Tránh sáp nhập, hợp nhất cơ học

Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã và đang làm việc với một số tỉnh, thành về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập giai đoạn 2018 - 2023”. Cử tri và Nhân dân mong rằng, việc sắp xếp cần thực chất, hiệu quả; tránh sáp nhập, hợp nhất các đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) một cách cơ học để giảm đầu mối.

Qua giám sát bước đầu cho thấy, việc thực hiện chính sách pháp luật về đổi mới các ĐVSNCL ở một số địa phương đã đạt được một số kết quả khá tích cực. Đơn cử, tại TP. Hải Phòng, số lượng ĐVSNCL trên địa bàn thành phố năm 2023 so với năm 2015 giảm 193 đơn vị, đạt tỷ lệ 19,1%. Từ năm 2015 đến năm 2023 đã thực hiện giải thể 21 đơn vị hoạt động không hiệu quả. Về kết quả quản lý biên chế và tinh giản biên chế, giai đoạn 2015 - 2021, TP. Hải Phòng đã giảm 4.445 người so với số người làm việc được cơ quan có thẩm quyền giao năm 2015. Tính đến hết ngày 31.12.2023, TP. Hải Phòng đã thực hiện việc chuyển tự chủ cho 561/815 đơn vị. Tuy vậy, các ĐVSNCL của TP. Hải Phòng chủ yếu tập trung trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nên quá trình thực hiện việc sắp xếp, chuyển đổi cơ chế tài chính gặp nhiều khó khăn.

,Tránh sáp nhập, hợp nhất cơ học 
Ảnh minh họa/ITN

Trong khi đó, là tỉnh có tới 2.181 ĐVSNCL - lớn thứ 2 trong cả nước (chỉ sau Hà Nội), Thanh Hóa đã tổ chức sáp nhập các ĐVSNCL có chức năng, nhiệm vụ tương đồng, quy mô nhỏ để giảm đầu mối nhưng quá trình thực hiện Thanh Hóa cũng nêu ra một số khó khăn, vướng mắc. Đó là, khuôn khổ pháp lý, các chính sách về ĐVSNCL chưa đồng bộ; văn bản hướng dẫn của một số bộ quản lý ngành, lĩnh vực chậm triển khai, sửa đổi ảnh hưởng đến công tác đổi mới quản lý, nâng cao mức độ tự chủ của các ĐVSNCL; thẩm quyền thành lập, tổ chức lại, giải thể các ĐVSNCL được quy định không thống nhất trong các văn bản pháp luật, nhất là trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, quản lý dự án đầu tư xây dựng.

Hay như TP. Hồ Chí Minh, số lượng ĐVSNCL sau khi sắp xếp lại đã giảm từ 1.911 đơn vị xuống còn 1.813 đơn vị (năm 2021). Thống kê đến 31.12.2023, thành phố còn 1.781 đơn vị. Cũng như nhiều địa phương khác, TP. Hồ Chí Minh cũng gặp một số khó khăn khi sắp xếp các ĐVSNCL do một số đơn vị còn lúng túng khi xác định phương án sắp xếp, tổ chức bộ máy. Ngoài ra, các quy định của pháp luật về tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các ĐVSNCL theo từng ngành, lĩnh vực chậm ban hành, gây khó khăn, lúng túng cho công tác triển khai, hướng dẫn thực hiện…

Dù chưa có được bức tranh toàn cảnh, nhưng qua giám sát bước đầu cho thấy, việc thực hiện chính sách, pháp luật về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các ĐVSNCL ở các địa phương, bên cạnh những điểm sáng vẫn còn không ít thách thức. Do đó, quá trình giám sát cần làm rõ hơn những khó khăn, vướng mắc trong sắp xếp các ĐVSNCL là gì? Việc tinh giản biên chế tại sao có nơi thực hiện đáp ứng được yêu cầu, có địa phương lại gặp khó? Liệu có phải do người đứng đầu chưa thật sự quyết liệt hay không? Tinh giản biên chế trên cơ sở đánh giá hiệu quả công việc hay chỉ đơn thuần là giảm theo số biên chế nghỉ hưu? Từ nhận diện rõ những khó khăn, vậy đâu là giải pháp căn cơ để đạt được yêu cầu về sắp xếp các ĐVSNCL gắn với tinh giản biên chế trong thời gian tới? Bởi mục tiêu cuối cùng của sắp xếp không phải là thu gọn được bao nhiêu đơn vị một cách cơ học, mà việc sắp xếp phải bảo đảm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các ĐVSNCL để phục vụ người dân và xã hội tốt hơn.  

Giám sát không phải là tìm ra “lỗi này, lỗi kia”. Giám sát là để đánh giá kết quả đã đạt được, những cách làm hay để nhân rộng, thấy được hạn chế, khó khăn, vướng mắc để khắc phục. Qua đó, xác định nguyên nhân, chỉ rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Trên cơ sở đó, rút ra bài học kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật về ĐVSNCL. Và điều quan trọng là kiến nghị được những nhiệm vụ, giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động của ĐVSNC. Bởi như Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã nhấn mạnh ngay Phiên họp thứ nhất của Đoàn giám sát chuyên đề này, đó là: “giám sát nhằm phát hiện cái hay để phát huy, nhân rộng và chỉ ra tồn tại, hạn chế, chưa làm được, tìm giải pháp khắc phục”.

Đây cũng chính là những gì cử tri, Nhân dân chờ đợi ở chuyên đề giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội lần này.

Chính sách và cuộc sống

AMH
Chính sách và cuộc sống

Thách thức cũng là cơ hội

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy phục vụ cho sự phát triển của đất nước, cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đằng sau quá trình này là khối lượng công việc khổng lồ, đặc biệt là công tác rà soát và xử lý các vướng mắc trong hệ thống văn bản pháp luật. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng, có tác động lớn đến sự vận hành của nền hành chính quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.

Cần chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân
Chính sách và cuộc sống

Chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực khiến dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục hơn, kéo theo đó là tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân cũng diễn ra ngày càng phổ biến; tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân dù pháp luật đã có quy định không cho phép dưới mọi hình thức nhưng thực tế vẫn diễn ra phổ biến, công khai, nhiều hành vi chưa thể xử lý được vì thiếu quy định của pháp luật.

Hiệu quả thiết thực và toàn diện
Quốc hội và Cử tri

Hiệu quả thiết thực và toàn diện

Phát biểu tại Lễ phát động phong trào "Bình dân học vụ số" diễn ra mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Cải cách thủ tục giải thể doanh nghiệp

Thủ tục thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng nhưng thủ tục giải thể “cực kỳ khó khăn”. Đây là phản ánh của doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát thực trạng cung cấp, thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp năm 2024 do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV - thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) thực hiện.

ĐBQH Trần Văn Khải (Hà Nam): Sửa đổi Luật Việc làm là cơ hội vàng để thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 57, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Chính sách và cuộc sống

Tranh thủ tối đa "cơ hội vàng"

Phát triển việc làm bền vững, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trong bối cảnh tinh gọn bộ máy - dù khó nhưng chúng ta có thể và phải làm được điều này, trước hết là phải tranh thủ tối đa "cơ hội vàng" từ sửa đổi toàn diện Luật Việc làm.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Tạo thuận lợi cho nhà giáo khi thuyên chuyển

Dự thảo Luật Nhà giáo vừa được cho ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7. Dự thảo luật đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc, giải quyết các vấn đề phát sinh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về nhà giáo. Tuy vậy, đối với vấn đề thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập, cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ để giáo viên không gặp khó khi thuyên chuyển.

Dựa vào nội lực để phát triển
Chính sách và cuộc sống

Dựa vào nội lực để phát triển

Theo số liệu thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Điều này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

AMH
Quốc hội và Cử tri

Chống quảng cáo vi phạm trên mạng

Trong những năm gần đây, chống quảng cáo vi phạm pháp luật trên mạng dường như trở thành một cuộc chiến "nhọc nhằn". Quy định giám sát nội dung trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, được thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách hôm nay, có thể trở thành công cụ hữu hiệu nếu được vận dụng đúng cách.

Hội nghị quán triệt, triển khai thi hành các luật, nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ Chín, Quốc hội Khóa XV
Chính sách và cuộc sống

Giám sát chặt văn bản quy định chi tiết

Sáng nay, 25.3, Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7 thảo luận các dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Chín, Quốc hội Khóa XV sẽ được tiến hành. Dự kiến, trong khoảng 2 ngày làm việc, các đại biểu sẽ tập trung thảo luận 9 dự án luật, trong đó, một số nội dung được đánh giá là rất khó, rất mới cần được “trao đi đổi lại” cho thật “chín”, thật “rõ”.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Lực đẩy cho hoạt động đổi mới sáng tạo

Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định: đổi mới tư duy xây dựng pháp luật bảo đảm yêu cầu quản lý và khuyến khích đổi mới sáng tạo, loại bỏ tư duy “không quản được thì cấm”. Nhằm thể chế chủ trương này, dự thảo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã quy định nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ để thúc đẩy cho hoạt động đổi mới sáng tạo phát triển.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Mở rộng ứng dụng AI trong cơ quan nhà nước

Trong vài năm gần đây, một số trường hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) của các cơ quan nhà nước ở Việt Nam cho thấy tiềm năng và đạt một số kết quả ban đầu. Tuy nhiên, các trường hợp ứng dụng còn ít cả về số lượng giải pháp AI, cơ quan và lĩnh vực được ứng dụng; thiếu cơ sở pháp lý và hướng dẫn cụ thể; chưa xác định đúng và giải trúng “bài toán” ứng dụng AI; năng lực để ứng dụng AI còn hạn chế cả về tài chính, dữ liệu và hạ tầng, con người. Từ những trường hợp thành công và chưa thành công, có thể rút ra một số bài học để khắc phục những điểm hạn chế đó, mở rộng việc ứng dụng AI trong các cơ quan nhà nước.

Kinh tế tư nhân với phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới
Chính sách và cuộc sống

Kinh tế tư nhân với phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới

Bùi Hoài Sơn

Nếu trong quá khứ, việc phát triển văn hóa chủ yếu dựa vào nguồn lực nhà nước, thì ngày nay, trong kỷ nguyên mới - thời đại số hóa, toàn cầu hóa và đổi mới sáng tạo - kinh tế tư nhân nổi lên như một trụ cột vững chắc, góp phần quyết định trong việc bảo tồn, sáng tạo và quảng bá văn hóa.

XÓA BỜ BAO, MỞ RỘNG KHÔNG GIAN KINH TẾ
Chính sách và cuộc sống

XÓA BỜ BAO, MỞ RỘNG KHÔNG GIAN KINH TẾ

Trời miền Tây vào mùa nước nổi, những cánh đồng giờ đây chỉ còn lác đác vài gốc rạ sót lại. Con nước dâng lên, len lỏi qua từng bờ bao nhỏ hẹp, nơi ngày xưa người ta quen “mạnh ai nấy giữ”, mỗi nhà một đám ruộng riêng, cắt nhau bởi những con bờ chật hẹp.

Ảnh minh họa
Quốc hội và Cử tri

Gỡ bỏ thủ tục trong nghiên cứu khoa học

“Các nhà khoa học mất quá nhiều thời gian, khoảng 50% thời gian, công sức dành cho các thủ tục”. Đây là thực tế được Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ ra khi đề cập về những tồn tại, hạn chế, rào cản, nút thắt đang cản trở phát triển của khoa học, công nghệ thời gian qua.

AMH
Quốc hội và Cử tri

Bảo vệ tiểu thương trên sàn thương mại điện tử

Thương mại điện tử ở Việt Nam duy trì đà tăng trưởng ấn tượng và trở thành một phần không thể thiếu trong nền kinh tế. Theo Bộ Công Thương, năm 2024, doanh số thương mại điện tử bán lẻ đạt 20,5 tỷ USD, chiếm 8% tổng doanh thu bán lẻ cả nước. Cùng với đó, số lượng gian hàng trực tuyến cũng tăng mạnh, với khoảng 650.000 cửa hàng có phát sinh đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên họp thứ 43 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Chính sách và cuộc sống

Rành mạch về chính sách thuế

Từ gần 100 nhóm ngành nghề được ưu đãi đầu tư đang quy định tại các văn bản pháp luật về đầu tư và các luật chuyên ngành, dự luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) đã thu gọn phạm vi các ưu đãi thuế xuống còn 30 nhóm lĩnh vực. Dù vậy, theo các đại biểu Quốc hội, quy định như dự thảo Luật vẫn chưa bảo đảm được tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.