Dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi)

Đánh giá tác động kỹ lưỡng khi luật hóa chính sách đang thực hiện thí điểm

Trong dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) lần này, Chính phủ đề nghị luật hóa một số chủ trương đang thực hiện thí điểm. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, đối với các chính sách đã và đang thực hiện thí điểm phải đánh giá tác động đầy đủ, minh chứng được khi áp dụng mang lại hiệu quả thì mới quy định vào luật.

Mức nâng quy mô vốn đầu tư công chưa đồng bộ

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với việc sửa đổi Luật Đầu tư công để tập trung thực hiện các chủ trương về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai kế hoạch đầu tư công và các dự án đầu tư công hiện nay. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục hành chính cũng như các bước, thời gian, quy trình, thủ tục thực hiện triển khai dự án đầu tư công; đề cao trách nhiệm của các cơ quan trong thực hiện các nội dung liên quan đến đầu tư công, nhất là vấn đề giải ngân vốn đầu tư công.

Liên quan đến quy mô vốn đầu tư công, dự thảo Luật đề xuất tăng về mức vốn để xác định tiêu chí dự án nhóm A, B, C và dự án quan trọng quốc gia. Trong đó, tiêu chí vốn để xác định dự án quan trọng quốc gia tăng 3 lần (từ 10.000 tỷ đồng lên 30.000 tỷ đồng); tiêu chí vốn đối với các dự án nhóm A, B, C tăng 2 lần.

pho-chu-tich-qh-nguyen-duc-hai-dieu-hanh-noi-dung-8576.jpg
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị cần rà soát, thống kê, đánh giá về số lượng dự án nhóm A có tổng mức đầu tư từ 10.000 tỷ đồng đến 30.000 tỷ đồng và trên 30.000 tỷ đồng trong thời gian vừa qua. Đánh giá tác động khi tăng quy mô vốn đầu tư công của dự án quan trọng quốc gia từ 10.000 tỷ đồng lên 30.000 tỷ đồng; thuyết minh đầy đủ căn cứ xác định và đánh giá tác động của chính sách cũng như tác động về năng lực thực hiện của các địa phương, tránh việc phân cấp vượt quá khả năng thực hiện, gây thất thoát, không hiệu quả.

chu-nhiem-uy-ban-kinh-te-vu-hong-thanh-trinh-bay-bao-cao-tham-tra-8307.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Băn khoăn về nội dung thay đổi các tiêu chí phân loại dự án quan trọng quốc gia, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nhận thấy, các mức tăng như dự thảo là chưa đồng bộ và cần làm rõ cơ sở của việc thay đổi tiêu chí.

Đồng tình với ý kiến thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cho rằng, việc thay đổi tiêu chí như dự thảo sẽ làm thay đổi cơ cấu của các dự án. Do đó, cần báo cáo cụ thể có bao nhiêu dự án trên 30.000 nghìn tỷ đồng, bao nhiêu dự án quy mô từ 10.000 tỷ đồng đến 30.000 nghìn tỷ đồng?

chu-nhiem-uy-ban-tai-chinh-ngan-sach-le-quang-manh-2888.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Lê Quang Mạnh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Lưu ý đến năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền các địa phương, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế phân tích, một dự án quy mô 10.000 tỷ đồng đã phải có Hội đồng thẩm định Nhà nước tổ chức thẩm định, nghiên cứu tiền khả thi hoặc khả thi để báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư. Vậy dự án với quy mô 29.000 tỷ đồng giao về cho địa phương, không có Hội đồng thẩm định Nhà nước, không có đánh giá của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực đầu tư, chưa kể còn liên quan đến những yếu tố kỹ thuật phức tạp, thì các địa phương sẽ tiến hành thẩm tra, thẩm định các dự án này như thế nào?

“Vấn đề quan trọng là các địa phương có đảm nhiệm được chức trách này hay không? Thực tế hiện nay, có những dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội, Hội đồng thẩm định Nhà nước thẩm tra, đánh giá kỹ lưỡng rồi mới thông qua nhưng quá trình triển khai thực hiện vẫn có vướng mắc, bất cập”. Nêu thực tế này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đề nghị, cơ quan soạn thảo cần xem xét kỹ lưỡng các quy định về phân loại tiêu chí các dự án quan trọng quốc gia và dự án nhóm A, B, C.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời nếu xảy ra vi phạm

Đối với việc luật hóa một số chủ trương, chính sách đang thực hiện thí điểm theo Nghị quyết của Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cho biết, khi xem xét quyết định bổ sung dự án Luật này vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024 để trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Tám tới đây, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khẳng định rất rõ tại Kết luận số 958 ngày 27.9.2024 là “đối với các chính sách đang thực hiện thí điểm thì phải có tổng kết đánh giá tác động đầy đủ, cho thấy hiệu quả phù hợp mới quy định vào luật”.

Đối chiếu yêu cầu này với hồ sơ dự án Luật Chính phủ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nhận thấy, trong dự án Luật lần này Chính phủ có đề nghị luật hóa một số chủ trương đang thực hiện thí điểm như: tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng đối với dự án các nhóm A, B, C thành dự án độc lập; cho phép quy định thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ giao một UBND cấp tỉnh là cơ quan chủ quản thực hiện dự án từ 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, tương tự đối với địa phương, một UBND cấp tỉnh, cấp huyện thực hiện dự án trên địa bàn 2 đơn vị hành chính cấp dưới trở lên; cho phép ủy thác Ngân hàng chính sách xã hội thực hiện chính sách cho vay ưu đãi.

chu-nhiem-uy-ban-phap-luat-hoang-thanh-tung-4298.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Hồ Long

Nếu tiến hành tổng kết và thực sự thấy những chính sách này qua thực hiện thí điểm có tác dụng tích cực, hiệu quả thì có thể luật hóa để áp dụng chung nhưng phải trên cơ sở tổng kết và có thông tin, dữ liệu, có nguồn kiểm chứng, bảo đảm nhận định, đánh giá là thực sự khách quan. “Chúng ta đang thí điểm chậm nhưng lại đưa vào luật ngay, đến khi quá trình triển khai rộng trên các địa phương bắt đầu vướng mắc thì lúc đó lại đặt ra vấn đề khác”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật lưu ý.

Bên cạnh đó, việc giao cho một địa phương là cơ quan chủ quản thực hiện dự án trên 2 địa bàn là chủ trương thí điểm đang được thực hiện theo Nghị quyết số 106/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số chính sách đặc thù về đầu tư xây dựng công trình đường bộ và có hiệu lực từ cuối tháng 11.2023, tính đến nay đã triển khai được khoảng 9 tháng. Theo Nghị quyết, thời gian thực hiện còn kéo dài đến tháng 6.2025, sau đó đến cuối năm 2025 Chính phủ tiến hành tổng kết và báo cáo Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho rằng, nếu luật hóa ngay trong dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) thì Chính phủ phải cung cấp thông tin rất đầy đủ liên quan đến việc triển khai Nghị quyết số 106/2023/QH15 trong thời gian qua có hiệu quả như thế nào.

Về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án, dự thảo Luật quy định thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ giao một UBND cấp tỉnh là cơ quan chủ quản thực hiện dự án trên địa bàn từ 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên. Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện được lựa chọn giao một UBND cấp dưới trực tiếp làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án trên địa bàn từ 2 đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trở lên hoặc tổ chức thực hiện dự án theo thẩm quyền.

Tán thành với chủ trương đẩy mạnh phân cấp phân quyền, song, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, cần làm rõ các cơ quan phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm và không đùn đẩy, cơ quan cấp trên phải tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý kịp thời nếu xảy ra vi phạm.

Trong phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, đối với các chính sách đã, đang thực hiện thí điểm phải đánh giá tác động đầy đủ, minh chứng được khi áp dụng mang lại hiệu quả thì mới quy định vào luật. Chính phủ cần rà soát kỹ, thuyết minh thuyết phục hơn 3 chính sách thuộc nhóm chính sách đang thí điểm, đồng thời quy định trong luật nguyên tắc, điều kiện áp dụng chính sách quy định trong luật hoặc giao cho Chính phủ quy định trình tự, thủ tục thực hiện chính sách để bảo đảm chặt chẽ, khả thi.

Ý kiến bạn đọc

Quốc hội và Cử tri

Tổng Biên tập Báo Nhân dân Lê Quốc Minh
Lập pháp

Sửa đổi Luật Chứng khoán, tạo điều kiện cho start-up công nghệ huy động vốn

Nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, khuyến khích đổi mới sáng tạo, loại bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, Viện trưởng Viện IDS Trần Văn đề nghị cần sớm xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán, nghiên cứu dành riêng một chương về điều kiện cho các start-up công nghệ có thể huy động vốn trên thị trường.

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể
Chính sách và cuộc sống

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể

Đây là cuộc họp đưa ra các giải pháp cụ thể, để giải quyết những vấn đề cấp bách mà người dân đang phải đối mặt nên không có nhiều thời gian để tiếp tục bàn luận, mà phải hành động ngay từ bây giờ để bảo vệ sức khỏe người dân - là yêu cầu của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp bàn về các giải pháp toàn diện và cấp bách để xử lý ô nhiễm không khí tại các địa phương diễn ra mới đây.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Thách thức cũng là cơ hội

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy phục vụ cho sự phát triển của đất nước, cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đằng sau quá trình này là khối lượng công việc khổng lồ, đặc biệt là công tác rà soát và xử lý các vướng mắc trong hệ thống văn bản pháp luật. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng, có tác động lớn đến sự vận hành của nền hành chính quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.

Cần chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân
Chính sách và cuộc sống

Chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực khiến dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục hơn, kéo theo đó là tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân cũng diễn ra ngày càng phổ biến; tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân dù pháp luật đã có quy định không cho phép dưới mọi hình thức nhưng thực tế vẫn diễn ra phổ biến, công khai, nhiều hành vi chưa thể xử lý được vì thiếu quy định của pháp luật.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Hiệu quả thiết thực và toàn diện
Quốc hội và Cử tri

Hiệu quả thiết thực và toàn diện

Phát biểu tại Lễ phát động phong trào "Bình dân học vụ số" diễn ra mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp phát biểu
Diễn đàn Quốc hội

Cần chính sách đủ mạnh để khuyến khích phục hồi doanh nghiệp

Dự án Luật Phá sản (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín tới, trong đó có một điểm mới nổi bật là bổ sung quy định về phục hồi doanh nghiệp trước khi phá sản. Tại phiên họp mở rộng của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra dự án Luật này, các đại biểu đề nghị, cần rà soát, nghiên cứu để có khung pháp lý, chính sách đủ mạnh nhằm khuyến khích thực hiện phục hồi doanh nghiệp.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Cải cách thủ tục giải thể doanh nghiệp

Thủ tục thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng nhưng thủ tục giải thể “cực kỳ khó khăn”. Đây là phản ánh của doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát thực trạng cung cấp, thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp năm 2024 do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV - thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) thực hiện.

Cần tập trung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển
Quốc hội và Cử tri

Cần chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp mang tính đột phá cao

Trao đổi với phóng viên Báo ĐBND, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính PHAN ĐỨC HIẾU cho rằng, để kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng quan trọng hàng đầu của đất nước như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết "Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, thì cần có một chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp được tinh chỉnh, mang tính đột phá cao, phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới.

ĐBQH Trần Văn Khải (Hà Nam): Sửa đổi Luật Việc làm là cơ hội vàng để thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 57, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Chính sách và cuộc sống

Tranh thủ tối đa "cơ hội vàng"

Phát triển việc làm bền vững, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trong bối cảnh tinh gọn bộ máy - dù khó nhưng chúng ta có thể và phải làm được điều này, trước hết là phải tranh thủ tối đa "cơ hội vàng" từ sửa đổi toàn diện Luật Việc làm.

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất
Quốc hội và Cử tri

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất

Quan tâm đến thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất quy định tại dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội tham dự Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7 đề nghị tăng thời hạn của giấy chứng nhận là trên 5 năm. Bởi, thời hạn trên là quá ngắn, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất hóa chất có điều kiện.

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực
Quốc hội và Cử tri

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2021 - 2024 trên địa bàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang đề nghị, Chính phủ ban hành các chính sách ưu đãi mạnh mẽ đối với nhân lực chất lượng cao, bao gồm các cơ chế về tiền lương, phúc lợi và hỗ trợ thuế đối với các chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu. Cùng với đó, cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực và mức độ đóng góp, tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân tài.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Tạo thuận lợi cho nhà giáo khi thuyên chuyển

Dự thảo Luật Nhà giáo vừa được cho ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7. Dự thảo luật đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc, giải quyết các vấn đề phát sinh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về nhà giáo. Tuy vậy, đối với vấn đề thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập, cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ để giáo viên không gặp khó khi thuyên chuyển.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đắk Nông)
Quốc hội và Cử tri

Cân nhắc tăng thuế đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép theo lộ trình

Lưu ý nếu quy định tăng thuế cao đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép ngay trong một lần như dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ gây tác động tới tâm lý khách hàng, làm giảm lượng tiêu thụ xe, một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc quy định lộ trình tăng thuế trong vòng 3 năm, từ năm 2027 - 2030, mức tăng thêm 3%/năm tương đương với việc chia đều mức tăng 9% trong 3 năm, áp dụng từ năm 2027.

Dựa vào nội lực để phát triển
Chính sách và cuộc sống

Dựa vào nội lực để phát triển

Theo số liệu thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Điều này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương điều hành phiên thảo luận
Quốc hội và Cử tri

Tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân được coi là tài sản phi truyền thống và có liên quan chặt chẽ tới quyền con người, quyền công dân, an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu, công nghệ thông tin… Thảo luận về dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật cần tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân và quy định chế tài có tính răn đe cao đối với những hành vi xâm phạm.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đăk-Nông) phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Quốc hội và Cử tri

Nghiên cứu kỹ lưỡng chính sách thuế liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ

Cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là rất quan trọng và ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư cũng như sự phát triển của doanh nghiệp, vì vậy, cần rà soát bảo đảm thể chế hóa đầy đủ và toàn diện các nội dung liên quan đến chính sách ưu đãi về thuế, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số
Quốc hội và Cử tri

Đổi mới tư duy, tránh quản lý quá thận trọng

Thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ 7, một số ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật cần cụ thể hóa đầy đủ Nghị quyết số 57 – NQ/TW của Bộ Chính trị, nhất là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tránh tư duy "không quản được thì cấm", mở đường cho công nghệ mới qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Bởi, nếu quản lý quá thận trọng sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, khiến doanh nghiệp e ngại thử nghiệm công nghệ mới tại nước ta.