Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)

Quy định Hội đồng Nhân dân cấp huyện thông qua kế hoạch sử dụng đất hàng năm

DƯƠNG THỊ THANH HIỀN - Phó Trưởng Ban pháp chế HĐND tỉnh Quảng Nam

Điều 71 Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định về thẩm quyền quyết định, phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cơ bản giữ nguyên so với quy định hiện hành. Theo đó, HĐND cấp huyện chỉ có thẩm quyền thông qua quy hoạch sử dụng đất cấp huyện. Đối chiếu với quy định về chức năng, nhiệm vụ HĐND cấp huyện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và thực tế thi hành Luật Đất đai 2013, nên chăng cần quy định HĐND cấp huyện thông qua kế hoạch sử dụng đất hàng năm.

Thiếu thống nhất giữa các Luật

Khoản 3 Điều 45 Luật Đất đai 2013 quy định: UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện. UBND cấp huyện trình HĐND cùng cấp thông qua quy hoạch sử dụng đất cấp huyện trước khi trình UBND cấp tỉnh phê duyệt. UBND cấp huyện trình UBND cấp tỉnh phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. UBND cấp tỉnh trình HĐND cấp tỉnh thông qua danh mục dự án cần thu hồi đất quy định tại khoản 3 Điều 62 của Luật này trước khi phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện. Như vậy, Luật Đất đai 2013 chỉ đề cập thẩm quyền HĐND cấp huyện trong việc thông qua quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, không đề cập việc HĐND cấp huyện “thông qua” hay “cho ý kiến” về kế hoạch sử dụng đất.

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cần bổ sung nhiều nội dung để phát huy hiệu quả sử dụng đất- Ảnh TUẤN CÔNG
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cần bổ sung nhiều nội dung để phát huy hiệu quả sử dụng đất. Ảnh: Tuấn Công

Tuy nhiên, điểm a Khoản 2 Điều 26 Luật Tổ chức chính quyền địa phương thì lại quy định rõ việc HĐND cấp huyện “thông qua quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của huyện trước khi trình UBND cấp tỉnh phê duyệt”. Chính sự thiếu thống nhất, chưa đồng bộ giữa Luật Đất đai 2013 với Luật Tổ chức chính quyền địa phương về thẩm quyền HĐND cấp huyện đối với kế hoạch sử dụng đất hàng năm nên dẫn đến lúng túng trong quy trình tổ chức thực hiện.

Ngoài thiếu thống nhất giữa các Luật, việc không quy định thẩm quyền HĐND cấp huyện đối với kế hoạch sử dụng đất hàng năm ngay trong các điều, khoản của Luật Đất đai 2013 cũng bộc lộ bất cập. Bởi lẽ, trong quy trình lập kế hoạch sử dụng đất, Điều 43 quy định về thủ tục “lấy ý kiến góp ý của nhân dân về kế hoạch sử dụng đất”. Đây được xem là quy định bắt buộc nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong lập kế hoạch sử dụng đất của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, thực tế thực hiện chưa đạt mục tiêu đề ra, trong khi HĐND cấp huyện - cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương lại không tham gia vào quy trình này.

Chưa rõ trách nhiệm

Theo tìm hiểu, Luật Đất đai 2013 không quy định HĐND cấp huyện thông qua kế hoạch sử dụng đất hàng năm có lý do từ việc thẩm quyền quyết định danh mục dự án thu hồi đất thuộc HĐND cấp tỉnh (Khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013). Trong khi đó, một trong những nội dung của kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện là: “xác định vị trí, diện tích đất phải thu hồi để thực hiện công trình, dự án sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng” (điểm c, Khoản 4 Điều 40 Luật 2013).

Tuy nhiên, qua thực tế giám sát công tác lập, tổ chức thực hiện và quản lý quy hoạch kế hoạch sử dụng đất đã cho thấy nhiều bất cập trong quá trình lập danh mục dự án thu hồi đất trình HĐND cấp tỉnh quyết định.

Cụ thể, quá trình lập kế hoạch sử dụng đất nhiều nơi không quan tâm đến việc rà soát chặt chẽ giữa kế hoạch sử dụng đất của từng dự án với quy hoạch sử dụng đất theo phân khu chức năng, tính khớp nối đồng bộ hạ tầng của từng dự án với hạ tầng kỹ thuật chung; nhiều dự án đưa vào kế hoạch sử dụng đất mang tính cơ hội, phụ thuộc vào ý tưởng nhà đầu tư, không tuân thủ quy hoạch sử dụng đất, chưa bảo đảm thông tin về nguồn vốn, chủ trương đầu tư theo quy định, dẫn đến danh mục dự án đề xuất đưa vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm còn sai sót, thiếu tính khả thi. Số lượng danh mục dự án trình HĐND tỉnh rất lớn (bình quân mỗi năm trên 1.500 danh mục) rất khó để thẩm tra, rà soát chi tiết…

Đến khâu tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng đất, tình trạng chung là số danh mục được HĐND tỉnh thông qua nhiều nhưng tỷ lệ thực hiện hàng năm khá thấp, bình quân dưới 30% (có địa phương chỉ đạt từ 10 - 20%); số dự án chưa thực hiện, không có khả năng thực hiện, bị hủy bỏ hoặc chuyển tiếp còn nhiều. Trong khi đó, số danh mục đề nghị bổ sung trong năm khá nhiều, có trường hợp dự án đã triển khai nhưng chưa có trong kế hoạch sử dụng đất; có dự án điều chỉnh diện tích phải bổ sung kế hoạch sử dụng đất nhiều lần.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định do vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn trong quá trình đề xuất, rà soát, thẩm định danh mục dự án thu hồi đất đăng ký vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm chưa rõ ràng; thiếu chế tài xử lý chủ thể đề xuất danh mục không bảo đảm quy định.

Để khắc phục phần nào những hạn chế trong công tác này, HĐND tỉnh Quảng Nam đã có Nghị quyết số 21/NQ-HĐND ngày 19.7.2018 yêu cầu HĐND cấp huyện cho ý kiến bằng văn bản về danh mục dự án thu hồi đất của địa phương trước khi trình các cơ quan cấp tỉnh. Đây được xem là giải pháp phát huy vai trò, trách nhiệm của HĐND cấp huyện đối với công tác lập kế hoạch sử dụng đất ở địa phương, thực tế đã chứng minh hiệu quả khi đây vừa là cơ quan tham gia quyết định, vừa giám sát việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Từ thực tế thi hành Luật Đất đai 2013, các quy định về chức năng, nhiệm vụ HĐND cấp huyện như đã phân tích ở trên, nên chăng Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) nên quy định rõ thẩm quyền HĐND cấp huyện trong việc thông qua kế hoạch sử dụng đất hàng năm; đồng thời, bổ sung quy định HĐND cấp huyện cho ý kiến về danh mục dự án thu hồi đất trước khi trình HĐND cấp tỉnh.

Hội đồng nhân dân

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng
Diễn đàn

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Cả nước đã và đang tập trung cao triển khai quyết liệt các yêu cầu, nhiệm vụ sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, tiếp tục sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã. Trước những nhiệm vụ quan trọng này, đề nghị UBND tỉnh, các cấp, ngành tập trung cao, nỗ lực tối đa thực hiện toàn diện, vượt mức các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nhất là mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt 13,6% theo chỉ đạo của Trung ương.

Khẩn trương, quyết liệt không để gián đoạn hoạt động
Diễn đàn

Khẩn trương, quyết liệt không để gián đoạn hoạt động

Với quyết tâm khẩn trương, quyết liệt không để gián đoạn hoạt động thường xuyên của các đơn vị theo đúng tinh thần của Trung ương, hôm qua, 3.4, HĐND tỉnh Hòa Bình đã tổ chức Kỳ họp thứ 26 (chuyên đề) để kịp thời ban hành các cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, đẩy nhanh thủ tục đầu tư xây dựng nguồn ngân sách nhà nước, thủ tục thu hút đầu tư đối với các dự án ngoài ngân sách nhà nước theo các quy định hiện hành.

Hướng tới nơi tổ chức các sự kiện mang tầm quốc tế
Hội đồng nhân dân

Hướng tới nơi tổ chức các sự kiện mang tầm quốc tế

Dự án Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Đà Nẵng là công trình trọng điểm, vốn đầu tư lớn, cần hướng đến nhiều mục tiêu sử dụng, không chỉ các hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể thao quần chúng để Nhân dân hưởng thụ, mà cần hướng tới là nơi tổ chức các sự kiện mang tầm quốc tế.

Hành động quyết liệt vì quyền lợi của cử tri
Diễn đàn

Hành động quyết liệt vì quyền lợi của cử tri

Những năm gần đây, HĐND tỉnh Tuyên Quang ngày càng khẳng định rõ nét vai trò là cầu nối tin cậy giữa Nhân dân và chính quyền. Bằng tinh thần quyết liệt, theo bám đến cùng, những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của cử tri đã và đang được xem xét, giải quyết một cách có trách nhiệm, linh hoạt. Đây cũng chính là nền tảng để HĐND tỉnh tiếp tục làm tốt vai trò đại diện cho Nhân dân, nơi cử tri tin tưởng trao gửi nguyện vọng, tiếng nói của mình.

Bài cuối: "Chìa khóa" ở nơi dân
Diễn đàn

Bài cuối: "Chìa khóa" ở nơi dân

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: đất nước muốn phát triển, muốn bứt phá phải sắp xếp, tinh gọn. Trong nhiều nhiệm vụ, có hai nhiệm vụ quan trọng là tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân. Đây cũng là những mục tiêu xuyên suốt Đảng ta đặt ra trong quá trình sáp nhập cấp xã. Từ chủ trương đến lấy ý kiến, thực hiện sáp nhập và vận hành, suy cho cùng chìa khóa là ở nơi dân.

Bài 2: Bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng
Diễn đàn

Bài 2: Bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng

Lê Hồng Hạnh - Trưởng Phòng Tư pháp thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh

Phương án sắp xếp, sáp nhập cấp xã như thế nào hiện đang là mối quan tâm rất lớn từ dư luận, người dân, đặc biệt là cán bộ, công chức. Dù phương án như thế nào chăng nữa thì “xác định rõ các điều kiện bảo đảm để chính quyền cấp xã hoạt động hiệu quả trước, trong và sau khi sắp xếp” là mệnh lệnh, yêu cầu bắt buộc các cấp có thẩm quyền cần quan tâm, bám sát thực tiễn để tham mưu sát, trúng, hướng tới mục tiêu phục vụ tốt nhất cho nhu cầu của người dân.

Bài 1: Cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, lựa chọn
Diễn đàn

Bài 1: Cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, lựa chọn

Trong lộ trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy với tinh thần “không bàn lùi, chỉ bàn làm” theo các kết luận của Trung ương, việc sáp nhập để có các xã quy mô lớn hơn về diện tích, dân số sau khi không tổ chức cấp huyện là quyết tâm đúng. Quá trình thực hiện, cần hiểu, nắm rõ thực tiễn để có các giải pháp phù hợp; cần bộ tiêu chí chuẩn rà soát, đánh giá để lựa chọn ra được những cán bộ, công chức vừa hồng, vừa chuyên, sẵn sàng gánh vác nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Công khai kết quả xét nghiệm nước để người dân yên tâm sử dụng
Hội đồng nhân dân

Công khai kết quả xét nghiệm nước để người dân yên tâm sử dụng

Qua giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh Đồng Nai đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị khác có chuyên môn tổ chức kiểm tra việc lấy mẫu, xét nghiệm nước tại Công trình cấp nước tập trung nông thôn xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc và công bố, công khai kết quả để người dân yên tâm sử dụng nước. Đồng thời, kiểm tra việc triển khai thực hiện dự án đấu nối sử dụng nguồn nước mặt của Công ty Cổ phần cấp nước Đồng Nai đối với xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc nói riêng, trên địa bàn tỉnh nói chung.

Bài cuối: Hóa giải thách thức
Hội đồng nhân dân

Bài cuối: Hóa giải thách thức

Trong nhiều thách thức khi thực hiện mô hình không tổ chức cấp huyện và việc đặt lại tên các đơn vị hành chính (ĐVHC) mới nổi lên vấn đề đáng quan tâm, đó là tiêu chuẩn hóa chức danh cán bộ, công chức cấp xã trong điều kiện mới và việc giữ gìn hồn cốt, bản sắc văn hóa và địa danh thuộc địa phương, đô thị từng là một phần của lịch sử hào hùng của dân tộc. Tin tưởng rằng, khi “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được”.

Quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác
Hội đồng nhân dân

Quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác

Tìm giải pháp khắc phục bất cập việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn, Đoàn giám sát số 51 HĐND tỉnh Đắk Lắk kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm tránh thất thoát tài nguyên, thất thu thuế. Có biện pháp kiểm tra, bảo đảm môi trường theo cam kết; quản lý chặt phương án phục hồi môi trường sau khai thác theo đúng quy định…

Quy định chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách
Diễn đàn

Quy định chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách

Bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương (CQĐP) khi chuyển đổi mô hình chính quyền từ 3 cấp sang 2 cấp liên tục, thông suốt, không để chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nhiệm vụ, lĩnh vực, địa bàn, không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động bình thường của xã hội, người dân, doanh nghiệp… Điều 49 dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) quy định những nội dung chuyển tiếp liên quan đến một số vấn đề quan trọng, cấp bách cần ưu tiên giải quyết.

Giải quyết thủ tục hành chính nhanh, đúng thời hạn tại UBND Phường 2, TP.Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng được Nhân dân đánh giá cao về tinh thần làm việc của cán bộ, công chức
Diễn đàn

Bài 3: Vì mục tiêu phát triển, sự hài lòng của người dân

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, để tổ chức “một chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân”, phải luôn coi trọng bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp và hợp lòng dân. Người cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của chính quyền địa phương (CQĐP), nhất là cấp xã. “Cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”. Và “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, phải “vì việc mà tìm người chứ không vì người mà đặt việc”.

Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại
Diễn đàn

Bài 1: Đặt nền móng cho một nền hành chính hiện đại

Để xây dựng nền hành chính nhà nước theo chính thể dân chủ, cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra các nguyên tắc khoa học về tổ chức bộ máy và cán bộ, trong đó có nguyên tắc “xây dựng một Nhà nước ít tốn kém” và nguyên tắc “vì việc mà tìm người chứ không vì người mà đặt việc”. Người cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của chính quyền địa phương cấp cơ sở: “Cấp xã là gần gũi Nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”. Đó là những nguyên tắc và triết lý tiên tiến trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn nguyên giá trị khi thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị hiện nay.