Hướng dẫn mới cho các dự án thủy điện trên sông Me Kong

Tối ưu hóa lợi ích, giảm thiểu tác động tiêu cực 

Xem với cỡ chữ
Ngày 28.9, Ban Thư ký Ủy hội sông Me Kong Quốc tế (MRC) công bố Bộ hướng dẫn kỹ thuật mới. Các nhà thầu thủy điện, tư vấn cũng như các cơ quan Nhà nước liên quan có thể xem xét sử dụng Bộ hướng dẫn này để tối ưu hóa lợi ích và giảm nhẹ tác động xã hội, môi trường của các dự án thủy điện.

Nằm trong khuôn khổ Sáng kiến phát triển thủy điện bền vững (ISH) trước đây của MRC, Bộ hướng dẫn về giảm nhẹ tác động của thủy điện đã trải qua nhiều vòng tham vấn ở cấp quốc gia và cấp khu vực với các nhà thầu thủy điện, các bên liên quan, và các quốc gia thành viên của MRC là Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam. Bộ hướng dẫn gồm 3 tập chuyên đề dày 738 trang, tập trung giải quyết một loạt rủi ro trong quá trình phát triển thủy điện thông qua đánh giá năm chủ đề chính: Thủy văn sông và dòng chảy hạ lưu, hình thái học và phù sa bồi lắng, chất lượng nước, nghề cá và sinh thái thủy sinh và đa dạng sinh học, tài nguyên thiên nhiên và các dịch vụ hệ sinh thái.

Bộ hướng dẫn nhằm giúp tối ưu hóa lợi ích và giảm nhẹ tác động tiêu cực của các dự án thủy điện

TS. An Pich Hatda, Giám đốc Điều hành Ban Thư ký MRC cho biết: “Bộ hướng dẫn giúp quản lý và giảm nhẹ rủi ro trong quá trình thiết kế và vận hành các công trình thủy điện để hỗ trợ quy hoạch và quản lý toàn lưu vực, cũng như các yêu cầu phát triển dự án trước mắt”.

Theo Bộ hướng dẫn, trong quá trình lập kế hoạch, nghiên cứu khả thi và thiết kế, các nhà thầu có thể tiến hành nhiều bước để tối ưu hóa lợi ích và tránh gây tác động tiêu cực. Ví dụ như chọn địa điểm xây dựng dự án phù hợp nhất, điều chỉnh quy mô dự án như xây đập thấp hơn và sử dụng các nguồn năng lượng thay thế. Trong trường hợp không thể giảm được các tác động nhất định trong giai đoạn xây dựng và vận hành, nhà thầu có thể cân nhắc nhiều hình thức, biện pháp giảm nhẹ khác nhau với các giải pháp bù trừ tác động tiêu cực, như cung cấp các khu vực sinh sản thay thế cho cá hoặc không xây dựng ở những nhánh sông nhất định để cho cá có thể di cư.

Mặc dù Bộ hướng dẫn mới có nêu các phương pháp giảm nhẹ cụ thể để giải quyết các rủi ro khác nhau, song TS. Hatda nhấn mạnh, việc hợp tác trên toàn khu vực với nỗ lực quy hoạch và giảm nhẹ tác động của thủy điện có vai trò sống còn để ngăn ngừa tác động trên diện rộng. “Giảm nhẹ ở cấp độ toàn lưu vực đòi hỏi phải lập quy hoạch tổng hợp các hệ thống ở cấp độ lưu vực, cũng như hợp tác không ngừng giữa các quốc gia thành viên và các đối tác đối thoại. Việc này cũng quan trọng như phối hợp vận hành các đập trên bậc thang thủy điện và các phương pháp chia sẻ lợi ích”.

Liên Hương