Trái phiếu Chính phủ "hút khách" dù lãi suất huy động giảm 

Xem với cỡ chữ
Mặc dù lãi suất huy động tại tất cả kỳ hạn đều giảm mạnh nhưng trái phiếu Chính phủ vẫn “hút” các nhà đầu tư. Điều này cho thấy, đây là kênh đầu tư an toàn và hấp dẫn nhất trong bối cảnh hiện nay. Để thị trường này phát triển bền vững, các chuyên gia lưu ý, chất lượng sử dụng vốn của Chính phủ phải được cải thiện tốt hơn, tốc độ giải ngân đầu tư công phải nhanh hơn.

Kênh đầu tư an toàn, hấp dẫn nhất

Theo thông tin từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), tháng 9, HNX đã tổ chức 22 đợt đấu thầu, huy động được 60.141 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, tăng 163% so với tháng trước. Đáng chú ý, tỷ lệ trúng thầu thành công tháng 9 đạt tới 98%, khối lượng đặt thầu gấp 3,5 lần khối lượng gọi thầu. So với tháng trước, lãi suất trúng thầu của trái phiếu giảm ở tất cả kỳ hạn, với mức giảm từ 0,02 - 0,35%/năm.

Ảnh minh họa

Kết quả này nối dài xu hướng dòng tiền lớn đổ vào kênh trái phiếu Chính phủ, thể hiện ở tỷ lệ trúng thầu thành công duy trì trên 90% những tháng gần đây trong khi lãi suất huy động sụt giảm mạnh.

Trong kế hoạch trước đó, Kho bạc Nhà nước tăng mạnh lượng gọi thầu trái phiếu Chính phủ trong quý III.2020, lên tới 130.000 tỷ đồng, bằng cả quý I và II cộng lại. Cùng với lượng phát hành bổ sung, Kho bạc Nhà nước đã huy động được 142 nghìn tỷ đồng trong quý III, hoàn thành 109% kế hoạch quý. Đây cũng là quý tạo kỷ lục về quy mô huy động được từ trước tới nay.

Tính luỹ kế từ đầu năm đến hết quý III, Kho bạc Nhà nước đã phát hành thành công 229 nghìn tỷ đồng, hoàn thành 88% kế hoạch năm. Bên cạnh khối lượng huy động thành công, chi phí phải trả qua lãi suất cũng đang có hướng giảm thấp kỷ lục thiết lập cuối năm 2019 đầu năm 2020. 

Chuyên gia tài chính ngân hàng TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, diễn biến phức tạp và khó lường của dịch Covid-19 ảnh hưởng lớn đến tâm lý các nhà đầu tư. Trong khi mặt bằng chung của lãi suất và lợi tức ở các kênh huy động vốn khác đều giảm thì trái phiếu Chính phủ là kênh đầu tư an toàn và hấp dẫn nhất ở thời điểm này.

Cùng quan điểm, Kinh tế trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) Phạm Thế Anh cho hay, dù bị ảnh hưởng của dịch bệnh nhưng nền tảng kinh tế của nước ta đã được củng cố trong một thập kỷ qua. Khả năng chống đỡ với khủng hoảng của Việt Nam đã tốt hơn nhiều thể hiện ở sự ổn định về lãi suất, tỷ giá, các chỉ số kinh tế vĩ mô… Chính sách và cơ sở hạ tầng của thị trường trái phiếu Chính phủ được hoàn thiện và minh bạch. Các yếu tố trên đã tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Theo ông Phạm Thế Anh, trái phiếu Chính phủ là kênh huy động vốn rất quan trọng của nước ta trong lúc này. Bởi lẽ, thu ngân sách Nhà nước năm nay dự kiến sẽ sụt giảm ở tất cả cấu phần thu nội địa do sự đình trệ của xuất nhập khẩu, kinh doanh trong nước, các biện pháp ưu đãi giảm thuế phí để hỗ trợ doanh nghiệp... Vì vậy, để bảo đảm cân đối ngân sách, có vốn để đầu tư cho các dự án công, Bộ Tài chính sẽ phải xem xét huy động vốn từ các nguồn khác nhau, trong đó có trái phiếu Chính phủ.

Ảnh minh họa

Giải ngân đầu tư công phải quyết liệt hơn

Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) TS. Cấn Văn Lực cho rằng, việc phát hành thành công trái phiếu kỳ hạn dài với lãi suất thấp sẽ giúp Chính phủ giảm chi phí huy động và ổn định dòng tiền trả nợ qua các năm. Từ đó giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước và giúp Chính phủ chủ động hơn trong hoạt động đầu tư phát triển. Để bảo đảm duy trì khả năng huy động vốn ổn định, lâu dài, việc điều tiết mức lãi suất trái phiếu Chính phủ phù hợp với điều kiện của nền kinh tế là rất quan trọng.

Vốn huy động từ trái phiếu Chính phủ dùng để đầu tư vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng quốc gia, phát triển đất nước, nhưng hiện nay việc giải ngân vốn đầu tư công còn chậm. Theo ông Hiếu, điều này sẽ ảnh hưởng nhất định đến động lực phát triển chung của nền kinh tế. Nếu để tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm và thực hiện dự án không hiệu quả kéo dài sẽ ảnh hưởng đến uy tín của Chính phủ với vai trò là người đi vay trên thị trường trái phiếu Chính phủ, từ đó sẽ ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn trong dài hạn. “Nền tảng quan trọng cho thị trường trái phiếu Chính phủ phát triển lành mạnh, bền vững phải là chất lượng sử dụng vốn có hiệu quả của bên đi vay. Cần phải quyết liệt trong chỉ đạo để tốc độ giải ngân nhanh hơn”, ông Hiếu nói.

Ông Hiếu cũng lưu ý, khi phát hành trái phiếu Chính phủ với số lượng lớn cần quan tâm tới lạm phát và khả năng trả nợ thực tế bởi thu ngân sách nhà nước cũng khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh.

An Thiện