Trống cơm và Đàn bầu: Các anh tài làm “rung lòng người sâu thẳm”

Lần đầu tiên, màn trình diễn “Trống Cơm” cùng tiếng đàn bầu vút cao đủ cung bậc thăng trầm đã khiến hàng vạn khán giả xúc động. Một giai điệu dân gian quen thuộc được trình diễn trên sân khấu hiện đại bỗng trở thành một hiện tượng, lọt luôn Top Xu hướng âm nhạc trên mạng xã hội, sau khi vừa công chiếu trên Đài Truyền hình Việt Nam. Đó không phải là một điều dễ trong thế giới văn hóa đại chúng hôm nay. 

Dòng chảy của văn hóa…

Trong chương trình "Anh trai vượt ngàn chông gai" phát sóng trên VTV3 ngày 27.7, 3 anh tài nghệ sĩ thuộc 2 thế hệ là NSND Tự Long, Soobin Hoàng Sơn và Cường Seven đã mang tới màn trình diễn mãn nhãn, đầy thuyết phục.

Dựa trên yêu cầu chỉ cho phép sáng tạo không quá 50%, 3 nghệ sĩ nhà Sao Sáng quyết định cải biên “Trống cơm” thành một sản phẩm mang đậm màu sắc âm nhạc đương đại. Lần đầu tiên làn điệu dân ca quen thuộc vùng Bắc Bộ được viết mới theo thể loại rap, R&B… Đặc biệt, sự kết hợp ăn ý của nghệ sĩ Tự Long với hai nam ca sĩ thuộc thế hệ 9X thực sự cho thấy dòng chảy của văn hoá nghìn năm vẫn cuộn chảy trong lòng thế hệ trẻ.

Trống cơm và Đàn bầu: Các anh tài làm “rung lòng người sâu thẳm” -0
Màn trình diễn "Trống cơm" với làn điệu dân ca được trình diễn trên sân khấu hiện đại

Chia sẻ về tiết mục của 3 anh tài nhóm Sao Sáng, nhạc sĩ Thuỵ Kha - một nhà nghiên cứu âm nhạc và văn hóa hơn 50 năm - tỏ ra rất thích thú. Theo vị nhạc sĩ, trống cơm là loại nhạc cụ đã có từ lâu đời. Trống cơm có hình dáng thuôn dài với 2 mặt da, cái tên trống cơm bắt nguồn từ hành động định âm bằng cách lấy cơm nếp xoa vào hai mặt trống. 

“Ông cha ta sử dụng trống cơm chủ yếu ở vùng Kinh Bắc, với làn điệu vui vẻ, cùng những lời hát đùa cợt cho những ngày đi làm về, lễ hội, nghỉ ngơi của người dân”, vị nhạc sĩ nói.

Như thế, làn điệu dân ca “Trống cơm” từ lâu đã mang đậm văn hóa dân tộc, gắn chặt với đời sống hằng ngày của người Việt Nam thuở xưa.

Sự thổi hồn của hiện đại

Tại sân khấu “Anh trai vượt ngàn chông gai”, NSND Tự Long từng khẳng định: Bản Trống cơm của Sao Sáng sẽ chưa từng có trong làng nhạc Việt. 

Cụ thể ở phần mở màn, 3 Anh tài Tự Long, Soobin và Cường Seven đã sử dụng hình ảnh áo dài, khăn đóng vui ca để diễn tả khung cảnh xưa cũ tại làng quê Việt Nam. Và khi tiếng trống của nghệ sĩ Tự Long vang lên dồn dập, các chàng trai chuyển qua vũ đạo mạnh mẽ, tái hiện hào khí sục sôi của dân tộc khi phải bảo vệ bờ cõi. Và cuối cùng, kết thúc màn biểu diễn là tiếng đàn bầu của Soobin cùng màn múa cờ hoa vút lên, tượng trưng cho chiến thắng, cho thời kỳ dân tộc Việt Nam chủ động hội nhập và mang văn hóa ra quốc tế. Chính đường dây xuyên suốt của tiết mục này đã làm cho khán giả không khỏi ngỡ ngàng, bình luận “nổi gai ốc”, “đỉnh nóc kịch trần”…, bởi tiết mục đã khiến cho những làn điệu dân ca chạm đến trái tim của người trẻ, thông qua việc tái hiện dòng chảy văn hoá một cách tài tình. 

Trống cơm và Đàn bầu: Các anh tài làm “rung lòng người sâu thẳm” -0
Trống cơm xuất hiện trên sân khấu, trở thành một hiện tượng trên mạng xã hội
Trống cơm và Đàn bầu: Các anh tài làm “rung lòng người sâu thẳm” -0
Các nghệ sĩ mang trống cơm lên sân khấu biểu diễn

Đặc biệt, với cách biến đổi làn điệu mang hơi hướng trẻ trung, những đoạn rap, nhảy kết hợp với tiếng đàn, tiếng trống truyền thống… càng chứng tỏ được khát vọng kể câu chuyện tiếp nối văn hoá, giúp người trẻ hiểu, tiếp cận nhiều và thêm yêu vốn cổ của dân tộc.

Kết thúc buổi biểu diễn, NSND Tự Long xúc động: "Đây không phải là bài hát trọn vẹn, Trống cơm chỉ là một điệu hát. Chương trình đã cho chúng tôi 49% để sáng tác một tác phẩm mới, những gì chúng tôi làm vẫn giữ lại nguyên sơ những nét văn hóa. Chúng tôi muốn làm mới giai điệu của Trống cơm nhưng không mất đi bản sắc dân tộc. Đối tượng của chúng tôi có thể là các thế hệ 6x, 7x cũng có thể là 2000, 2030… nhưng họ vẫn thích nghe Trống cơm, và chúng tôi làm giàu kho tàng văn hóa Việt Nam”.

Ngoài Tự Long, Soobin cũng chia sẻ bản thân nam ca sĩ đã từng học và chơi nhạc cụ đàn bầu, nhưng chính con đường âm nhạc của mình khiến anh ít khi có cơ hội thực hiện. “Anh trai vượt ngàn chông gai” là sân khấu duy nhất giúp anh thực hiện được ước mơ từ thời niên thiếu. "Có lẽ trong cuộc đời sự nghiệp của mình sẽ khó có một sân khấu nào mình được chơi lại đàn bầu với nhiều cảm xúc như sân khấu Trống Cơm này. Với sân khấu thứ 2 này, mình muốn tri ân tới người thầy đầu tiên trong cuộc đời, người đã đưa mình đến với âm nhạc, đưa mình biết tới đàn bầu, biết tới những âm hưởng của dân gian, dân tộc, người kết nối linh hồn của mình với nghệ thuật. Đó chính là bố mình - NSND Nguyễn Huỳnh Tú", nam ca sĩ chia sẻ.

Sau đêm công diễn, hàng vạn khán giả đã bày tỏ sự yêu mến, xúc động với tiết mục này. “Tôi đã khóc khi tiếng đàn của Soobin cất lên”, “Một làn điệu dân ca mộc mạc lại mang đậm ý chí hào hùng của dân tộc. Thật khâm phục Sao Sáng”, “Nhờ những tiết mục như này, người trẻ như mình mới cảm thấy yêu mến hơn dòng chảy lịch sử, văn hoá của cha ông ta”… Hàng loạt bình luận được khán giả trẻ để lại dưới phần trình diễn, gợi đến những cảm xúc tuyệt vời về cây đàn độc huyền (một dây) duy nhất chỉ có ở Việt Nam, với “cung thanh là tiếng mẹ, cung trầm là giọng cha”, mỗi khi cất lên đều có thể “rung lòng người sâu thẳm”. 

Trống cơm và Đàn bầu: Các anh tài làm “rung lòng người sâu thẳm” -0
Tiết mục được dàn dựng công phu với sự kết hợp ấn tượng của âm thanh, ánh sáng

Trước bản hoà tấu mới mẻ này, nhạc sĩ Thuỵ Kha mong muốn những nghệ sĩ trẻ sẽ tiếp tục sáng tạo thêm những màn trình diễn mang đậm văn hoá lịch sử dân tộc. Đồng thời, vị nhạc sĩ đánh giá cao những cống hiến của NSND Tự Long, Soobin, Cường Seven mang đến chương trình “Anh trai vượt ngàn chông gai”.

“Những giá trị văn hóa rất quan trọng! Bởi nếu chúng ta phủi nó đi, không gìn giữ cẩn thận thì tất cả sẽ dễ dàng mất đi…”, nhạc sĩ Thuỵ Kha nói.

Văn hóa

Vang mãi khí phách chiến thắng Hàm Rồng
Văn hóa - Thể thao

Vang mãi khí phách chiến thắng Hàm Rồng

60 năm qua, vẫn với khí phách chiến thắng Hàm Rồng và tinh thần tiến công cách mạng trên mọi mặt trận (chiến đấu, sản xuất, xây dựng quê hương, đất nước), Thanh Hóa đã và đang đạt được những thành tựu rất đáng trân trọng.

Tọa đàm khoa học: “Ni giới Thủ đô: Kế thừa truyền thống, hội nhập và phát triển”
Văn hóa

Tọa đàm khoa học: “Ni giới Thủ đô: Kế thừa truyền thống, hội nhập và phát triển”

Nằm trong chuỗi hoạt động của chương trình Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và tiền bối Ni hữu công Phật giáo Việt Nam năm 2025. Ngày 02.4 (nhằm ngày 05/03 Ất Tỵ), Phân ban Ni giới Thành phố Hà Nội đã long trọng tổ chức buổi tọa đàm khoa học với chủ đề “Ni giới Thủ đô: Kế thừa truyền thống, hội nhập và phát triển” tại Tổ Đình Tây Thiên – Trung Hậu (xã Tiền Phong, huyện Mê Linh, TP Hà Nội).

Đẩy mạnh hội nhập quốc tế về văn hóa
Văn hóa - Thể thao

Đẩy mạnh hội nhập quốc tế về văn hóa

Sáng 3.4, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội thảo quốc tế "Đẩy mạnh hội nhập quốc tế về văn hóa trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", xin ý kiến chuyên gia xây dựng đề án "Quốc tế hóa văn hóa Việt Nam và Việt Nam hóa văn hóa quốc tế".

Hà Nội tổ chức biểu diễn nghệ thuật kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam
Văn hóa - Thể thao

Hà Nội tổ chức biểu diễn nghệ thuật kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam

Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2025) và 139 năm Ngày Quốc tế Lao động (1.5.1886 - 1.5.2025); 71 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7.5.1954 - 7.5.2025), các đơn vị nghệ thuật trực thuộc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội sẽ tổ chức biểu diễn nghệ thuật phục vụ nhân dân Thủ đô tại trung tâm một số quận, huyện 

Nghe vải kể chuyện
Văn hóa

Nghe vải kể chuyện

Trong dáng điệu mau mắn toát lên đầy năng lượng tích cực của người phụ nữ đã bước qua tuổi lục tuần, họa sĩ Trần Thanh Thục nhiệt tình giới thiệu những bức tranh cắt vải độc đáo. Bà tâm sự: “Mỗi tác phẩm như câu chuyện nhỏ đưa ta về miền ký ức, cảm nhận thời gian trôi trên từng mái nhà, cùng ta đi qua từng đỉnh núi trập trùng miền sơn cước. Chất liệu vải là thế, chúng có thể kể chuyện và ngợi ca”…

Công bố Quyết định ghi danh “Hội chùa Tây phương” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Văn hóa

Công bố Quyết định ghi danh “Hội chùa Tây phương” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Ngày 2.4 (tức ngày mùng 5.3 năm Ất Tỵ), UBND huyện Thạch Thất tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh "Hội chùa Tây Phương" vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, kỷ niệm 10 năm 34 pho tượng chùa Tây Phương được công nhận bảo vật quốc gia và khai hội Chùa Tây Phương năm 2025.

Hiểu thêm về thời đại Hùng Vương
Văn hóa - Thể thao

Hiểu thêm về thời đại Hùng Vương

Thời đại Hùng Vương là một trong những giai đoạn quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của dân tộc. Hai cuốn sách "Thời đại Hùng Vương (lịch sử, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội)" và "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Việt Nam" do NXB Chính trị quốc gia Sự thật giới thiệu, cung cấp cái nhìn toàn diện về giai đoạn này.

Từ bếp lửa truyền thống đến bàn ăn hiện đại
Văn hóa - Thể thao

Từ bếp lửa truyền thống đến bàn ăn hiện đại

Những món ăn nổi tiếng không chỉ gợi nhớ về một Hà Nội đầy hoài niệm, mà còn chứa đựng giá trị to lớn trong nhịp sống hiện đại. Cùng với việc lưu giữ những công thức gia truyền quý báu qua nhiều thế hệ, người Hà Nội đang nỗ lực sáng tạo để đưa ẩm thực Thủ đô vươn tầm quốc tế.

Gắn kết nghệ sĩ và công chúng
Văn hóa - Thể thao

Gắn kết nghệ sĩ và công chúng

Trong bối cảnh nghệ thuật đang chuyển mình qua những mô hình kết nối trên toàn thế giới, các hoạt động nhằm tăng cường không gian thử nghiệm, trải nghiệm, giao lưu, tương tác nghệ sĩ - công chúng trở thành nhịp cầu quan trọng, kéo gần khoảng cách giữa nghệ thuật với đời sống…

Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội thu hút nhiều doanh nghiệp tư nhân
Văn hóa - Thể thao

Để kinh tế tư nhân trở thành đòn bẩy phát triển công nghiệp văn hóa

Nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, nếu được định hướng và hỗ trợ từ Nhà nước, kinh tế tư nhân sẽ là động lực thúc đẩy sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa, đóng góp vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa nền kinh tế, tích cực tham gia xây dựng xã hội văn minh, hiện đại...