Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Quảng Bình): Một số quy hoạch không đồng bộ dẫn đến sử dụng tài nguyên đất không hiệu quả

- 15:34, 30/10/2021
Phát biểu tại điểm cầu Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Bình về nội dung dự kiến quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021 - 2025) chiều 30.10, Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Bình Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh, sự phân bổ nguồn lực đất đai đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế đã được nêu tại Điều 6 Luật Quy hoạch. Tuy nhiên,thực tế hiện nay quy hoạch tổng thể quốc gia chưa được phê duyệt, các địa phương chưa lập xong quy hoạch của địa phương, quy hoạch của một số ngành chưa rõ. Một số quy hoạch như quy hoạch nông thôn, quy hoạch hạ tầng… thường xuyên thay đổi không đồng bộ quy hoạch đất quốc gia dẫn đến sử dụng nguồn lực đất không hiệu quả.

Đánh giá cao công tác chuẩn bị của Chính phủ, báo cáo Báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Kinh tế về dự kiến quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025), đại biểu Nguyễn Minh Tâm cho rằng Tờ trình Chính phủ đã nêu và đánh giá cụ thể về cơ sở chính trị, căn cứ pháp lý, cơ sở thực tiễn, quan điểm, mục tiêu, tấm nhìn đến năm 2050..., đặc biệt, đã đưa ra các giải pháp thực hiện về chính sách, khoa học công nghệ, nguồn lực, việc ứng phó với biến đổi khí hậu, phục hồi quỹ đất bị suy thoái, tuyên truyền, phổ biến đã thể hiện rất cụ thể.

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế đã chỉ rõ việc thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mới chỉ đề cập thông tin dưới dạng thống kê, chưa phân tích các chất lượng của quy hoạch. Để tăng tính thực tiễn, khả thi, đại biểu đề nghị cơ quan tham mưu có giải trình cụ thể về các diện tích quy hoạch, cụ thể: có sự so sánh với quy hoạch thời kỳ, đồng thời, có giải trình, so sánh, cơ sở để xây dựng các cơ cấu sử dụng đất này nhằm đảm bảo tính minh bạch trong công tác quy hoạch. 

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm phát biểu tại điểm cầu tỉnh Quảng Bình
Đại biểu Nguyễn Minh Tâm phát biểu tại điểm cầu tỉnh Quảng Bình

Về quy hoạch không gian sử dụng đất vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung, tại điểm C, khoản 2, Điều 2 Dự thảo Nghị quyết có đề cập định hướng quy hoạch là nâng cao hiệu quả phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp; phát triển nhanh, đồng bộ năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; quy hoạch phát triển hệ thống giao thông, đô thị ven biển… phát huy hiệu quả các hành lang kinh tế Bắc - Nam, phát triển rừng đầu nguồn, các khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia… Đại biểu nhất trí việc Chính phủ xem xét, bố trí đủ chỉ tiêu để chuyển đổi từ đất nông nghiệp (như đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp không phải là đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên) sang đất phi nông nghiệp để thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo như định hướng quy hoạch vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung là cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu cũng băn khoăn vì quy hoạch này chưa xem xét, đánh giá vị trí, địa lý hành chính của Vùng để có cái nhìn tổng thể trong quy hoạch đối với vùng này. Đặc biệt các tỉnh Bắc Trung bộ đều có đường biên giới nhưng tại dự thảo chưa đề cập đến quy hoạch này. Để đạt được các mục tiêu về phát triển các khu kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, đại biểu đề nghị Chính phủ xem xét, cân nhắc thêm.

Đại biểu tán thành với quan điểm nên hướng quy hoạch đất công nghiệp đô thị ra khu vực biên giới, vùng kém phát triển, thay vì tập trung ở vùng lõi vì điều này không chỉ giúp cho việc giảm bớt áp lực phát triển, đô thị hóa quá mức ở vùng lõi, mà còn là cơ sở để giải quyết việc làm, tạo động lực thúc đẩy các vùng kém phát triển, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Điều này cũng tạo ra các đối trọng phát triển đối với các nước bạn ở khu vực biên giới, bảo vệ phên dậu quốc gia.

Về giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Báo cáo đã đưa ra 6 nhóm giải pháp chính. Đối với nhóm giải pháp về nguồn lực cần phải cụ thể hóa về huy động vốn đầu tư, thu hút đầu tư: Huy động tổng hợp các nguồn vốn đầu tư phát triển từ ngân sách Trung ương và địa phương; thực hiện cơ chế công tư kết hợp (PPP) dưới nhiều hình thức; huy động nguồn vốn đầu tư từ doanh nghiệp, đón các làn sóng chuyển dịch đầu tư thời kỳ hậu Covid-19; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tài chính, tín dụng; cải thiện môi trường kinh doanh thông qua cải cách chính quyền minh bạch, linh hoạt và chủ động hơn. Đại biểu đề nghị trong quá trình triển khai quy hoạch sử dụng đất phải có sự liên thông các căn cứ pháp luật về sử dụng đất đai để việc triển khai có sự thuận lợi. Đề nghị các bộ ngành liên quan cần cập nhật đầy đủ nhu cầu của các ngành, địa phương, để tránh việc không thống nhất về nhu cầu sử dụng đất của các địa phương, việc dự báo sử dụng đất chưa sát với nhu cầu làm cho việc phân bổ chỉ tiêu ảnh hưởng đến việc phát triển tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, từng vùng trong phát triển kinh tế.

Đối với quy hoạch đất, đất rừng trồng, Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Bình đề nghị có sự điều chỉnh phù hợp bởi thực tế cho thấy, các đợt lũ lụt những năm vừa qua chủ yếu xảy ra ở những khu vực rừng trồng. Đại biểu đề nghị cần có quy hoạch sử dụng đất phù hợp, tránh tình trạng mở rộng rừng trồng kéo theo hệ lụy giảm khả năng thích ứng biến đổi khí hậu hiện nay. Bên cạnh đó, trong mục tiêu, kế hoạch sử dụng đất vẫn đặt ra việc lấn biển trong giai đoạn tới. Đại biểu đề nghị nghiên cứu kỹ, nhất là đánh giá ảnh hưởng của quá trình biến đổi khí hậu do lấn biển, chỉ nên cho phép lấn biển với công trình quốc phòng và phát triển kinh tế đặc biệt.

Nam Anh