Cuộc bầu cử 2 ghế Thượng nghị sĩ ở Georgia

Trận địa quyết định 

Xem với cỡ chữ
Chỉ một ngày sau khi được cử tri đoàn bỏ phiếu xác nhận chiến thắng hợp pháp của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden đã tới thành phố Atlanta, bang Georgia, để vận động cho hai ứng cử viên Đảng Dân chủ trong cuộc đua vào Thượng viện. Đây được coi là trận chiến cuối cùng trong cuộc bầu cử lớn nhất năm 2020 của nước Mỹ và kết quả của nó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chính sách của ông Biden 4 năm tới.
	Ảnh AP
Ảnh AP

Trở lại chiến địa

Tại sự kiện vận động ở thành phố Atlanta, bang Georgia, Tổng thống đắc cử Biden kêu gọi cử tri bầu cho hai ứng cử viên Dân chủ là Jon Ossoff và Raphael Warnock. "Tất cả chúng ta đã làm được điều phi thường trong tháng 11. Bây giờ chúng ta sẽ phải làm lại điều đó", ông Biden nói.

“Điều phi thường” mà ông Biden đề cập đến chính là sự đảo chiều của bang Georgia, bởi bang này vốn là thành trì của Đảng Cộng hòa nhưng lại bầu cho ông Biden - ứng viên tổng thống Đảng Dân chủ.

Ông Biden cũng không quên cảnh báo rằng, nếu để Thượng viện nằm trong tay Đảng Cộng hòa có thể đe dọa phần lớn chương trình chính sách của ông. "Bạn đã sẵn sàng bỏ phiếu cho hai thượng nghị sĩ biết cách nói có chứ không chỉ nói không?"- ông Joe Biden phát biểu trước đám đông người tham dự.

Trong cuộc chạy đua vào ghế Thượng viện, các thành viên Đảng Dân chủ Raphael Warnock và Jon Ossoff lần lượt thách thức các đương kim thượng nghị sĩ của Đảng Cộng hòa là Kelly Loeffler và David Perdue. Nếu thắng, Đảng Dân chủ sẽ kiểm soát cả lưỡng viện Quốc hội cũng như Nhà Trắng. Trong khi đó, chỉ cần một chiến thắng của Đảng Cộng hòa sẽ cho phép Đảng Cộng hòa tại Thượng viện ngăn chặn nhiều mục tiêu lập pháp của ông Joe Biden.

Hôm 15.12, lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell lần đầu tiên chúc mừng Tổng thống đắc cử Joe Biden và Phó Tổng thống đắc cử Kamala Harris, đồng thời gửi thông điệp tới ông Donald Trump rằng mọi chuyện đã kết thúc.

Ông McConnell và các nghị sĩ hàng đầu của ông thúc giục các thành viên Cộng hòa khác ở Thượng viện không tham gia với bất kỳ thành viên Cộng hòa nào tại Hạ viện, những người có thể phản đối kết quả bầu cử khi Quốc hội nhóm họp ngày 6.1 để thông qua kết quả bỏ phiếu của cử tri đoàn. Tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực nào như vậy đều thất bại vì cần sự chấp thuận của cả hai viện, bao gồm Hạ viện do Đảng Dân chủ kiểm soát.

Tổng thống đắc cử Joe Biden nói với các phóng viên rằng, ông và ông McConnell đồng ý gặp nhau sớm để thảo luận về các lĩnh vực hợp tác tiềm năng. Tuy nhiên, trong sự kiện vận động tranh cử, ông Biden đã làm rõ các giới hạn của mối quan hệ đối tác đó. Ông nói với người Georgia rằng, Đảng Dân chủ cần kiểm soát Thượng viện để đạt được tiến bộ về cứu trợ trong dịch Covid-19, tài trợ cho việc thử nghiệm và phân phối vaccine, viện trợ cho chính quyền bang và địa phương, cũng như các vấn đề biến đổi khí hậu và tư pháp hình sự.

Ông Joe Biden cũng công kích hai ứng cử viên Cộng hòa Loeffler và Perdue vì vụ kiện do Texas đệ trình và được Tổng thống Donald Trump ủng hộ nhằm tìm cách làm mất hiệu lực kết quả bầu cử ở Georgia và ba bang khác bầu cho ông Biden. Tòa án Tối cao Mỹ đã bác vụ kiện vào ngày 11.12.

"Họ hoàn toàn chấp nhận việc vô hiệu hóa gần 5 triệu phiếu bầu của Georgia. Có thể họ nghĩ rằng họ đại diện cho Texas. Nếu vậy, họ nên tranh cử ở Texas, chứ không phải Georgia” - ông Joe Biden tuyên bố.

Bang quyết định

Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện với số ghế vừa quá bán là 219 ghế, Đảng Dân chủ đang dồn mọi nguồn lực cho cuộc bầu cử 2 ghế cuối cùng ở Thượng viện vào ngày 5.1 tới. Ở Thượng viện, đảng nào có 51/100 ghế thượng nghị sĩ trước sẽ nắm quyền kiểm soát. Tính đến nay, đảng Cộng hòa đang tạm dẫn trước 50 - 48 ghế ở Thượng viện. Trong khi đảng Cộng hòa chỉ cần duy nhất 1 ghế nữa là bảo đảm thế đa số tại Thượng viện, thì với đảng Dân chủ, khả năng duy nhất để có thể nắm Thượng viện là giành thêm hai ghế còn lại ở bang Georgia để cân bằng thế 50 - 50 với đảng Cộng hòa. Trong trường hợp hai ứng viên của Dân chủ ở Georgia chiến thắng, Thượng viện sẽ về tay Đảng Dân chủ vì nghiễm nhiên Dân chủ có thêm một ghế của Phó tổng thống đắc cử Kamala Harris, theo báo New York Times.

Đảng nào nắm quyền ở Thượng viện ảnh hưởng đáng kể đến việc hoạch định và thực hiện các chính sách của ông Biden. Do cơ chế tam quyền phân lập của nước Mỹ, một chính sách của vị tổng thống được thực thi hay không phải có sự thông qua của Quốc hội (gồm Hạ viện và Thượng viện).

Vì vậy, nếu đảng Dân chủ nắm Hạ viện và đảng Cộng hòa nắm Thượng viện thì có lẽ nhiều mâu thuẫn sẽ xảy ra trong nhiệm kỳ của ông Biden. Bởi vì các chính sách môi trường, nhập cư và hợp tác quốc tế của ông Biden đối lập với quan điểm thiên hữu của Đảng Cộng hòa.

Nếu Đảng Cộng hòa thắng ở Thượng viện, ông Biden sẽ gặp nhiều thách thức trong việc thực thi các quyết sách về biến đổi khí hậu, nhập cư, chi tiêu cơ sở hạ tầng và nhiều ưu tiên khác.

Cả hai đảng đã đổ nhiều nguồn lực trước cuộc bầu cử Thượng viện nước rút vào tháng 1.2021. Chuyến đi của ông Joe Biden đến Atlanta hôm 14.12 diễn ra 9 ngày sau khi ông Donald Trump đến Georgia để ủng hộ các Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa.

Đổ dồn về Georgia

Theo thống kê của Dự án Bầu cử tại Đại học Florida, hơn 480.000 lá phiếu đã được bỏ sau ngày đầu tiên bỏ phiếu trực tiếp và bỏ phiếu qua thư. Con số này sẽ tiếp tục tăng lên trong những ngày tới khi mọi người đang “đổ dồn” về Georgia theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng với hy vọng làm thay đổi kết quả mang tính lịch sử tại bang chiến địa này.

Nhà bình luận của tờ The New York Times đồng thời là tác giả cuốn sách nổi tiếng “Chiếc Lexus và cây Ôliu” (1999) Thomas L. Friedman ủng hộ việc nên di chuyển đến Georgia để bỏ phiếu bầu cho ứng cử viên của Đảng Dân chủ. “Tôi hy vọng mọi người chuyển đến Georgia, đăng ký bỏ phiếu và bỏ phiếu cho hai Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ ở đây” - ông Friedman nói với đài CNN trong cuộc phỏng vấn ngày 9.11.

Chưa dừng ở đó, người từng phát động chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ 2020 Andrew Yang cho biết, ông sẽ chuyển đến Georgia để ủng hộ các ứng cử viên Đảng Dân chủ Jon Ossoff và Raphael Warnock. “Đây là cơ hội duy nhất để chúng ta loại bỏ ông Mitch McConnell, đồng thời giúp ông Joe Biden và bà Kamala Harris hoàn thành công việc trong 4 năm tới” - ông Yang viết trên tài khoản Twitter cá nhân.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, sự ủng hộ về tinh thần thì được, còn ủng hộ bằng lá phiếu có thể không đúng luật. “Điều đó khó khăn hơn họ nghĩ. Việc đó có thể trái luật và theo tôi là không đáng" - Phó giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Quân sự Georgia Eddie Zipperer nói với Fox News. “Họ sẽ phải đăng ký giấy phép cư trú, thiết lập các hóa đơn điện nước có tên họ… Tất cả chỉ để có được quyền bỏ phiếu ở Georgia” - ông Zipperer nói thêm.

Đạt Quốc