Trong phiên thảo luận sáng nay, 18.12, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ, thời gian Chính phủ trình việc phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2023 là quá muộn, không bảo đảm thời gian để Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định trước ngày 15.11 hàng năm theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Chính phủ cần rút kinh nghiệm, bám sát lịch trình họp Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội để đôn đốc, khắc phục tình trạng chậm trễ này.
Phân bổ hơn 3.307 tỷ đồng cho 3 bộ, cơ quan trung ương và 6 địa phương
Theo Báo cáo về việc phân bổ, điều chỉnh Kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023 và việc giao kế hoạch vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội; điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 của bộ, cơ quan trung ương và địa phương do Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương trình bày, căn cứ quy định tại Luật Đầu tư công, các Nghị quyết số 70/2022/QH15 và số 93/2023/QH15 của Quốc hội, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) xem xét, quyết định: Phân bổ 3.307,447 tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023 cho 3 bộ, cơ quan trung ương và 6 địa phương để thực hiện 10 dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023 giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương như sau: Điều chỉnh giảm 4.754,922 tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương trong nước năm 2023 của 17 bộ, cơ quan trung ương và 2 địa phương, để bổ sung tương ứng cho 21 dự án của 3 cơ quan trung ương và 6 địa phương. Điều chỉnh giảm 446,554 tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn nước ngoài nguồn ngân sách trung ương năm 2023 của 2 địa phương, để bổ sung tương ứng cho 12 dự án của 7 địa phương. Hủy dự toán khi kết thúc năm ngân sách và xử lý theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước và pháp luật có liên quan đối với số vốn 1.614,59 tỷ đồng.
Về việc giao kế hoạch vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn, vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 của Bộ, cơ quan trung ương và địa phương, Chính phủ báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội: Cho ý kiến về việc giao 273 tỷ đồng vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội cho dự án đầu tư hạ tầng ổn định đời sống nhân dân của xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam và xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận.
Giao kế hoạch vốn cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương theo quy định tại Nghị quyết số 69/2022/QH15 và số 93/2023/QH15, gồm: Điều chỉnh giảm 4.448,843 tỷ đồng kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 của các dự án thành phần đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 để bổ sung kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 cho 2 dự án: Dự án đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận (3.122,973 tỷ đồng) và Dự án xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn (1.325,87 tỷ đồng). Điều chỉnh giảm 33,031 tỷ đồng Kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 của tỉnh Hoà Bình để điều chỉnh tăng tương ứng Kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 cho Văn phòng Chủ tịch Nước (24,73 tỷ đồng) và Văn phòng Quốc hội (8,301 tỷ đồng).
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương trình bày Báo cáo. Ảnh: Hồ Long
Bên cạnh đó, giao bổ sung 1.229,959 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 từ số vốn 15.746,187 tỷ đồng thuộc nguồn dự phòng tại Nghị quyết số 93/2023/QH15 của Quốc hội cho Bộ Giáo dục và Đào tạo (49,959 tỷ đồng) và Bộ Giao thông vận tải (1.180 tỷ đồng) để thực hiện dự án Giáo dục THCS khu vực khó khăn nhất và dự án hầm đường bộ qua Đèo Cả. Cho phép báo cáo Quốc hội phân bổ 2.526,16 tỷ đồng trong tổng số vốn 37.303,015 tỷ đồng cho dự án Cấp điện từ lưới điện quốc gia cho huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Giao Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để thực hiện dự án. Bộ Công Thương thực hiện chức năng quản lý nhà nước và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định tại Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án.
Báo cáo thẩm tra về việc phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023 giữa các bộ, cơ quan trung ương và địa phương và giao kế hoạch vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội; điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025 của bộ, cơ quan trung ương và địa phương do Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Lê Quang Mạnh trình bày và nêu rõ, thời gian Chính phủ trình việc phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2023 là quá muộn, không bảo đảm thời gian để UBTVQH xem xét, quyết định trước ngày 15.11 theo quy định tại khoản 3 Điều 53 của Luật Ngân sách Nhà nước; đồng thời, không bảo đảm thời gian thực hiện thu hồi, điều chuyển theo quy định tại khoản 3 Điều 44 của Nghị định số 40/2020/NĐ-CP.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Lê Quang Mạnh phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị: đối với các khoản chi của ngân sách nhà nước đã phân bổ cho các đơn vị dự toán, đề nghị không xem xét, điều chỉnh. Đối với các khoản chưa phân bổ cho các bộ, ngành, địa phương theo quy định tại khoản 10 Điều 3 Nghị quyết số 70/2022/QH15, đa số ý kiến Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị trình UBTVQH xem xét, quyết định và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo rút kinh nghiệm để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn và báo cáo làm rõ khả năng giải ngân số vốn đề nghị điều chỉnh bổ sung cho các dự án.
Không điều chỉnh kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2023 giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương do đã quá thời hạn
Thảo luận về việc phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023 giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, UBTVQH thống nhất phân bổ 3.307,447 tỷ đồng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023 cho các bộ và địa phương để thực hiện 10 dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Chính phủ chịu trách nhiệm và bảo đảm các dự án được bố trí vốn đủ thủ tục, điều kiện phân bổ vốn theo quy định, đồng thời chịu trách nhiệm về hiệu quả và tiến độ giải ngân các dự án theo quy định của Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách Nhà nước báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Về điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2023, không thực hiện điều chỉnh kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2023 giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương do đã quá thời hạn điều chỉnh theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Hồ Long
Về việc giao kế hoạch vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn, vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025, UBTVQH thống nhất điều chỉnh giảm 4.448,843 tỷ đồng kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 của các dự án thành phần đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 để bổ sung kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 cho 2 dự án: Dự án đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận (3.122,973 tỷ đồng) và Dự án xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn (1.325,87 tỷ đồng). Thống nhất điều chỉnh giảm 33,031 tỷ đồng kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 của tỉnh Hòa Bình để điều chỉnh tăng tương ứng kế hoạch đầu tư trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 cho Văn phòng Chủ tịch Nước và Văn phòng Quốc hội.
UBTVQH cũng thống nhất bố trí 1.229,959 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 từ số vốn 15.746,187 tỷ đồng cho Bộ Giáo dục và Đào tạo (49,959 tỷ đồng) để thực hiện dự án giáo dục THCS khu vực khó khăn nhất và cho Bộ Giao thông vận tải 1.180 tỷ đồng để thực hiện dự án hầm đường bộ qua Đèo Cả.
UBTVQH nhấn mạnh, Chính phủ chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, việc tuân thủ quy định của pháp luật, nguyên tắc, điều kiện bố trí vốn và hiệu quả của các dự án đầu tư nêu trên, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất theo quy định tại Nghị quyết 69 và Nghị quyết 93 của Quốc hội.
UBTVQH cũng thống nhất với đề xuất của Chính phủ giao 273 tỷ đồng vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế -xã hội theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 cho Dự án đầu tư hạ tầng ổn định đời sống nhân dân của xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam và xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải của tỉnh Bình Thuận. Thống nhất giao Chính phủ hoàn thiện thủ tục đầu tư, giải trình bổ sung về tính hợp lý, cơ sở lựa chọn phương án cấp điện, căn cứ vào sự phù hợp trong việc xác định đơn vị được giao dự toán EVN hay Bộ Công thương của dự án cấp điện từ lưới điện quốc gia cho huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu để trình Quốc hội xem xét, quyết định việc phân bổ 2.526,16 tỷ đồng cho dự án và đơn vị được giao dự toán số vốn để thực hiện dự án.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị, Chính phủ tiếp thu ý kiến của UBTVQH, ý kiến của các cơ quan thẩm tra, rà soát, hoàn thiện và chịu trách nhiệm về danh mục dự án, nguyên tắc, điều kiện phân bổ vốn cho các dự án, điều chỉnh kế hoạch vốn, nguồn vốn nêu tại mục 1, mục 2, bảo đảm tuân thủ đúng các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách Nhà nước, Nghị quyết của Quốc hội, UBTVQH. Việc bố trí vốn phải tập trung, không dàn trải, cân đối vốn… để hoàn thành các dự án đúng tiến độ.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các dự án chuyển tiếp sang giai đoạn sau phải tuân thủ các quy định của Luật Đầu tư công, quản lý sử dụng vốn, quyết toán nguồn vốn, quyết toán dự án hoàn thành theo đúng quy định, tiết kiệm, hiệu quả, không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Chính phủ rút kinh nghiệm, bám sát lịch trình họp Quốc hội, họp UBTVQH để đôn đốc, khắc phục việc chậm trễ trong việc phân bổ nguồn vốn, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công như hiện nay. Giao Ủy ban Tài chính - Ngân sách giám sát việc ban hành danh mục phân bổ chi tiết cho từng dự án.