Gỡ “thẻ vàng” IUU - Tăng tốc thí điểm giải pháp

Để nâng cao và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong khai thác thủy sản, cùng với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm và tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật, thì cần sớm thí điểm việc ứng dụng những công nghệ mới vừa góp phần hỗ trợ thúc đẩy tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) với thủy sản Việt Nam, vừa duy trì tính bền vững về hiệu quả quản lý nhà nước cho hiện tại và tương lai.

Từ thí điểm nhật ký khai thác thủy sản điện tử…

Điểm h, khoản 2, Điều 52, Luật Thủy sản năm 2017 quy định các tổ chức, cá nhân khai thác thủy sản cần ghi, nộp báo cáo khai thác thủy sản theo hướng dẫn. Mục đích là để truy xuất nguồn gốc, bảo đảm tính chính xác và minh bạch. Tại Thông tư số 21/2018/TT-BNNPTNT, ngày 15.11.2018, của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (được hợp nhất bởi văn bản số 27/VBHN-BNNPTNT ngày 30.12.2022) xác định, nhật ký khai thác thủy sản là bản ghi bằng giấy hoặc điện tử để ghi nhận lại hoạt động khai thác hàng ngày trên biển của tàu đánh bắt nguồn lợi thủy sản.

Năm 2023, tỉnh Bình Định lắp đặt 100 thiết bị nhật ký khai thác điện tử cho nhóm tàu khai thác cá ngừ. Nguồn: baobinhdinh
Năm 2023, tỉnh Bình Định lắp đặt 100 thiết bị nhật ký khai thác điện tử cho nhóm tàu khai thác cá ngừ. Nguồn: baobinhdinh

Sau khi có quy định và hướng dẫn, hầu hết các tàu đánh bắt xa bờ đều thực hiện ghi nhật ký. Tuy nhiên, thực tế triển khai việc ghi nhật ký bằng giấy cũng đã cho thấy một số bất cập, như: thành phần loài thủy sản trong nhật ký bị “vênh” so với khi bốc dỡ thực tế; sai lệch tọa độ so với tọa độ trong thiết bị giám sát hành trình (VMS); sản lượng bốc dỡ thực tế có sự chênh lệch so với báo cáo trước khi tàu cập cảng… Tất cả những nguyên nhân này khiến nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” IUU thêm khó khăn.

Để hạn chế sai sót, thông tin không chính xác khi ghi nhật ký bằng giấy nêu trên, một số địa phương đang chủ trương thí điểm triển khai ghi nhật ký khai thác thủy sản điện tử. Với đội tàu khai thác xa bờ lớn, trong đó sản lượng khai thác cá ngừ đại dương chiếm gần 50% sản lượng khai thác cá ngừ đại dương của cả nước, năm 2023, Bình Ðịnh thí điểm lắp đặt 100 thiết bị nhật ký khai thác điện tử cho các tàu cá đánh bắt xa bờ của tỉnh. Hoạt động này đã được cụ thể hóa bằng Quyết định số 567/QĐ-UBND, ngày 28.2.2023, về việc ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm ng dụng Hệ thống nhật ký điện tử trên tàu khai thác xa bờ trên địa bàn tỉnh Bình Định năm 2023.

Tại hội thảo bàn giải pháp triển khai thực hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc khai thác thủy sản điện tử diễn ra tại TP. Quy Nhơn, Bình Định (tháng 6.2023), các chuyên gia đã trình bày cụ thể về hệ thống truy xuất nguồn gốc khai thác thủy sản điện tử gồm các bên liên quan là ngư dân, cảng cá, doanh nghiệp, cơ quan thẩm quyền tại địa phương với 6 bước triển khai. Đại diện Cục Thủy sản - Bộ NN và PTNT cũng cho biết, sẽ lựa chọn các địa phương có nghề khai thác cá ngừ phát triển, cụ thể là Bình Định, để thử nghiệm và điều chỉnh hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử, sau đó, nhân rộng ra các tỉnh khác.

Đến nay, qua một số chuyến thử nghiệm trên các tàu cá tại Bình Định bước đầu cho thấy những kết quả khả quan. Ngư dân đánh giá thao tác sử dụng của hệ thống nhật ký điện tử đơn giản, tiết kiệm nhiều thời gian so với ghi giấy, và số liệu cập nhật được gửi về Trạm bờ để cơ quan quản lý nhà nước theo dõi, tổng hợp, giảm sự sai lệch.

… đến công nghệ dữ liệu lớn kết hợp AI

Việc thí điểm nhật ký khai thác thủy sản điện tử được đánh giá là bước chuyển đổi cách thức quản lý, giúp đem lại hiệu quả cao hơn. Tuy vậy, để giải quyết nhiều bài toán khác về IUU, có lẽ chừng đó là chưa đủ. Các vấn đề về IUU đang hiện hữu ở Việt Nam sẽ là thách thức lớn nếu không có biện pháp thật sự đồng bộ, hiệu quả. Để gỡ “nút thắt” này, các công nghệ “tinh vi” được kỳ vọng như một phương thức hỗ trợ quan trọng.

Nền tảng công nghệ Windward của Israel đã và đang đáp ứng nhu cầu từ hơn 170 khách hàng tổ chức, hầu hết đều là những tên tuổi lớn, như: Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc; Bộ An ninh nội địa Hoa Kỳ (Tuần duyên Hoa Kỳ), Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (Cơ quan chống ma túy Hoa Kỳ); Hải quân Ấn Độ, Israel, Philippines…; Trung tâm Phân tích và điều hành hàng hải phòng chống ma túy châu Âu (MAOC-N), Cơ quan bảo vệ biên giới châu Âu (Frontex), Cơ quan hành động Cộng đồng Caribe về tội phạm và an ninh (CARICOM IMPACS), Tập đoàn dầu khí Shell…

Xét trong bối cảnh hiện nay khi sự chuyển dịch trong tất cả mọi mặt của đời sống đang định hình theo hướng chuyển đổi số, thì những công nghệ phát triển trên nền tảng dữ liệu lớn (Big data) và trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được quan tâm với lợi ích mang lại rất rõ ràng, và cũng không ngoại lệ với công tác giám sát, quản lý khai thác nguồn lợi thủy sản theo hướng bền vững.

Một điển hình có thể tham khảo là giải pháp tình báo hàng hải Windward đến từ Israel. Công nghệ này có thể ứng dụng phục vụ nhiều mục đích khác nhau (an ninh quốc phòng, quản lý hàng hải, chống khai thác IUU…) chỉ trên một nền tảng duy nhất. Tại Tọa đàm “Thúc đẩy hợp tác đối tác số Việt Nam - Israel” do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Đại sứ quán Israel tại Việt Nam tổ chức (ngày 7.3.2023), phần trình bày giải pháp của các doanh nghiệp công nghệ đến từ Israel, trong đó có nền tảng Windward, đã tạo được sự quan tâm, theo dõi và đánh giá cao từ các đại biểu tham dự.

Về bản chất, Windwardnền tảng Trí tuệ dự đoán sử dụng AI và Hệ sinh thái dữ liệu toàn diện được thu thập, tổng hợp, phân tích nhằm xác định chính xác các kịch bản, hành vi rủi ro trong lĩnh vực hàng hải nói chung. Với hơn 100 triệu điểm dữ liệu vị trí, hơn 10 tỷ điểm dữ liệu (cả tĩnh và động) được cập nhật liên tục, Windward kết hợp 15 thuật toán AI cao cấp và 300 mô hình phân tích rủi ro để tạo dựng từng “hồ sơ” đánh giá cho mỗi phương tiện hoạt động trên biển.

Trong chống khai thác IUU, bằng cách sử dụng đầu vào là những tín hiệu định vị tàu cá (AIS/VMS), hơn 10 loại dữ liệu khác có liên quan, cộng thêm nguồn dữ liệu toàn cầu về vị trí của các tàu và định danh mỗi điểm dữ liệu cho một thực thể duy nhất trong suốt vòng đời, hệ thống Windward sẽ tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để phân tích gần 20 loại hành vi trong thời gian gần thực (chuyển tải bất hợp pháp, nhận diện tín hiệu định vị bị mất do sự cố kỹ thuật hay mất có chủ đích, kiểm tra danh tính tàu, xác định tàu trôi dạt hoặc ghé cảng…).

Nhìn chung, hệ thống dễ dàng nhận biết hành vi bất thường và dấu hiệu rủi ro của các tàu khai thác thủy sản xa bờ (xét phạm vi tàu Việt Nam và tàu quốc tế đi vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam), rồi gửi thông tin cảnh báo theo thiết lập được tùy chỉnh đến nhà chức trách về lĩnh vực khai thác thủy sản. Nó có thể bao gồm (nhưng không giới hạn) phát hiện tàu giả mạo vị trí đang hiển thị (giả mạo GPS/GNSS), tàu mạo danh (treo cờ mạo danh quốc tịch), truy vấn ngược thời gian, hiển thị đường di chuyển dự đoán, xếp hạng rủi ro các tàu đang hoạt động…

Thời gian qua, Ban chỉ đạo quốc gia về IUU, Bộ NNPTNT liên tục có những chỉ đạo cụ thể về tăng cường các biện pháp, giải pháp chống khai thác IUU. Đặc biệt, từ thời điểm hiện nay đến tháng 10.2023 (dự kiến sẽ diễn ra lần thanh tra thứ 4 của Đoàn Thanh tra EC) là giai đoạn có tính quyết định và cần tập trung cao độ để gia tăng “điểm số” với Đoàn Thanh tra của EC. Chính vì thế, việc tăng tốc thí điểm các giải pháp có tiềm năng giúp hỗ trợ tháo gỡ “thẻ vàng” của EC trong ngắn hạn và duy trì hiệu lực quản lý nhà nước trong dài hạn, khắc phục các tồn tại đã được EC chỉ ra là vấn đề cần được khẩn trương quan tâm, xem xét.

Mặt khác, việc sớm thí điểm các công nghệ có tiềm năng giúp quản lý tốt hơn đội tàu cá và truy xuất nguồn gốc, nhất là nguồn gốc thủy sản từ tàu nước ngoài cập cảng Việt Nam, không chỉ nhằm hỗ trợ thúc đẩy việc EC xem xét gỡ “Thẻ vàng” với thủy sản Việt Nam, mà còn giúp ngành thủy sản nói riêng, Bộ NNPTNT nói chung tiếp tục đưa hoạt động chuyển đổi số đi vào thực chất, có chiều sâu.

Quốc hội và Cử tri

Tổng Biên tập Báo Nhân dân Lê Quốc Minh
Lập pháp

Sửa đổi Luật Chứng khoán, tạo điều kiện cho start-up công nghệ huy động vốn

Nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, khuyến khích đổi mới sáng tạo, loại bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, Viện trưởng Viện IDS Trần Văn đề nghị cần sớm xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán, nghiên cứu dành riêng một chương về điều kiện cho các start-up công nghệ có thể huy động vốn trên thị trường.

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể
Chính sách và cuộc sống

Hành động khẩn cấp và mục tiêu cụ thể

Đây là cuộc họp đưa ra các giải pháp cụ thể, để giải quyết những vấn đề cấp bách mà người dân đang phải đối mặt nên không có nhiều thời gian để tiếp tục bàn luận, mà phải hành động ngay từ bây giờ để bảo vệ sức khỏe người dân - là yêu cầu của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp bàn về các giải pháp toàn diện và cấp bách để xử lý ô nhiễm không khí tại các địa phương diễn ra mới đây.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Thách thức cũng là cơ hội

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy phục vụ cho sự phát triển của đất nước, cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đằng sau quá trình này là khối lượng công việc khổng lồ, đặc biệt là công tác rà soát và xử lý các vướng mắc trong hệ thống văn bản pháp luật. Đây không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng, có tác động lớn đến sự vận hành của nền hành chính quốc gia trong giai đoạn tiếp theo.

Cần chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân
Chính sách và cuộc sống

Chế tài mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực khiến dữ liệu cá nhân được chuyển lên môi trường điện tử thường xuyên, liên tục hơn, kéo theo đó là tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân cũng diễn ra ngày càng phổ biến; tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân dù pháp luật đã có quy định không cho phép dưới mọi hình thức nhưng thực tế vẫn diễn ra phổ biến, công khai, nhiều hành vi chưa thể xử lý được vì thiếu quy định của pháp luật.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Hiệu quả thiết thực và toàn diện
Quốc hội và Cử tri

Hiệu quả thiết thực và toàn diện

Phát biểu tại Lễ phát động phong trào "Bình dân học vụ số" diễn ra mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi chủ trì phiên họp phát biểu
Diễn đàn Quốc hội

Cần chính sách đủ mạnh để khuyến khích phục hồi doanh nghiệp

Dự án Luật Phá sản (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín tới, trong đó có một điểm mới nổi bật là bổ sung quy định về phục hồi doanh nghiệp trước khi phá sản. Tại phiên họp mở rộng của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra dự án Luật này, các đại biểu đề nghị, cần rà soát, nghiên cứu để có khung pháp lý, chính sách đủ mạnh nhằm khuyến khích thực hiện phục hồi doanh nghiệp.

AMH
Chính sách và cuộc sống

Cải cách thủ tục giải thể doanh nghiệp

Thủ tục thành lập doanh nghiệp khá dễ dàng nhưng thủ tục giải thể “cực kỳ khó khăn”. Đây là phản ánh của doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát thực trạng cung cấp, thực hiện thủ tục hành chính cho doanh nghiệp năm 2024 do Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV - thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng) thực hiện.

Cần tập trung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển
Quốc hội và Cử tri

Cần chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp mang tính đột phá cao

Trao đổi với phóng viên Báo ĐBND, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính PHAN ĐỨC HIẾU cho rằng, để kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng quan trọng hàng đầu của đất nước như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết "Phát triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, thì cần có một chiến lược bài bản với những nhóm giải pháp được tinh chỉnh, mang tính đột phá cao, phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới.

ĐBQH Trần Văn Khải (Hà Nam): Sửa đổi Luật Việc làm là cơ hội vàng để thể chế hóa các định hướng lớn của Nghị quyết 57, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số
Chính sách và cuộc sống

Tranh thủ tối đa "cơ hội vàng"

Phát triển việc làm bền vững, biến chính sách việc làm thành lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trong bối cảnh tinh gọn bộ máy - dù khó nhưng chúng ta có thể và phải làm được điều này, trước hết là phải tranh thủ tối đa "cơ hội vàng" từ sửa đổi toàn diện Luật Việc làm.

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất
Quốc hội và Cử tri

Xem xét tăng thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất

Quan tâm đến thời hạn của giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất hóa chất quy định tại dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội tham dự Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7 đề nghị tăng thời hạn của giấy chứng nhận là trên 5 năm. Bởi, thời hạn trên là quá ngắn, gây khó khăn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất hóa chất có điều kiện.

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực
Quốc hội và Cử tri

Cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2021 - 2024 trên địa bàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang đề nghị, Chính phủ ban hành các chính sách ưu đãi mạnh mẽ đối với nhân lực chất lượng cao, bao gồm các cơ chế về tiền lương, phúc lợi và hỗ trợ thuế đối với các chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu. Cùng với đó, cơ chế trả lương cần gắn với vị trí việc làm, năng lực và mức độ đóng góp, tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân tài.

Ảnh minh họa
Chính sách và cuộc sống

Tạo thuận lợi cho nhà giáo khi thuyên chuyển

Dự thảo Luật Nhà giáo vừa được cho ý kiến tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 7. Dự thảo luật đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc, giải quyết các vấn đề phát sinh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về nhà giáo. Tuy vậy, đối với vấn đề thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập, cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ để giáo viên không gặp khó khi thuyên chuyển.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đắk Nông)
Quốc hội và Cử tri

Cân nhắc tăng thuế đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép theo lộ trình

Lưu ý nếu quy định tăng thuế cao đối với xe ô tô pick - up chở hàng cabin kép ngay trong một lần như dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ gây tác động tới tâm lý khách hàng, làm giảm lượng tiêu thụ xe, một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc quy định lộ trình tăng thuế trong vòng 3 năm, từ năm 2027 - 2030, mức tăng thêm 3%/năm tương đương với việc chia đều mức tăng 9% trong 3 năm, áp dụng từ năm 2027.

Dựa vào nội lực để phát triển
Chính sách và cuộc sống

Dựa vào nội lực để phát triển

Theo số liệu thống kê, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội. Điều này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, là động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương điều hành phiên thảo luận
Quốc hội và Cử tri

Tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân được coi là tài sản phi truyền thống và có liên quan chặt chẽ tới quyền con người, quyền công dân, an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu, công nghệ thông tin… Thảo luận về dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các đại biểu Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật cần tăng cường quyền kiểm soát của người dân đối với dữ liệu cá nhân và quy định chế tài có tính răn đe cao đối với những hành vi xâm phạm.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Đăk-Nông) phát biểu. Ảnh: Hồ Long
Quốc hội và Cử tri

Nghiên cứu kỹ lưỡng chính sách thuế liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ

Cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là rất quan trọng và ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư cũng như sự phát triển của doanh nghiệp, vì vậy, cần rà soát bảo đảm thể chế hóa đầy đủ và toàn diện các nội dung liên quan đến chính sách ưu đãi về thuế, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số
Quốc hội và Cử tri

Đổi mới tư duy, tránh quản lý quá thận trọng

Thảo luận về dự án Luật Công nghiệp công nghệ số, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ 7, một số ĐBQH cho rằng, dự thảo Luật cần cụ thể hóa đầy đủ Nghị quyết số 57 – NQ/TW của Bộ Chính trị, nhất là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tránh tư duy "không quản được thì cấm", mở đường cho công nghệ mới qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Bởi, nếu quản lý quá thận trọng sẽ kìm hãm đổi mới sáng tạo, khiến doanh nghiệp e ngại thử nghiệm công nghệ mới tại nước ta.