(Đọc bài thơ “Cam kết cho đi” của Nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh)

Cuộc sống của chúng ta là hành trình kiếm tìm và khẳng định giá trị bản thân. Việc lựa chọn đúng đắn các giá trị sẽ mang đến hạnh phúc đích thực cho con người. Sứ mệnh của mỗi tác phẩm văn học chính là khám phá và sáng tạo hành trình rất đỗi nhọc nhằn mà vinh quang như thế.. Trong bài thơ “Cam kết cho đi”, đăng trên Báo Đại biểu nhân dân, số ra ngày 16.01.2022, Nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh với thế mạnh từ lâu được khẳng định ở mạch thơ triết luận đã tìm được câu trả lời độc đáo cho câu hỏi nhân sinh muôn thuở ấy:

“CAM KẾT CHO ĐI”

Nguyễn Hồng Vinh

 

Đầu năm, một tin làm rung bao trái tim trắc ẩn:

Gần 250 người ở Mỹ tự nguyện “Cam kết cho đi”[1]

Nhà tỷ phú Jeff Green ở bang California

Tâm sự tự đáy lòng sâu thẳm:

“Tiền không thể mua được hạnh phúc

Nó có thể làm cho cuộc sống dễ chịu hơn

Nhưng mọi thứ là phù du không kém!...”

 

Những “cam kết cho đi” khi chủ nhân còn sống

Cho việc xây trường, tặng học bổng học sinh

Cứu những nạn nhân bị thảm họa chiến tranh

Hỗ trợ những công trình khoa học nhân văn

Để “quyền con người” được thật sự là NGƯỜI trên trái đất!

 

Đất nước ta chưa giàu

Nhưng giàu tình nghĩa đồng bào

Nảy nở bao việc làm cảm động:

Cho tấm chăn người nằm vỉa hè

“Nồi cháo thiện nguyện” cho người bệnh

Những ATM gạo, rau, thực phẩm

 

Hiến máu cùng nội tạng cứu bệnh nhân thoát qua tử nạn

Nhận một lúc nuôi 3 cháu khi mẹ qua đời vì dương tính

Trợ cấp trọn đời cho nhiều Mẹ Việt Nam anh hùng

“Thương người như thể thương thân”

Truyền thống đẹp, ngời lên trong hoạn nạn!...

 

Người CHO không màng nhận lại

Người NHẬN vững tâm trụ giữa bão giông

Mọi thứ đâu thể tính bằng tiền

Càng không thể đặt bàn cân đong đếm!

 

Đời dạy ta thấu điều cần tâm nguyện:

Mỗi ngày hãy chọn một niềm vui[2]

Mọi danh lợi là vô vi

Chỉ tình người đọng mãi!

 Hà Nội, cận kề Tết Nhâm Dần 2022

Đối với một bài thơ triết luận, tứ thơ giữ vai trò quyết định tầm thước của tác phẩm. Ở bài thơ này, Nhà thơ đã sáng tạo nên tứ thơ độc đáo, từ đó ý thơ được triển khai chặt chẽ, gắn bó khăng khít, kích thích những suy tưởng phong phú trong tiếp nhận.

Mở đầu bài thơ là một thông tin làm lay động những trái tim trắc ẩn: 250 người ở Mỹ tự nguyện “cam kết cho đi” phần tài sản của mình với quan niệm, tiền “có thể làm cho cuộc sống dễ chịu hơn” nhưng tiền “không thể mua được hạnh phúc”. Việc họ lựa chọn cho đi một phần lớn tài sản của mình với rất nhiều việc làm ý nghĩa, tựu chung đều hướng đến mục tiêu cao cả: “Để “quyền con người” được thật sự là NGƯỜI trên trái đất!”. San sẻ yêu thương, cho đi nụ cười chính là niềm vui, hạnh phúc của những con người thành công có tấm lòng nhân ái, và suy cho cùng là giá trị đích thực của mỗi con người.

Từ chuyện người nói đến chuyện ta, Nhà thơ đã chấm phá những nét vừa sinh động, chân thực, vừa tiêu biểu, khái quát về “tình nghĩa đồng bào” đậm sâu. Những hy sinh, chia sẻ cùng cộng đồng với tinh thần “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách”, “nhiễu điều phủ lấy giá gương” trong hoàn cảnh đất nước chưa giàu và mỗi người chưa thật dư dả mới càng thấy truyền thống nhân nghĩa của dân tộc thật lớn lao, là cội nguồn sức mạnh giúp chúng ta vượt qua bão giông, hoạn nạn. Xã hội chúng ta hôm nay đây đó vẫn còn không ít câu chuyện buồn về những con người bất chấp mọi thủ đoạn, chà đạp lên lợi ích của cộng đồng, của đất nước để vơ vét những đồng tiền “bẩn” cho đầy “túi tham”, nhưng họ chỉ là những “con sâu làm rầu nồi canh”. Những trái tim đầy ắp yêu thương, chia sẻ, sẵn lòng cho đi vẫn là dòng mạch chính của cuộc sống đang đổi thay, phát triển.

Cái độc đáo, sự bùng nổ của tứ thơ nằm ở hai khổ cuối. Sau khi nói chuyện người, chuyện ta, Nhà thơ khái quát lên thành những vấn đề của Con Người: “Người CHO không màng nhận lại/Người NHẬN vững tâm trụ giữa bão giông/Mọi thứ đâu thể tính bằng tiền/Càng không thể đặt bàn cân đong đếm!”. Đây là chân lý mang tính nhân sinh phổ quát, là câu trả lời thuyết phục của Nhà thơ về con đường đi đến hạnh phúc đích thực. Tiền bạc chỉ là phù du, con người chỉ thực sự giàu có khi tấm lòng nhân ái ắp đầy, và khi ngập tràn trong mỗi người là tình yêu thương thì chẳng ai màng đến sự thiệt hơn, toan tính. Đó mới thực là chân giá trị, mới thực là hạnh phúc vậy!

Tôi chợt nhớ đến lời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khi phát biểu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII: “Hạnh phúc của con người không phải chỉ ở chỗ nhiều tiền, lắm của, ăn ngon, mặc đẹp, mà còn ở sự phong phú về tâm hồn, được sống giữa tình thương và lòng nhân ái, lẽ phải và công bằng”. Bằng những chiêm nghiệm nghệ thuật độc đáo, Nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh đã làm bừng sáng một chân lý cuộc đời. Mỗi ngày “hãy chọn một niềm vui”, để “tình người đọng mãi” là phương châm, tâm niệm sống, là chìa khóa mở cửa thế giới ngập tràn niềm vui trong tâm hồn mỗi con người, là tiền đề để mỗi cộng đồng, mỗi đất nước và cả nhân loại được sống trong hân hoan hạnh phúc. Đó thực sự là thông điệp đầy ý nghĩa mà Nhà thơ đã gửi đến bạn đọc trong những ngày đầu xuân mới.

_________________

[1] Một trong những tỷ phú đầu tiên nêu sáng kiến này là Bill Gates

[2] Ý thơ của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Hải Lam