Xây dựng pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn

TRẦN ĐÌNH GIA - Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh

Xác định rõ công tác xây dựng pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống nên đối với dự án luật tác động lớn, toàn diện đến đời sống kinh tế - xã hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh luôn chủ động phối hợp với Thường trực HĐND, UBND tỉnh tổ chức lấy ý kiến sâu rộng trong Nhân dân, của các ngành, các cấp, đối tượng chịu tác động… Qua đó, thu thập được nhiều ý kiến tâm huyết, chuyên sâu và có tính xây dựng.

Thu thập nhiều ý kiến tâm huyết, chuyên sâu

Qua nửa đầu nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, với tinh thần trách nhiệm cao, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ đề ra, nhất là trong công tác xây dựng pháp luật, góp phần để Quốc hội thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng (hoàn thành 112/137 nhiệm vụ lập pháp của cả nhiệm kỳ; xem xét, thông qua 23 luật, pháp lệnh, 28 nghị quyết)... Qua đó, tạo lập nền tảng chính trị, pháp lý cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Đoàn ĐBQH tỉnh khảo sát xây dựng dự thảo Nghị quyết về thí điểm đấu giá biển số xe ô tô. Ảnh: H. Phong
Đoàn ĐBQH tỉnh khảo sát xây dựng dự thảo Nghị quyết về thí điểm đấu giá biển số xe ô tô. Ảnh: H. Phong

Cụ thể, căn cứ tình hình thực tiễn tổng kết thi hành luật, Đoàn đã chủ động tham gia đề xuất nội dung đưa vào chương trình xây dựng pháp luật toàn khóa và hằng năm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đối với những nội dung chưa tuân thủ trình tự, thủ tục hoặc có nội dung chưa rõ, Đoàn thể hiện rõ quan điểm, chính kiến đề xuất chưa đưa vào chương trình, nhằm bảo đảm chất lượng.

Hằng năm, trên cơ sở Chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội, Đoàn đã phân công các đại biểu là thành viên của Ủy ban thẩm tra các dự án luật, theo dõi chuyên sâu và thảo luận tại các kỳ họp. Căn cứ vào đối tượng, phạm vi điều chỉnh, nội dung của dự án luật, nghị quyết, Đoàn cũng đã xây dựng kế hoạch tổ chức hội nghị, khảo sát, tham gia hội thảo và gửi văn bản lấy ý kiến trực tiếp các cơ quan chuyên môn, quản lý nhà nước và các đối tượng chịu tác động của chính sách… Cụ thể, Đoàn tổ chức 9 hội nghị lấy ý kiến xây dựng pháp luật các dự án luật, như: Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi); Hợp tác xã (sửa đổi); Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi); Thanh tra (sửa đổi)…; đồng thời, tổ chức 2 cuộc khảo sát xây dựng Nghị quyết về việc thí điểm mô hình tổ chức hoạt động lao động, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam và Nghị quyết về thí điểm đấu giá biển số xe.

Song song đó, Đoàn ĐBQH tỉnh cũng luôn xác định rõ: công tác xây dựng pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống. Do vậy, đối với dự án luật tác động lớn, toàn diện đến đời sống kinh tế - xã hội như Luật Đất đai (sửa đổi), Đoàn đã chủ động phối hợp với Thường trực HĐND, UBND tỉnh ban hành kế hoạch tổ chức lấy ý kiến sâu rộng trong Nhân dân, các ngành, các cấp, các đối tượng chịu sự tác động… Qua đó, thu thập được nhiều ý kiến tâm huyết, chuyên sâu và xây dựng, gửi báo cáo đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Việc tổ chức lấy ý kiến cử tri, Nhân dân, các cấp, ngành về các dự án luật luôn được Đoàn chú trọng và có nhiều đổi mới, với hình thức đa dạng và phát huy thế mạnh công nghệ thông tin, các phương tiện truyền thông. Theo đó, chuẩn bị TXCT trước các kỳ họp, Đoàn đã gửi đến cử tri nội dung các dự án luật thông qua cổng thông tin điện tử Đại biểu Nhân dân tỉnh, mã quét QR để cử tri thuận tiện khai thác tài liệu, nghiên cứu, góp ý… Đây cũng là hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật sâu rộng ngay từ khâu xây dựng pháp luật nhằm huy động được trí tuệ, sự đồng thuận của cử tri, Nhân dân. Trên cơ sở đó, các thành viên ĐBQH trong Đoàn đã tích cực tham gia phát biểu tại các phiên thảo luận tổ, hội trường. Với lập luận sắc sảo, có sơ sở lý luận, khoa học và thực tiễn mang tính xây dựng cao, nhiều ý kiến đã được ghi nhận, đánh giá cao…

Tuy nhiên, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cũng nhận thấy: công tác xây dựng pháp luật vẫn còn những hạn chế nhất định. Đó là, tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, thiếu thống nhất trong hệ thống pháp luật chậm được khắc phục; vai trò của chuyên gia nghiên cứu, lấy ý kiến xây dựng các dự án luật chưa được phát huy… Bên cạnh đó, nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác xây dựng pháp luật ở một số cơ quan, tổ chức, người đứng đầu, cán bộ, công chức chưa đầy đủ; một số cơ quan, đơn vị, địa phương thiếu nghiên cứu, góp ý.

Có cơ chế tài chính bảo đảm nguồn ngân sách thích đáng

Để tiếp tục đổi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng công tác xây dựng pháp luật, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh thống nhất các giải pháp, như: tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác xây dựng pháp luật. Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu; chủ động tuyên truyền, phổ biến những nội dung định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV theo Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị, Đề án của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết, chương trình xây dựng pháp luật hằng năm, cũng như kế hoạch xây dựng pháp luật của Đoàn ĐBQH.

Đồng thời, bám sát đề án và nghị quyết về Chương trình xây dựng luật hàng năm để chủ động tổ chức các hoạt động khảo sát, hội nghị, lấy ý kiến bằng văn bản… nhằm thu thập những nội dung thực tế, giúp đại biểu nắm bắt bao quát và phản ánh kịp thời tới các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ về những vướng mắc trong triển khai thực hiện các văn bản pháp luật. Phối hợp với UBND tỉnh và các sở, ngành, địa phương nghiên cứu các giải pháp kiến nghị, đề xuất Trung ương quan tâm các tiềm năng, lợi thế của tỉnh; tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để phát huy hiệu quả chính sách, pháp luật tại địa phương, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, sớm đưa Hà Tĩnh trở thành tỉnh khá của cả nước.

Bên cạnh đó, tăng cường các hoạt động giám sát của Đoàn ĐBQH, của ĐBQH, nhất là giám sát đối với công tác tổ chức thi hành luật và văn bản quy phạm pháp luật tại địa phương, xem đây là kênh thông tin quan trọng phản ánh mức độ “đi vào cuộc sống” của văn bản pháp luật, kịp thời phát hiện những tồn tại, bất cập trong thi hành để kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền khắc phục hoặc sửa đổi, bổ sung. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội trong hoạt động phản biện xã hội đối với dự án luật, pháp lệnh, dự thảo nghị quyết... Lựa chọn nội dung để tham vấn ý kiến chuyên gia, các nhà khoa học, cán bộ hoạt động thực tiễn có trình độ pháp lý, kiến thức chuyên sâu tham gia nghiên cứu, góp ý có chất lượng…

Mặt khác, cần nghiên cứu, có cơ chế tài chính bảo đảm nguồn ngân sách thích đáng cho công tác xây dựng pháp luật, thuê, khoán đội ngũ chuyên gia; xem đầu tư cho công tác xây dựng pháp luật như là đầu tư cho phát triển “cơ sở hạ tầng” pháp lý... Kịp thời tổng kết, sửa đổi Nghị quyết số 524/2012/UBTVQH13 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về một số chế độ chi tiêu bảo đảm hoạt động Quốc hội; do các chế độ, định mức này được ban hành đã lâu, còn thiếu danh mục, nhiều định mức còn thấp…

Quốc hội và Cử tri

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể
Chính sách và cuộc sống

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể

Đây là cuộc họp đưa ra các giải pháp cụ thể, để giải quyết những vấn đề cấp bách mà người dân đang phải đối mặt nên không có nhiều thời gian để tiếp tục bàn luận, mà phải hành động ngay từ bây giờ để bảo vệ sức khỏe người dân - là yêu cầu của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp bàn về các giải pháp toàn diện và cấp bách để xử lý ô nhiễm không khí tại các địa phương diễn ra mới đây.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Thách thức cũng là cơ hội

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy phục vụ cho sự phát triển của đất nước, cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đằng sau quá trình này là khối lượng công việc khổng lồ, đặc biệt là công tác rà soát và xử lý các vướng mắc trong hệ thống văn bản pháp luật. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng, có tác động lớn đến sự vận hành của nền hành chính quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.

Cần chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân
Chính sách và cuộc sống

Chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực khiến dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục hơn, kéo theo đó là tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân cũng diễn ra ngày càng phổ biến; tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân dù pháp luật đã có quy định không cho phép dưới mọi hình thức nhưng thực tế vẫn diễn ra phổ biến, công khai, nhiều hành vi chưa thể xử lý được vì thiếu quy định của pháp luật.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Hiệu quả thiết thực và toàn diện
Quốc hội và Cử tri

Hiệu quả thiết thực và toàn diện

Phát biểu tại Lễ phát động phong trào "Bình dân học vụ số" diễn ra mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp phát biểu
Diễn đàn Quốc hội

Cần chính sách đủ mạnh để khuyến khích phục hồi doanh nghiệp

Dự án Luật Phá sản (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín tới, trong đó có một điểm mới nổi bật là bổ sung quy định về phục hồi doanh nghiệp trước khi phá sản. Tại phiên họp mở rộng của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra dự án Luật này, các đại biểu đề nghị, cần rà soát, nghiên cứu để có khung pháp lý, chính sách đủ mạnh nhằm khuyến khích thực hiện phục hồi doanh nghiệp.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Cải cách thủ tục giải thể doanh nghiệp

Thủ tục thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng nhưng thủ tục giải thể “cực kỳ khó khăn”. Đây là phản ánh của doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát thực trạng cung cấp, thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp năm 2024 do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV - thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) thực hiện.

Cần tập trung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển
Quốc hội và Cử tri

Cần chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp mang tính đột phá cao

Trao đổi với phóng viên Báo ĐBND, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính PHAN ĐỨC HIẾU cho rằng, để kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng quan trọng hàng đầu của đất nước như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết "Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, thì cần có một chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp được tinh chỉnh, mang tính đột phá cao, phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới.

ĐBQH Trần Văn Khải (Hà Nam): Sửa đổi Luật Việc làm là cơ hội vàng để thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 57, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Chính sách và cuộc sống

Tranh thủ tối đa "cơ hội vàng"

Phát triển việc làm bền vững, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trong bối cảnh tinh gọn bộ máy - dù khó nhưng chúng ta có thể và phải làm được điều này, trước hết là phải tranh thủ tối đa "cơ hội vàng" từ sửa đổi toàn diện Luật Việc làm.

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất
Quốc hội và Cử tri

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất

Quan tâm đến thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất quy định tại dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội tham dự Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7 đề nghị tăng thời hạn của giấy chứng nhận là trên 5 năm. Bởi, thời hạn trên là quá ngắn, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất hóa chất có điều kiện.

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực
Quốc hội và Cử tri

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2021 - 2024 trên địa bàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang đề nghị, Chính phủ ban hành các chính sách ưu đãi mạnh mẽ đối với nhân lực chất lượng cao, bao gồm các cơ chế về tiền lương, phúc lợi và hỗ trợ thuế đối với các chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu. Cùng với đó, cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực và mức độ đóng góp, tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân tài.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Tạo thuận lợi cho nhà giáo khi thuyên chuyển

Dự thảo Luật Nhà giáo vừa được cho ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7. Dự thảo luật đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc, giải quyết các vấn đề phát sinh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về nhà giáo. Tuy vậy, đối với vấn đề thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập, cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ để giáo viên không gặp khó khi thuyên chuyển.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đắk Nông)
Quốc hội và Cử tri

Cân nhắc tăng thuế đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép theo lộ trình

Lưu ý nếu quy định tăng thuế cao đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép ngay trong một lần như dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ gây tác động tới tâm lý khách hàng, làm giảm lượng tiêu thụ xe, một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc quy định lộ trình tăng thuế trong vòng 3 năm, từ năm 2027 - 2030, mức tăng thêm 3%/năm tương đương với việc chia đều mức tăng 9% trong 3 năm, áp dụng từ năm 2027.

Dựa vào nội lực để phát triển
Chính sách và cuộc sống

Dựa vào nội lực để phát triển

Theo số liệu thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Điều này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương điều hành phiên thảo luận
Quốc hội và Cử tri

Tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân được coi là tài sản phi truyền thống và có liên quan chặt chẽ tới quyền con người, quyền công dân, an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu, công nghệ thông tin… Thảo luận về dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật cần tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân và quy định chế tài có tính răn đe cao đối với những hành vi xâm phạm.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đăk-Nông) phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Quốc hội và Cử tri

Nghiên cứu kỹ lưỡng chính sách thuế liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ

Cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là rất quan trọng và ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư cũng như sự phát triển của doanh nghiệp, vì vậy, cần rà soát bảo đảm thể chế hóa đầy đủ và toàn diện các nội dung liên quan đến chính sách ưu đãi về thuế, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số
Quốc hội và Cử tri

Đổi mới tư duy, tránh quản lý quá thận trọng

Thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ 7, một số ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật cần cụ thể hóa đầy đủ Nghị quyết số 57 – NQ/TW của Bộ Chính trị, nhất là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tránh tư duy "không quản được thì cấm", mở đường cho công nghệ mới qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Bởi, nếu quản lý quá thận trọng sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, khiến doanh nghiệp e ngại thử nghiệm công nghệ mới tại nước ta.

AMH
Quốc hội và Cử tri

Chống quảng cáo vi phạm trên mạng

Trong những năm gần đây, chống quảng cáo vi phạm pháp luật trên mạng dường như trở thành một cuộc chiến "nhọc nhằn". Quy định giám sát nội dung trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, được thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách hôm nay, có thể trở thành công cụ hữu hiệu nếu được vận dụng đúng cách.