đề phát sinh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về nhà giáo. Tuy vậy, đối với vấn đề thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập, cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ để giáo viên không gặp khó khi thuyên chuyển.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đắk Nông)
Quốc hội và Cử tri

Cân nhắc tăng thuế đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép theo lộ trình

Lưu ý nếu quy định tăng thuế cao đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép ngay trong một lần như dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ gây tác động tới tâm lý khách hàng, làm giảm lượng tiêu thụ xe, một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc quy định lộ trình tăng thuế trong vòng 3 năm, từ năm 2027 - 2030, mức tăng thêm 3%/năm tương đương với việc chia đều mức tăng 9% trong 3 năm, áp dụng từ năm 2027.

Dựa vào nội lực để phát triển
Chính sách và cuộc sống

Dựa vào nội lực để phát triển

Theo số liệu thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Điều này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương điều hành phiên thảo luận
Quốc hội và Cử tri

Tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân được coi là tài sản phi truyền thống và có liên quan chặt chẽ tới quyền con người, quyền công dân, an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu, công nghệ thông tin… Thảo luận về dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật cần tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân và quy định chế tài có tính răn đe cao đối với những hành vi xâm phạm.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đăk-Nông) phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Quốc hội và Cử tri

Nghiên cứu kỹ lưỡng chính sách thuế liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ

Cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là rất quan trọng và ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư cũng như sự phát triển của doanh nghiệp, vì vậy, cần rà soát bảo đảm thể chế hóa đầy đủ và toàn diện các nội dung liên quan đến chính sách ưu đãi về thuế, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số
Quốc hội và Cử tri

Đổi mới tư duy, tránh quản lý quá thận trọng

Thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ 7, một số ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật cần cụ thể hóa đầy đủ Nghị quyết số 57 – NQ/TW của Bộ Chính trị, nhất là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tránh tư duy "không quản được thì cấm", mở đường cho công nghệ mới qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Bởi, nếu quản lý quá thận trọng sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, khiến doanh nghiệp e ngại thử nghiệm công nghệ mới tại nước ta.

AMH
Quốc hội và Cử tri

Chống quảng cáo vi phạm trên mạng

Trong những năm gần đây, chống quảng cáo vi phạm pháp luật trên mạng dường như trở thành một cuộc chiến "nhọc nhằn". Quy định giám sát nội dung trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, được thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách hôm nay, có thể trở thành công cụ hữu hiệu nếu được vận dụng đúng cách.

Đại biểu Quốc hội Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Chính trị

Cần có chế tài xử lý khi doanh nghiệp không báo cáo hàng năm

Dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi) quy định, trong thời hạn 5 năm kể từ ngày hóa chất mới được đăng ký, hằng năm, tổ chức, cá nhân có hoạt động hóa chất liên quan đến hóa chất mới phải báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền về quá trình hoạt động với hóa chất mới. Do đó, đại biểu Quốc hội Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) đề nghị, cần bổ sung vào dự thảo Luật quy định về việc giao Chính phủ quy định chế tài xử lý với trường hợp không báo cáo hàng năm.