Điều hành giá xăng tiệm cận thời gian thực

- Thứ Tư, 31/08/2022, 05:43

Mới đây, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam kiến nghị Bộ Công thương điều hành giá xăng dầu vào ngày 1.9 theo đúng chu kỳ thông thường để giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp dù đây là ngày nghỉ lễ. Sự việc này một lần nữa cho thấy cần sớm thay đổi cơ chế điều hành giá xăng dầu theo hướng linh hoạt, tiệm cận thời gian thực để bảo đảm lợi ích cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và cả nền kinh tế.

Theo quy định hiện hành, thời gian điều hành giá xăng dầu vào các ngày mùng 1, 11 và 21 hàng tháng. Như vậy, kỳ điều hành tới đây sẽ vào ngày 1.9. Tuy nhiên do ngày 1.9 rơi vào kỳ nghỉ lễ Quốc khánh nên liên bộ Công thương - Tài chính dự định lùi thời điểm điều hành giá xăng dầu đến ngày 5.9. Việc này là đúng theo quy định tại Nghị định số 95/2021/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu. Cụ thể, khoản 27 Điều 1 nêu rõ: đối với các kỳ điều hành vào ngày nghỉ, ngày nghỉ lễ thì thời gian điều hàng giá xăng dầu được lùi sang ngày làm việc tiếp theo sau ngày nghỉ đó.

Tuy vậy, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam kiến nghị Bộ Công thương điều hành giá xăng dầu vào ngày 1.9 tới. Lý do là những ngày gần đây, giá xăng dầu thành phẩm thế giới tiếp tục có chiều hướng tăng, đặc biệt là dầu diesel (tính đến ngày 25.8 tăng 16,6% so với kỳ điều hành ngày 22.8). Nếu điều chỉnh giá xăng dầu vào ngày 1.9 sẽ giảm bớt khó khăn cho các doanh nghiệp, vừa thuận lợi cho các đơn vị trong tạo nguồn, phục vụ tốt nhu cầu tiêu thụ trong bốn ngày kỳ nghỉ lễ Quốc khánh. Nếu đến ngày 5.9 mới điều chỉnh sẽ khiến giá bán lẻ xăng dầu trong nước sẽ có độ trễ nhất định, không phản ánh đúng xu hướng tăng của giá xăng dầu thế giới, gây khó khăn cho các thương nhân kinh doanh xăng dầu trong việc đảm bảo nguồn và đặc biệt tạo ra tâm lý găm hàng, đầu cơ gây bất ổn cho thị trường.

Trong một diễn biến khác, hơn hai chục doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã đồng loạt ký văn bản gửi Bộ Công thương, UBND TP. Hồ Chí Minh và  Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh nêu những bất cập trong kinh doanh xăng dầu, trong đó có thời gian điều hành giá và kiến nghị điều hành giá trong 24 giờ kể cả ngày nghỉ, lễ. Các doanh nghiệp cho rằng hiện nay chúng ta thực hiện Chính phủ điện tử thì các bộ liên quan họp trực tuyến là cách phục vụ tốt nhất cho dân và tránh được tình trạng găm hàng, tạo ra khan hiếm, mất an ninh xăng dầu.

Có thể thấy, dù thời gian điều hành giá xăng dầu đã được điều chỉnh từ 15 ngày một lần giảm xuống còn 10 ngày một lần nhưng vẫn không theo kịp biến động giá trên thị trường quốc tế. Phần thiệt hại thường nghiêng về phía người tiêu dùng: nếu giá thế giới giảm thì giá trong nước giảm chậm hơn, còn nếu giá thế giới tăng mạnh thì sẽ có hiện tượng găm giữ tạo khan hiếm ở một số nơi. Phía doanh nghiệp trong một số trường hợp cũng gặp khó khăn như đề cập ở trên.

Vì vậy, trước mắt, cơ quan chức năng cần linh hoạt hơn với kỳ điều hành gần nhất, tránh nguy cơ lặp lại tình huống nguồn cung đứt gãy như hồi đầu năm. Căn cứ để thực hiện vẫn là quy định tại Khoản 27 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP; theo đó trường hợp giá các mặt hàng xăng dầu có biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống Nhân dân, Bộ Công thương có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định thời gian điều hành giá xăng dầu cho phù hợp.

Tới đây, việc quản lý giá xăng dầu nên để thị trường quyết định và tiệm cận với giá theo thời gian thực. Cơ quan điều hành nên tính toán các điều kiện kỹ thuật để rút ngắn chu kỳ điều hành giá, có thể điều hành giá trong 24 giờ như đề nghị của doanh nghiệp, thậm chí là ngắn hơn để bảo đảm lợi ích cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và cả nền kinh tế.

Cẩm Phô