Cách hiểu khác nhau có thể khiến doanh nghiệp gặp khó

Những quy định, cách hiểu khác nhau về “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản” có thể khiến các doanh nghiệp đầu tư khai thác khoáng sản gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình xin cấp phép, gây ách tắc hoạt động đầu tư.

Thế nào là “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản”?

Vấn đề đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản hiện được đề cập trong nhiều văn bản, dự thảo văn bản pháp luật.

Trước hết, Điều 152, Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản bao gồm đất để thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản và khu vực các công trình phụ trợ cho hoạt động khoáng sản và hành lang an toàn trong hoạt động khoáng sản”.

Cách hiểu khác nhau có thể khiến doanh nghiệp gặp khó ảnh 1
Ảnh minh họa

Đến nay, Điều 152 nói trên được thay thế bằng Điều 205 trong Luật Đất đai năm 2024, theo đó quy định: “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản bao gồm đất để thăm dò, khai thác khoáng sản và khu vực các công trình phụ trợ cho hoạt động khoáng sản”. Như vậy, có thể thấy, cụm từ “chế biến khoáng sản” đã được lược bỏ.

Căn cứ vào Điều 152 này, gần đây, tại Công văn số 3541/BCT-CN ngày 27.5.2024 trả lời UBND tỉnh Đắk Nông, Bộ Công Thương cho rằng: “đất dành cho hoạt động khoáng sản không bao gồm đất sử dụng cho hoạt động chế biến khoáng sản”. Từ cách hiểu này, Bộ Công Thương hướng dẫn UBND tỉnh Đắk Nông không đặt nhà máy tuyển quặng, nhà máy chế biến alumin, nhà máy sản xuất nhôm (tổ hợp nhà máy) trong phạm vi quy hoạch quặng bauxite đã được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định 866/QĐ-TTg.

Tuy nhiên, khi cụ thể hóa nội dung “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản”, khoản 6, Điều 5 dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai năm 2024 (bản công bố lấy ý kiến góp ý) quy định: “Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản là đất để thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản gắn liền với khu vực khai thác khoáng sản, đất xây dựng các công trình phục vụ cho hoạt động khoáng sản, kể cả trụ sở, nhà nghỉ giữa ca và các công trình khác phục vụ cho người lao động gắn liền với khu vực khai thác khoáng sản và hành lang an toàn trong hoạt động khoáng sản…”.

Liên quan đến thuật ngữ “hoạt động khoáng sản”, Luật Khoáng sản năm 2010 giải thích: hoạt động khoáng sản bao gồm hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản; trong đó, khai thác khoáng sản là hoạt động nhằm thu hồi khoáng sản, bao gồm xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, phân loại, làm giàu và các hoạt động khác có liên quan..

Trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Địa chất và khoáng sản để thay thế cho Luật Khoáng sản năm 2010, khái niệm “hoạt động khoáng sản” đã được sửa đổi theo hướng mở rộng và bao trùm hơn; trong đó có bao gồm chế biến khoáng sản.

Cụ thể, Điều 3, dự thảo Luật Địa chất và khoáng sản trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Bảy đang diễn ra, quy định: hoạt động khoáng sản gồm thăm dò, khai thác, đóng cửa mỏ. Trong đó, khai thác khoáng sản đã bao gồm xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, chế biến và các hoạt động khác có liên quan trong dự án đầu tư khai thác khoáng sản.

Doanh nghiệp nhiều băn khoăn

Việc các văn bản quy định thiếu thống nhất về “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản” như vậy dẫn đến những cách hiểu khác nhau và có thể khiến doanh nghiệp gặp vướng mắc trong quá trình xin cấp phép, gây ách tắc hoạt động đầu tư.

Cách hiểu khác nhau có thể khiến doanh nghiệp gặp khó -0
Khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Nguồn: Báo Đắk Nông

Bởi lẽ câu hỏi: “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản có bao gồm đất sử dụng cho hoạt động chế biến, xây dựng nhà máy tuyển quặng, nhà máy chế biến khoáng sản hay không?” hiện chưa có câu trả lời sáng rõ.

Theo dự thảo Luật Địa chất và khoáng sản và dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2024, dường như, đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản có bao gồm khâu chế biến; theo đó, đất để đặt nhà máy chế biến được phép đặt trong khu vực mỏ.

Tuy nhiên, theo Luật Đất đai năm 2024 và Luật Khoáng sản năm 2010 thì đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản chỉ gồm khâu thăm dò và khai thác. Như vậy, đất để đặt nhà máy chế biến có thể không được phép đặt trong khu vực mỏ. Trường hợp này, với các khoáng sản có diện tích mỏ rộng như titan, bauxite, việc đặt nhà máy chế biến ở xa mỏ sẽ làm cho hiệu quả kinh tế thấp, không khả thi. Ngoài ra, việc vận chuyển xa có thể gây thêm ô nhiễm môi trường.

Doanh nghiệp cũng băn khoăn rằng, quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng khoáng sản là quy hoạch ngành quốc gia đã thể hiện quy hoạch mỏ, quy hoạch nhà máy chế biến khoáng sản. Đây là cơ sở để các địa phương xây dựng Quy hoạch sử dụng đất, trong đó có đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản.

Nếu nhà máy tuyển quặng, nhà máy chế biến không được đặt trong phạm vi quy hoạch mỏ thì phải chăng sẽ cần chỉnh sửa Quy hoạch ngành quốc gia về khoáng sản, Quy hoạch sử dụng đất của các tỉnh có khoáng sản làm cơ sở cấp chủ trương đầu tư xây dựng nhà máy tuyển quặng, nhà máy chế biến?

Luật Đất đai có hiệu lực từ 1.8.2024, trong khi dự thảo Luật Địa chất Khoáng sản dự kiến được thông qua vào Kỳ họp tháng 10.2024 và có hiệu lực từ 1.7.2025.

Trong 11 tháng lệch nhau về hiệu lực thi hành giữa hai luật này, cần có cách hiểu thống nhất về nội hàm “hoạt động khoáng sản”, “đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản” để không gây ách tắc cho địa phương và doanh nghiệp.

Kinh tế

Thuế tiêu thụ đặc biệt phải hướng đến sự phát triển ổn định của doanh nghiệp
Kinh tế

Thuế tiêu thụ đặc biệt phải hướng đến sự phát triển ổn định của doanh nghiệp

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sửa Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, ông Đỗ Đức Hiển, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cho rằng, đánh thuế cần tính chuyện bảo đảm sự phát triển ổn định của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh chúng ta hướng tới tăng trưởng  hai con số. 

AMH
Tài chính

Cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc cho 11 dự án BOT

Bộ Xây dựng đang soạn thảo nghị quyết của Quốc hội nhằm đưa ra cơ chế và chính sách đặc thù để giải quyết những vướng mắc trong một số dự án hạ tầng giao thông theo mô hình hợp đồng BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao). Dự kiến, văn bản này sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 5 tới.

Agribank ra mắt Điểm giao dịch xanh
Doanh nghiệp

Agribank ra mắt Điểm giao dịch xanh

Nhân dịp kỷ niệm 37 năm thành lập, Agribank vừa ra mắt chương trình “Điểm giao dịch xanh”. Chương trình là một bước hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của Agribank, hướng tới sự phát triển bền vững cho cộng đồng và thế hệ mai sau.

Gặp gỡ Kay Trần qua video call trên VietinBank iPay Mobile
Doanh nghiệp

Gặp gỡ Kay Trần qua video call trên VietinBank iPay Mobile

Từ ngày 1.4 – 30.6.2025, VietinBank mang đến Chương trình ưu đãi cực hấp dẫn “Đua top đặt xe, gặp gỡ Anh Tài” dành riêng cho người dùng đặt VNPAY Taxi (Taxi/Bike) trên ứng dụng Ngân hàng số VietinBank iPay Mobile. Không chỉ di chuyển nhanh chóng tiện lợi, khách hàng còn có cơ hội trò chuyện video call cùng “Anh tài” Kay Trần và nhận bộ quà tặng giới hạn có chữ ký độc quyền từ thần tượng.

Ảnh minh họa
Bất động sản

Quỹ nhà ở quốc gia - đừng chỉ trông chờ vào ngân sách

Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) NGUYỄN VĂN ĐÍNH nhận định, để Quỹ nhà ở quốc gia phát triển bền vững, lâu dài phải có quy hoạch và quỹ đất rõ ràng. Đồng thời, cần huy động nguồn lực từ nhiều phía, tăng tính xã hội hóa, thể hiện trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức đối với cộng đồng; đừng chỉ trông chờ vào ngân sách.

VietinBank iConnect DX - Sáng kiến API và ngân hàng mở đột phá nhất Việt Nam
Doanh nghiệp

VietinBank 5 năm liên tiếp là ngân hàng SME tốt nhất Việt Nam

VietinBank tự hào được vinh danh “Ngân hàng SME tốt nhất Việt Nam” trong 5 năm liên tiếp, khẳng định vị thế tiên phong trong việc hỗ trợ và đồng hành cùng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Việt Nam. VietinBank không ngừng đổi mới và cung cấp các giải pháp tài chính tối ưu, đáp ứng nhu cầu đa dạng của Khách hàng doanh nghiệp.

Cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra tại ba tỉnh, thành phố
Kinh tế

Cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra tại ba tỉnh, thành phố

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 76/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết số 170/2024/QH15 ngày 30.11.2024 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa.

Ảnh minh họa
Kinh tế

Vắng bóng thương vụ IPO: Điều kiện niêm yết quá nghiêm ngặt?

Thực trạng vắng bóng thương vụ IPO (phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng) quy mô lớn liên tục được chuyên gia nhắc tới tại các diễn đàn về đầu tư, phát triển thị trường vốn thời gian gần đây. Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là bởi điều kiện niêm yết quá nghiêm ngặt. Điều này nhằm bảo đảm sự ổn định cho thị trường, song lại khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ xa vời giấc mơ IPO trên chính “sân nhà”.

VietinBank iConnect DX - Sáng kiến API và ngân hàng mở đột phá nhất Việt Nam
Doanh nghiệp

Nhận lương qua VietinBank sẽ nhận được ưu đãi đặc biệt

Với mong muốn mang đến những giá trị tài chính thiết thực và đồng hành cùng khách hàng trên mọi hành trình cuộc sống, VietinBank ra mắt chương trình “Tài khoản nhận lương – Ưu đãi vượt trội”. Chương trình này áp dụng cho tất cả các khách hàng cá nhân thuộc đơn vị chi lương tại VietinBank hoặc đăng ký nhận lương qua tài khoản VietinBank từ 5 triệu đồng/tháng trở lên.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).