Sườn Đông dãy Tam Đảo hùng vĩ, linh thiêng đã tạo ra muôn vàn kỳ tích danh thắng xen cùng huyền sử.
Một vùng bồng lai tiên cảnh
In hình những trùng điệp lớp lớp núi rừng, mây phủ quanh năm là mặt nước Hồ Núi Cốc. Một vùng du lịch sinh thái nổi tiếng gắn với nhiều huyền thoại, nổi bật là chuyện tình nàng Công và chàng Cốc, một người ra đi nước mắt chảy thành sông còn một người chờ đợi hóa thành núi.
Ở vị trí sơn cùng, thủy tận, Hồ Gò Miếu, xã Ký Phú được ví như một cái máng khổng lồ để chứa nước từ hàng chục con suối, dòng thác chảy từ đỉnh Tam Đảo xuống. Nước hồ bốn mùa đều trong xanh như một bức tranh thủy mặc tuyệt sắc. Ở đầu nguồn, nơi tụ hợp của 9 dòng chảy nhỏ có tích lại một vùng nước xanh thẳm, bằng lặng là nơi tiên nữ từ trời xuống tắm mát, vui đùa.
Đi sâu vào lòng hồ, khi dòng suối lớn ở vị trí hẹp lại là lớp lớp những khối đá bằng phẳng khổng lồ soi mình bên thác trắng.
Huyện Đại Từ có 10m xã nằm dọc theo sườn Đông Tam Đảo. Rải rác xuất hiện bên những thác nước, ghềnh đá là vô số quà tặng từ trời mang đến. Đó là ghềnh tổ chim hay thác Bombo (Xã Mỹ Yên). Dòng thác trắng như dải lụa tuôn chảy từ trời bị nghẹn lại bởi những tảng đá khổng lồ ngáng bước. Sơn thủy tranh giành dữ dội lại vô tình tạo ra hồ tắm tự nhiên mát lạnh giữa lưng chừng đỉnh núi.
Đát Ngao hay thác Ngao, Thị trấn Quân Chu - Thác nước giấu mình giữa những vạt rừng xanh thẳm rồi chợt xuất hiện như một con giao long khổng lồ cuộn mình tạo nên một khung cảnh hùng vĩ, tráng lệ. Hết những gầm gào giữa đại ngàn, dòng thác lại dịu dàng, nguyên sơ. Ngay dưới chân thác là một vực nước vừa đủ sâu để ai ai cũng muốn hòa mình trải nghiệm.
Bên cạnh Đát Ngao, Thiền viện Trúc Lâm Tây Trúc tọa lạc trong một không gian hùng vĩ, với cảnh sắc yên bình, thảm thực vật phong phú cùng khí hậu quanh năm trong lành, mát mẻ. Cảnh Phật mê hoặc thoắt mờ, thoắt hiện quanh năm mây mờ giăng tỏa đã thu hút hàng nghìn du khách tìm về với Thiền viện Trúc Lâm Tây Trúc. Bỏ lại những bộn bề công việc và ưu phiền cuộc sống, mỗi người tới đây sẽ có những giây phút tĩnh tâm, thanh thản; tâm hướng thiện để cùng nguyện ước những điều tốt đẹp nơi thiền đường trang nghiêm.
Địa danh Cửa Tử, xã Hoàng Nông mang đến những cung bậc cảm súc hấp dẫn trong hành trình trekking của du khách. Con đường dẫn đến Của Tử bình yên, thơ mộng men qua thung lũng, đồi chè Cầu Đá - nơi được đánh giá là một trong những vị trí có cảnh quan chè đẹp nhất Thái Nguyên. Chỉ có duy nhất một lối vào, Cửa Tử 1 là một vũng nước dài, sâu, nước lạnh và trong chảy giữa hai bên vách đá. Cửa Tử hiền hòa, suối nước trong vắt nằm lọt thỏm giữa những ngọn núi, nhưng càng đi vào sâu trong rừng nước càng chảy xiết, những tảng đá cũng trở nên trơn trượt hơn. Từ Cửa Tử 2 đến Cửa Tử 7 là chặng đường này dành cho những người thích mạo hiểm, khám phá.
Suối Kẹm chảy từ núi cao của dãy Tam Đảo xuống xã La Bằng nên dòng nước trong veo, mát lạnh. Làn nước len lỏi qua từng ghềnh đá lớn nhỏ, vất vả trên một chặng đường dài trước khi đến với khu vực mà du khách có thể tiếp cận và trải nghiệm nhiều hoạt động. Nơi ngọn nguồn dòng chảy có những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi còn đang sống giữa rừng già minh chứng cho hương vị đặc sắc, riêng có của thương hiệu chè La Bằng nổi tiếng.
Quản lý, bảo vệ, phát triển
Bí thư Huyện ủy huyện Đại từ Phạm Duy Hùng cho biết, sau gần một năm được phê duyệt Đồ án quy hoạch, huyện Đại Từ đã đạt chuẩn nông thôn mới. Mục tiêu tiếp theo là cơ bản đạt tiêu chuẩn thị xã trực thuộc tỉnh vào năm 2025; trở thành thị xã, đô thị loại IV trước năm 2030.
Thực hiện Đồ án được ví như thực hiện 3 mục tiêu cách mạng. Sợi chỉ đỏ xuyên suốt là trục Quốc lộ 37 dọc theo chiều dài của huyện được định hướng là vùng phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại, du lịch và công nghiệp. Phía Bắc huyện được chọn lựa phát triển tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ. Vùng phía Nam được định hướng thế mạnh là vùng phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, phát triển du lịch lịch sử, cộng đồng, trải nghiệm, sinh thái gắn với bảo vệ rừng và thiên nhiên.
Phát triển du lịch được xác định tổng thể trên địa bàn huyện nhưng cốt lõi tại khu vực phía Nam của huyện sẽ mang đến đặc trưng, hồn cốt của du lịch Đại Từ nói riêng và tỉnh Thái Nguyên nói chung. Ngoài những danh lam thắng cảnh sườn Đông Tam Đảo, Đại Từ cũng tự hào là nơi ra đời cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên, địa danh khởi nguồn ngày Thương binh - Liệt sĩ với sự hiện diện của Khu di tích lịch sử Quốc gia 27.7. Bí thư Huyện ủy Đại Từ Phạm Duy Hùng thông tin, lượng khách du lịch đến với Đại Từ trong thời gian gần đây tăng rất nhanh. Có thể nói, tiềm năng du lịch của địa phương đã được đánh thức. Tuy vậy, quan điểm xuyên xuốt phải được thực hiện là tiềm năng, thế mạnh về du lịch được đánh thức để khai thác phù hợp chứ không làm kinh động đến sự trầm mặc uy nghiêm của thiên nhiên và di tích.
Chủ tịch UBND huyện Đại Từ Nguyễn Nam Tiến cho biết, thực hiện Đề án phát triển du lịch, trong 2 năm qua, huyện Đại Từ đã đầu tư xấp xỉ 200 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng cơ sở kết nối du lịch. Các sản phẩm du lịch được ưu tiên phát triển là du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, du lịch cộng đồng, nông nghiệp gắn với văn hóa trà, du lịch lịch sử tâm linh. Đặc biệt, huyện cũng công bố quy hoạch du lịch cho 2 địa bàn được chọn là vùng trọng điểm là xã Hoàng Nông và xã La Bằng.
Với mục tiêu xây dựng Đại Từ là đô thị xanh, vùng du lịch sinh thái nông nghiệp hang đầu của Thái Nguyên thì nhiệm vụ lớn của địa phương ngoài những giá trị đầu tư phải là quản lý tốt quy hoạch và bảo vệ thiên nhiên, gìn giữ cảnh quan, di tích. Chỉ như vậy thì sự tăng trưởng của du lịch mới ổn định, bền vững.