Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi)

Xem xét kỹ lưỡng, ban hành chính sách đủ mạnh

Để ngăn chặn tình trạng thừa cân và béo phì ở trẻ em, tại hội thảo do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tổ chức sáng 24.11, các đại biểu cho rằng, rất cần có các giải pháp đồng bộ, trong đó, việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường là vô cùng quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

Sự tiến bộ rất lớn về chính sách

Thừa cân, béo phì là một vấn nạn với trẻ em. Chuyên gia Chính sách Dinh dưỡng, UNICEF Việt Nam Đỗ Hồng Phương cho biết, tại Việt Nam, theo nghiên cứu năm 2020, trong nhóm trẻ 5 - 19 tuổi, tỷ lệ thừa cân, béo phì đã tăng từ 8,5% (năm 2010) lên 19% (năm 2020), trong đó khu vực thành thị là 26,8%. Do đó, nếu không có các giải pháp can thiệp hiệu quả, kịp thời, ước tính đến năm 2030 Việt Nam sẽ có gần 2 triệu trẻ em trong độ tuổi 5 - 19 tuổi bị thừa cân, béo phì.

Trẻ em bị thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ cao mắc nhiều bệnh không lây nhiễm như tiểu đường, tim mạch, ung thư, các bệnh mãn tính khác và tử vong sớm. Có thể bị tác động tiêu cực về tâm lý và xã hội như: chịu các định kiến về cân nặng, bị cô lập, trầm cảm, thiếu tự tin, kết quả học tập kém.

img-4511.jpg
Quang cảnh hội thảo

“Nguyên nhân tương đồng tại các quốc gia cho tình trạng này chính là do tiêu thụ nhiều đồ uống có đường, trên 30% thanh thiếu niên uống đồ uống có đường ít nhất một lần mỗi ngày; tiêu thụ thấp các loại rau, củ và trái cây (trên 50% thanh thiếu niên chưa ăn đủ 5 khẩu phần rau củ và trái cây mỗi ngày); thiếu vận động (hơn 80% thanh thiếu niên thiếu vận động thể chất)”, bà Đỗ Hồng Phương thông tin.

Để ngăn chặn thừa cân và béo phì, các đại biểu cho rằng, rất cần có các giải pháp đồng bộ, trong đó, việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường là vô cùng quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

Đánh giá cao dự thảo Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Tám này đã bổ sung mặt hàng nước giải khát theo Tiêu chuẩn Việt Nam có hàm lượng đường trên 5g/100ml vào diện đánh thuế tiêu thụ đặc biệt, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), Trưởng ban Tư vấn, phản biện và giám định xã hội thuộc Tổng hội Y học Việt Nam, TS. Nguyễn Huy Quang cho biết, xuất phát từ mô hình bệnh tật của Việt Nam đó là các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm tỷ lệ rất cao, trên 70%. Như vậy, đồ uống có đường, thuốc lá, rượu, bia là những yếu tố có nguy cơ tác động đến mô hình bệnh tật này. Mặt khác, đồ uống có đường có tác hại đến sức khỏe, kinh tế, môi trường, hành vi lối sống; không chỉ gây thừa cân, béo phì mà còn gây nên những bệnh khác như rối loạn chuyển hóa, tim mạch... Xu hướng sử dụng đồ uống có đường ở Việt Nam hiện đang tăng cao và vượt trên rất nhiều quốc gia.

Vì vậy, theo TS. Nguyễn Huy Quang, việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường là sự tiến bộ rất lớn về chính sách, mang lại lợi ích “kép” không chỉ bảo vệ sức khỏe cho người dân mà còn góp phần tăng thu ngân sách nhà nước. Việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt mặt hàng này cũng phù hợp với xu hướng trên thế giới hiện nay.

Cần sự phối hợp, vào cuộc liên ngành

Dẫn nhận định của Ngân hàng thế giới (WB), TS. Nguyễn Huy Quang cho biết, điều cốt yếu là phải tập trung vào yếu tố tăng khả năng chi trả của người tiêu dùng. Hiện nay, trên thế giới có 104 quốc gia đã đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường trên toàn quốc, 13 quốc gia đánh thuế đồ uống có đường đối với một số địa phương. Khu vực Đông Nam Á có 6 quốc gia cũng đã áp dụng loại thuế này với đồ uống có đường. Như vậy, Việt Nam không thể đi ngược lại xu thế.

img-4512.jpg
Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), Trưởng ban Tư vấn, phản biện và giám định xã hội thuộc Tổng hội Y học Việt Nam, TS. Nguyễn Huy Quang phát biểu

Bày tỏ đồng tình, chuyên gia Đỗ Hồng Phương cho biết, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị áp dụng biện pháp thuế và giá nhằm giảm tiêu thụ đường, điều này cũng góp phần tăng nguồn thu ngân sách. Với sức khỏe cộng đồng, giúp giảm thiểu chi phí y tế, tăng sự công bằng trong chăm sóc sức khỏe. Cụ thể, với mức thuế 10% đã chứng minh giảm được 8 - 10% lượng mua và tiêu thụ; mức thuế 20% đã chứng minh giảm 1 - 3% tỷ lệ thừa cân và 1 - 4% tỷ lệ béo phì.

Bên cạnh đó, nghiên cứu của Đại học Y tế Công cộng Hà Nội năm 2022 cho thấy, đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường ở Việt Nam sẽ mang lại lợi ích to lớn như: khuyến khích giảm tiêu thụ đồ uống có đường; giảm thừa cân, béo phì; giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan tới chế độ ăn. Ngoài ra, có thể tiết kiệm hơn 600 tỷ đồng chi phí y tế trực tiếp để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2.

Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ em đã tuyên bố tất cả các quốc gia cần hành động phù hợp để chống lại bệnh tật và suy dinh dưỡng dưới mọi hình thức, mọi trẻ em đều có quyền được hưởng dinh dưỡng đầy đủ nên việc đánh thuế đồ uống có đường, theo các chuyên gia, sẽ góp phần giúp Việt Nam thực hiện đầy đủ Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em trong chăm sóc dinh dưỡng.

Mức thuế tiêu thụ đặc biệt hiện nay theo dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) đề xuất là 10% với đồ uống có đường với hàm lượng trên 5g/100 ml. TS. Nguyễn Huy Quang cho rằng, cần xem xét nâng mức thuế để có tác động mạnh mẽ hơn đến hành vi của người tiêu dùng.

Cùng quan điểm, BS. Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia WHO tại Việt Nam cho rằng, bằng chứng về tác động của đồ uống có đường đối với sức khỏe đã rất rõ, gây nhiều bệnh nguy hiểm. Tiêu thụ đồ uống có đường gia tăng quá nhanh tại Việt Nam trong 15 năm qua, đồng thời gia tăng nhanh thừa cân béo phì ở vị thành niên. Do đó, chuyên gia này kiến nghị nên xem xét áp dụng lộ trình tăng thuế hàng năm để thuế tiêu thụ đặc biệt của đồ uống có đường ở mức 40% giá bán nhà sản xuất (tức là 20% giá bán lẻ theo khuyến nghị của WHO) vào năm 2030 để bảo vệ sức khỏe cho thế hệ tương lai.

Bên cạnh giải pháp đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường, các đại biểu cũng kiến nghị, cần thêm nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó có giải pháp về thông tin, tuyên truyền, giáo dục để nâng cao và thay đổi nhận thức về hành vi.

“Đối với giải pháp về chính sách, pháp luật, không chỉ Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt mà các Luật khác như: Luật An toàn thực phẩm, Luật Dinh Dưỡng, Luật Quảng cáo... cũng cần có quy định về vấn đề này. Đồng thời, cần đặt vấn đề việc thực thi pháp luật của chúng ta đã được chấp hành nghiêm hay chưa, trong đó bao gồm cả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm”, TS. Nguyễn Huy Quang nói.

Các ý kiến cũng đề nghị, cần xem xét kỹ lưỡng để ban hành được một văn bản luật với những chính sách đủ mạnh, qua đó được mục tiêu “kép” là bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em, đồng thời tăng thu ngân sách nhà nước.

Cùng với đó, chú trọng truyền thông thay đổi hành vi, thực hành ăn uống các thực phẩm và đồ uống tốt cho sức khỏe; quản lý việc tiếp thị thực phẩm chế biến và đồ uống có đường; ghi nhãn cảnh báo các nguy cơ có hại cho sức khỏe. Đồng thời, cần sự phối hợp, vào cuộc liên ngành trong phòng, chống thừa cân, béo phì cho trẻ em, nhất là trong lĩnh vực giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội.

Quốc hội và Cử tri

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể
Chính sách và cuộc sống

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể

Đây là cuộc họp đưa ra các giải pháp cụ thể, để giải quyết những vấn đề cấp bách mà người dân đang phải đối mặt nên không có nhiều thời gian để tiếp tục bàn luận, mà phải hành động ngay từ bây giờ để bảo vệ sức khỏe người dân - là yêu cầu của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp bàn về các giải pháp toàn diện và cấp bách để xử lý ô nhiễm không khí tại các địa phương diễn ra mới đây.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Thách thức cũng là cơ hội

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy phục vụ cho sự phát triển của đất nước, cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đằng sau quá trình này là khối lượng công việc khổng lồ, đặc biệt là công tác rà soát và xử lý các vướng mắc trong hệ thống văn bản pháp luật. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng, có tác động lớn đến sự vận hành của nền hành chính quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.

Cần chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân
Chính sách và cuộc sống

Chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực khiến dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục hơn, kéo theo đó là tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân cũng diễn ra ngày càng phổ biến; tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân dù pháp luật đã có quy định không cho phép dưới mọi hình thức nhưng thực tế vẫn diễn ra phổ biến, công khai, nhiều hành vi chưa thể xử lý được vì thiếu quy định của pháp luật.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Hiệu quả thiết thực và toàn diện
Quốc hội và Cử tri

Hiệu quả thiết thực và toàn diện

Phát biểu tại Lễ phát động phong trào "Bình dân học vụ số" diễn ra mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp phát biểu
Diễn đàn Quốc hội

Cần chính sách đủ mạnh để khuyến khích phục hồi doanh nghiệp

Dự án Luật Phá sản (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín tới, trong đó có một điểm mới nổi bật là bổ sung quy định về phục hồi doanh nghiệp trước khi phá sản. Tại phiên họp mở rộng của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra dự án Luật này, các đại biểu đề nghị, cần rà soát, nghiên cứu để có khung pháp lý, chính sách đủ mạnh nhằm khuyến khích thực hiện phục hồi doanh nghiệp.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Cải cách thủ tục giải thể doanh nghiệp

Thủ tục thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng nhưng thủ tục giải thể “cực kỳ khó khăn”. Đây là phản ánh của doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát thực trạng cung cấp, thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp năm 2024 do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV - thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) thực hiện.

Cần tập trung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển
Quốc hội và Cử tri

Cần chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp mang tính đột phá cao

Trao đổi với phóng viên Báo ĐBND, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính PHAN ĐỨC HIẾU cho rằng, để kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng quan trọng hàng đầu của đất nước như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết "Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, thì cần có một chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp được tinh chỉnh, mang tính đột phá cao, phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới.

ĐBQH Trần Văn Khải (Hà Nam): Sửa đổi Luật Việc làm là cơ hội vàng để thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 57, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Chính sách và cuộc sống

Tranh thủ tối đa "cơ hội vàng"

Phát triển việc làm bền vững, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trong bối cảnh tinh gọn bộ máy - dù khó nhưng chúng ta có thể và phải làm được điều này, trước hết là phải tranh thủ tối đa "cơ hội vàng" từ sửa đổi toàn diện Luật Việc làm.

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất
Quốc hội và Cử tri

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất

Quan tâm đến thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất quy định tại dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội tham dự Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7 đề nghị tăng thời hạn của giấy chứng nhận là trên 5 năm. Bởi, thời hạn trên là quá ngắn, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất hóa chất có điều kiện.

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực
Quốc hội và Cử tri

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2021 - 2024 trên địa bàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang đề nghị, Chính phủ ban hành các chính sách ưu đãi mạnh mẽ đối với nhân lực chất lượng cao, bao gồm các cơ chế về tiền lương, phúc lợi và hỗ trợ thuế đối với các chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu. Cùng với đó, cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực và mức độ đóng góp, tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân tài.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Tạo thuận lợi cho nhà giáo khi thuyên chuyển

Dự thảo Luật Nhà giáo vừa được cho ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7. Dự thảo luật đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc, giải quyết các vấn đề phát sinh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về nhà giáo. Tuy vậy, đối với vấn đề thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập, cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ để giáo viên không gặp khó khi thuyên chuyển.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đắk Nông)
Quốc hội và Cử tri

Cân nhắc tăng thuế đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép theo lộ trình

Lưu ý nếu quy định tăng thuế cao đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép ngay trong một lần như dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ gây tác động tới tâm lý khách hàng, làm giảm lượng tiêu thụ xe, một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc quy định lộ trình tăng thuế trong vòng 3 năm, từ năm 2027 - 2030, mức tăng thêm 3%/năm tương đương với việc chia đều mức tăng 9% trong 3 năm, áp dụng từ năm 2027.

Dựa vào nội lực để phát triển
Chính sách và cuộc sống

Dựa vào nội lực để phát triển

Theo số liệu thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Điều này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương điều hành phiên thảo luận
Quốc hội và Cử tri

Tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân được coi là tài sản phi truyền thống và có liên quan chặt chẽ tới quyền con người, quyền công dân, an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu, công nghệ thông tin… Thảo luận về dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật cần tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân và quy định chế tài có tính răn đe cao đối với những hành vi xâm phạm.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đăk-Nông) phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Quốc hội và Cử tri

Nghiên cứu kỹ lưỡng chính sách thuế liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ

Cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là rất quan trọng và ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư cũng như sự phát triển của doanh nghiệp, vì vậy, cần rà soát bảo đảm thể chế hóa đầy đủ và toàn diện các nội dung liên quan đến chính sách ưu đãi về thuế, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số
Quốc hội và Cử tri

Đổi mới tư duy, tránh quản lý quá thận trọng

Thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ 7, một số ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật cần cụ thể hóa đầy đủ Nghị quyết số 57 – NQ/TW của Bộ Chính trị, nhất là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tránh tư duy "không quản được thì cấm", mở đường cho công nghệ mới qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Bởi, nếu quản lý quá thận trọng sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, khiến doanh nghiệp e ngại thử nghiệm công nghệ mới tại nước ta.

AMH
Quốc hội và Cử tri

Chống quảng cáo vi phạm trên mạng

Trong những năm gần đây, chống quảng cáo vi phạm pháp luật trên mạng dường như trở thành một cuộc chiến "nhọc nhằn". Quy định giám sát nội dung trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, được thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách hôm nay, có thể trở thành công cụ hữu hiệu nếu được vận dụng đúng cách.