Một số kinh nghiệm trong hoạt động của HĐND các tỉnh, thành phố

“Cú hích” từ Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15

Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15 được ban hành như một “cú hích” giúp hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Đồng Tháp đạt được nhiều kết quả mới, nhất là giám sát của các Tổ đại biểu HĐND tỉnh; sau khi kết thúc phiên chất vấn, Thường trực HĐND tỉnh đã ban hành kết luận và giao các Ban của HĐND tỉnh hoặc Văn phòng theo dõi kết quả thực hiện các nội dung đã kết luận, từ đó kịp thời đề xuất Thường trực HĐND tỉnh đôn đốc, nhắc nhở hoặc có hình thức xử lý phù hợp; báo cáo đến Ban Thường vụ Tỉnh ủy kết quả giám sát đối với những vấn đề quan trọng, nổi cộm ở địa phương và kiến nghị Ban Thường vụ có sự lãnh đạo…

Phát huy vai trò giám sát của tổ đại biểu

Thực hiện Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hướng dẫn hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Đồng Tháp đã đạt được nhiều kết quả mới, nhất là giám sát của các Tổ đại biểu HĐND tỉnh.

“Cú hích” từ Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15 -0
Thường trực HĐND tỉnh Đồng Tháp khảo sát công tác thu thuế và thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2018 - 2022, định hướng đến năm 2025. Ảnh: Khải Hân

Trong năm 2022, nhiều Tổ đã giám sát chuyên đề, điển hình như: Tổ đại biểu huyện Tam Nông giám sát về “Công tác triển khai thực hiện các chính sách giảm nghèo bền vững”; Tổ đại biểu huyện Thanh Bình giám sát “Kết quả công tác thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp và công tác giảm nghèo bền vững đến năm 2025”; Tổ đại biểu huyện Lấp Vò giám sát “Việc thực hiện pháp luật tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo”; Tổ đại biểu đơn vị huyện Lai Vung giám sát “Kết quả khắc phục những hạn chế trong công tác cải cách hành chính năm 2021 được Tỉnh kiểm tra kết luận”; Tổ đại biểu huyện Châu Thành giám sát “Công tác đầu tư xây dựng cơ bản năm 2022”... Sau giám sát, các Tổ đại biểu đã có nhiều kiến nghị kịp thời, xác đúng.

Đặc biệt, sự ra đời của Chỉ thị số 04-CT/TU về việc tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đối với tổ chức và hoạt động của HĐND các cấp (do Thường trực HĐND tỉnh Đồng Tháp tham mưu Đảng đoàn HĐND trình Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ban hành). Đây là điều kiện quan trọng, tiên quyết đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan dân cử; là điều kiện cần thiết, cấp bách để HĐND các cấp, trước hết là HĐND cấp tỉnh phải tự đổi mới mình, tham mưu đề xuất tốt hơn, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử trong nhiệm kỳ 2021 - 2026 ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất hơn (trong đó có hoạt động giám sát).

Trên cơ sở đó, ngay từ đầu năm 2022, Thường trực HĐND tỉnh đã xây dựng kế hoạch và có văn bản yêu cầu các Tổ đại biểu HĐND tỉnh đẩy mạnh giám sát; gợi ý những nội dung Tổ đại biểu có thể giám sát chuyên đề. Thường trực HĐND tỉnh cũng phân công thành viên Thường trực phụ trách theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn hoạt động của Tổ đại biểu HĐND tỉnh (mỗi thành viên phụ trách 2 Tổ). Qua đó, kịp thời nắm bắt, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong hoạt động của Tổ đại biểu nhằm giúp cho hoạt động giám sát và các công tác khác của Tổ đại biểu ngày càng hiệu quả hơn.

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động chất vấn

Điều 69 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND không quy định Thường trực HĐND được quyền ban hành kết luận về phiên chất vấn và trả lời chất vấn nên không có văn bản mang tính pháp lý ràng buộc trách nhiệm của những người bị chất vấn rõ ràng và cụ thể (trong khi chất vấn tại kỳ họp thì HĐND có thể ra nghị quyết về chất vấn). Từ khi Nghị quyết số 594 được Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành và có hiệu lực đã tháo gỡ khó khăn cho Thường trực HĐND tỉnh.

Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15, Thường trực HĐND tỉnh Đồng Tháp đã tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết 594 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu chính tại tỉnh đến tất cả các điểm cầu ở huyện, thành phố, tạo sự thông suốt và nhất quán trong tổ chức thực hiện. Cũng tại Hội nghị này, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh đã thống nhất biện pháp thu thập, sử dụng, cập nhật tình hình, kết quả giám sát của HĐND cấp tỉnh, huyện, xã để tổng hợp và xây dựng thành cơ sở dữ liệu giám sát của HĐND tỉnh theo quy định tại Khoản 2 Điều 31 Nghị quyết số 594.

Cụ thể, theo Quy định tại Điều 12 Nghị quyết số 594, Thường trực HĐND có quyền ban hành kết luận về chất vấn nếu thấy cần thiết. Sau khi kết thúc phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Thường trực HĐND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành kết luận và giao cho các Ban của HĐND tỉnh hoặc Văn phòng theo dõi kết quả thực hiện các nội dung đã kết luận. Từ đó, kịp thời đề xuất Thường trực HĐND tỉnh đôn đốc, nhắc nhở hoặc có hình thức xử lý phù hợp theo quy định đối với những cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân chưa thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc không đúng nội dung kết luận. Nhờ vậy, chất lượng, hiệu quả phiên chất vấn và trả lời chất vấn giữa hai kỳ họp của Thường trực HĐND tỉnh không ngừng được nâng cao.

Ngoài những nội dung trên, để không ngừng phát huy hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát theo luật định và theo Nghị quyết số 594, thông qua Đảng đoàn HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh Đồng Tháp đã kịp thời báo cáo đến Ban Thường vụ Tỉnh ủy kết quả giám sát đối với những vấn đề quan trọng, nổi cộm ở địa phương và kiến nghị Ban Thường vụ có sự lãnh đạo nhằm phát huy những mặt tích cực đạt được, khắc phục, ngăn ngừa những hạn chế, thiếu sót đang tồn tại hoặc có khả năng phát sinh nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ về phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hội đồng nhân dân

Hành động quyết liệt vì quyền lợi của cử tri
Diễn đàn

Hành động quyết liệt vì quyền lợi của cử tri

Những năm gần đây, HĐND tỉnh Tuyên Quang ngày càng khẳng định rõ nét vai trò là cầu nối tin cậy giữa Nhân dân và chính quyền. Bằng tinh thần quyết liệt, theo bám đến cùng, những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của cử tri đã và đang được xem xét, giải quyết một cách có trách nhiệm, linh hoạt. Đây cũng chính là nền tảng để HĐND tỉnh tiếp tục làm tốt vai trò đại diện cho Nhân dân, nơi cử tri tin tưởng trao gửi nguyện vọng, tiếng nói của mình.

Bài cuối: "Chìa khóa" ở nơi dân
Diễn đàn

Bài cuối: "Chìa khóa" ở nơi dân

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: đất nước muốn phát triển, muốn bứt phá phải sắp xếp, tinh gọn. Trong nhiều nhiệm vụ, có hai nhiệm vụ quan trọng là tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân. Đây cũng là những mục tiêu xuyên suốt Đảng ta đặt ra trong quá trình sáp nhập cấp xã. Từ chủ trương đến lấy ý kiến, thực hiện sáp nhập và vận hành, suy cho cùng chìa khóa là ở nơi dân.

Bài 2: Bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng
Diễn đàn

Bài 2: Bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng

Lê Hồng Hạnh - Trưởng Phòng Tư pháp thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh

Phương án sắp xếp, sáp nhập cấp xã như thế nào hiện đang là mối quan tâm rất lớn từ dư luận, người dân, đặc biệt là cán bộ, công chức. Dù phương án như thế nào chăng nữa thì “xác định rõ các điều kiện bảo đảm để chính quyền cấp xã hoạt động hiệu quả trước, trong và sau khi sắp xếp” là mệnh lệnh, yêu cầu bắt buộc các cấp có thẩm quyền cần quan tâm, bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng, hướng tới mục tiêu phục vụ tốt nhất cho nhu cầu của người dân.

Bài 1: Cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, lựa chọn
Diễn đàn

Bài 1: Cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, lựa chọn

Trong lộ trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy với tinh thần “không bàn lùi, chỉ bàn làm” theo các kết luận của Trung ương, việc sáp nhập để có các xã quy mô lớn hơn về diện tích, dân số sau khi không tổ chức cấp huyện là quyết tâm đúng. Quá trình thực hiện, cần hiểu, nắm rõ thực tiễn để có các giải pháp phù hợp; cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, đánh giá để lựa chọn ra được những cán bộ, công chức vừa hồng, vừa chuyên, sẵn sàng gánh vác nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Công khai kết quả xét nghiệm nước để người dân yên tâm sử dụng
Hội đồng nhân dân

Công khai kết quả xét nghiệm nước để người dân yên tâm sử dụng

Qua giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh Đồng Nai đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị khác có chuyên môn tổ chức kiểm tra việc lấy mẫu, xét nghiệm nước tại Công trình cấp nước tập trung nông thôn xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc và công bố, công khai kết quả để người dân yên tâm sử dụng nước. Đồng thời, kiểm tra việc triển khai thực hiện dự án đấu nối sử dụng nguồn nước mặt của Công ty Cổ phần cấp nước Đồng Nai đối với xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc nói riêng, trên địa bàn tỉnh nói chung.

Bài cuối: Hóa giải thách thức
Hội đồng nhân dân

Bài cuối: Hóa giải thách thức

Trong nhiều thách thức khi thực hiện mô hình không tổ chức cấp huyện và việc đặt lại tên các đơn vị hành chính (ĐVHC) mới nổi lên vấn đề đáng quan tâm, đó là tiêu chuẩn hóa chức danh cán bộ, công chức cấp xã trong điều kiện mới và việc giữ gìn hồn cốt, bản sắc văn hóa và địa danh thuộc địa phương, đô thị từng là một phần của lịch sử hào hùng của dân tộc. Tin tưởng rằng, khi “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được”.

Quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác
Hội đồng nhân dân

Quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác

Tìm giải pháp khắc phục bất cập việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn, Đoàn giám sát số 51 HĐND tỉnh Đắk Lắk kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm tránh thất thoát tài nguyên, thất thu thuế. Có biện pháp kiểm tra, bảo đảm môi trường theo cam kết; quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác theo đúng quy định…

Quy định chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách
Diễn đàn

Quy định chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách

Bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương (CQĐP) khi chuyển đổi mô hình chính quyền từ 3 cấp sang 2 cấp liên tục, thông suốt, không để chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nhiệm vụ, lĩnh vực, địa bàn, không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động bình thường của xã hội, người dân, doanh nghiệp… Điều 49 dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) quy định những nội dung chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách cần ưu tiên giải quyết.

Giải quyết thủ tục hành chính nhanh, đúng thời hạn tại UBND Phường 2, TP.Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng được Nhân dân đánh giá cao về tinh thần làm việc của cán bộ, công chức
Diễn đàn

Bài 3: Vì mục tiêu phát triển, sự hài lòng của người dân

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, để tổ chức “một chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân”, phải luôn coi trọng bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp và hợp lòng dân. Người cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của chính quyền địa phương (CQĐP), nhất là cấp xã. “Cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”. Và “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, phải “vì việc mà tìm người chứ không vì người mà đặt việc”.

Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại
Diễn đàn

Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại

Để xây dựng nền hành chính nhà nước theo chính thể dân chủ, cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra các nguyên tắc khoa học về tổ chức bộ máy và cán bộ, trong đó có nguyên tắc “xây dựng một Nhà nước ít tốn kém” và nguyên tắc “vì việc mà tìm người chứ không vì người mà đặt việc”. Người cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của chính quyền địa phương cấp cơ sở: “Cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”. Đó là những nguyên tắc và triết lý tiên tiến trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn nguyên giá trị khi thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị hiện nay.

Bảo đảm môi trường an toàn, khuyến khích ý tưởng sáng tạo
Hội đồng nhân dân

Bảo đảm môi trường an toàn, khuyến khích ý tưởng sáng tạo

Tại Chương trình “Tiếp xúc đối thoại giữa đại biểu HĐND tỉnh với trẻ em” tỉnh Gia Lai năm 2025, với chủ đề tạo môi trường an toàn cho trẻ khi đến trường, bày tỏ bất ngờ trước những câu hỏi sâu sắc của các em, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hồ Văn Niên đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm giữ an toàn cho học sinh quanh các trường học; khuyến khích các em nghiên cứu, có ý tưởng trong các hoạt động khoa học kỹ thuật, lịch sử, nhân văn, xã hội…

Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Đặng Thanh Bình thừa ủy quyền của Thường trực HĐND tỉnh tặng hoa chúc mừng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Long An
Hội đồng nhân dân

Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Long An Đặng Thanh Bình thăm, chúc mừng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Nhân dịp kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26.3.1931 - 26.3.2025), sáng nay, 26.3, Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Long An Đặng Thanh Bình thừa ủy quyền của Thường trực HĐND tỉnh đã đến thăm, tặng hoa chúc mừng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Long An.

Bảo đảm môi trường an toàn, khuyến khích ý tưởng sáng tạo
Hội đồng nhân dân

Bảo đảm môi trường an toàn, khuyến khích ý tưởng sáng tạo

Tại Chương trình “Tiếp xúc đối thoại giữa đại biểu HĐND tỉnh với trẻ em” tỉnh Gia Lai năm 2025, với chủ đề tạo môi trường an toàn cho trẻ khi đến trường, bày tỏ bất ngờ trước những câu hỏi sâu sắc của các em, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hồ Văn Niên đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương quan tâm giữ an toàn cho học sinh quanh các trường học; khuyến khích các em nghiên cứu, có ý tưởng trong các hoạt động khoa học kỹ thuật, lịch sử, nhân văn, xã hội…

Lào Cai: Tổ chức Kỳ họp HĐND tỉnh để giải quyết công việc cấp bách
Chuyển động

Lào Cai: Tổ chức Kỳ họp HĐND tỉnh để giải quyết công việc cấp bách

Chiều 25.3, HĐND tỉnh Lào Cai Khóa XVI nhiệm kỳ 2021 - 2026 tổ chức Kỳ họp thứ 27 để giải quyết một số công việc cấp bách, quan trọng trên địa bàn tỉnh. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Vũ Xuân Cường; Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Vũ Văn Cài; Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lý Bình Minh đồng chủ trì kỳ họp.