Cơ chế luận tội tổng thống ở Hàn Quốc

Những vụ luận tội tổng thống trong lịch sử Hàn Quốc

Kể từ thập niên 1980 đến nay, mới chỉ có hai tổng thống Hàn Quốc từng đối mặt với thủ tục luận tội vì những lý do khác nhau, từ tham nhũng đến lạm quyền. Dưới đây là hai trường hợp từng làm rúng động chính trường xứ sở kim chi.

Park Geun-hye: Tổng thống đầu tiên bị phế truất bằng luận tội

Vào ngày 9.12.2016, Tổng thống Hàn Quốc khi đó là bà Park Geun-hye đã bị Quốc hội luận tội sau khi bị cáo buộc tham nhũng, lạm quyền và liên quan đến vụ bê bối của người bạn thân Choi Soon-sil, người bị cáo buộc thao túng chính sách quốc gia và nhận hối lộ từ các tập đoàn lớn. 234 thành viên trong số 300 thành viên của Quốc hội đã bỏ phiếu luận tội và tạm thời đình chỉ quyền hạn và nhiệm vụ của Tổng thống Park. Con số này vượt quá ngưỡng quy định của Hiến pháp là 2/3 tổng số nghị sĩ nhất trí với kiến nghị luận tội. Kết quả cho thấy hơn một nửa trong số 128 nhà lập pháp trong đảng Saenuri của Park đã ủng hộ việc luận tội bà.

Sau khi Tổng thống Park bị luận tội, Thủ tướng khi đó là ông Hwang Kyo-ahn đã trở thành quyền Tổng thống trong khi chờ đợi Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc ra phán quyết cuối cùng.

z6126828213901-6fb6276b9d444f99b3d91225334888f2.jpg
Cựu Tổng thống Park Geun-hye phát biểu trước Quốc hội năm 2016. Ảnh: Korea Times

Trong phán quyết ngày 10.3.2017, toàn bộ 8 thẩm phán của Tòa án Tối cao đã nhất trí duy trì bản luận tội và cách chức bà Park.

Một năm sau đó, bà park đã bị kết án 24 năm tù sau khi bị kết tội lạm dụng quyền lực. Sau đó, mức án này được nâng lên 25 năm và khoản tiền phạt 20 tỷ won (17,86 triệu USD) sau khi các công tố viên kháng cáo.

Vào năm 2021, Tổng thống Moon Jae-in đã ân xá cho bà Park Geun-hye vì lý do sức khỏe của bà giảm sút. Cuối cùng, bà đã được trả tự do và sau đó trở về nhà vào tháng 3.2022.

Roh Moo-hyun: Từ “quý ngài trong sạch” đến cái kết thương tâm

Ông Roh Moo-hyun là Tổng thống Hàn Quốc đầu tiên bị Quốc hội luận tội. Tuy nhiên, sự nghiệp chính trị và uy tín cả đời của ông lại không phải kết thúc do vụ luận tội ở Quốc hội.

Kể từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Roh Moo-hyun đã phải đối mặt với nhiều thách thức. Tuy nhiên, ông quyết tâm chống tham nhũng trong chính phủ và cải cách hành chính. Điều này khiến ông vấp phải nhiều phản đối, đặc biệt là từ giới chức công tố và đảng Đại dân tộc đối lập (theo đường lối bảo thủ). Năm 2003, Roh Moo-hyun và nhiều nghị sĩ ủng hộ ông rời khỏi đảng Dân chủ thiên niên kỷ để thành lập đảng mới - đảng Uri (tạm dịch là “đảng của chúng ta”).

Tháng 3.2004, Quốc hội Hàn Quốc, khi đó do đảng Đại dân tộc đối lập chiếm đa số, đã bỏ phiếu luận tội Tổng thống Roh Moo-hyun. Phe đối lập cho rằng, Roh Moo-hyun đã không công bằng và vi phạm luật bầu cử khi công khai ủng hộ đảng Uri với tư cách là Tổng thống. Ông Roh Moo-hyun bị đình chỉ chức vụ trong vòng 2 tháng, quyền hành pháp tạm thời chuyển giao cho Thủ tướng Goh Kun.

Tuy nhiên, vào thời điểm đó, người dân đã xuống đường biểu tình, phản đối hành động của Quốc hội để bảo vệ ông Roh. Chỉ riêng ngày 13.3.2004, ở Seoul, đã có khoảng 70.000 người dân tham gia biểu tình, kêu gọi “vô hiệu bản luận tội, bảo vệ nền dân chủ”.

Ngày 14.5.2004, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc hủy bỏ quyết định luận tội của Quốc hội. Tổng thống Roh được phục chức. Tỷ lệ ủng hộ ông từ 30% tăng lên 50%. Các nghị sĩ của đảng Uri cũng nhận được sự ủng hộ lớn từ công chúng.

Năm 2008, ông Roh Moo-hyun kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống; sau khi chuyển giao quyền lực cho Tổng thống Lee Myung-bak, ông Roh Moo-hyun cùng vợ đã lái xe thẳng về quê nhà ở làng Bongha, cách thủ đô Seoul khoảng 450km. Hành động của ông Roh đã phá vỡ tiền lệ trước đây, khi các Tổng thống Hàn Quốc về hưu thường sống trong dinh thự ở Seoul, có đội ngũ an ninh bảo vệ nghiêm ngặt.

Bongha - ngôi làng hẻo lánh với khoảng 120 người sinh sống (vào năm 2008) - đã trở thành điểm thu hút khách du lịch nhờ sự hiện diện của ông Roh. Mặc dù đã rời nhiệm sở, Roh Moo-hyun vẫn được nhiều người dân yêu mến vì lối sống bình dị, thân thiện. Ở làng Bongha, ông Roh có một trang trại nuôi vịt, hàng ngày tiếp khách ghé thăm, đi câu cá, leo núi và đi dạo. Cựu Tổng thống cũng điều hành một trang web tên “Dân chủ 2.0” để thúc đẩy các cuộc thảo luận lành mạnh về chính trị - pháp luật.

Ông Roh Moo-hyun có biệt danh là “Mr. Clean” (quý ngài trong sạch). Sau khi ông nghỉ hưu, mỗi tuần có hàng trăm chiếc ô tô, xe bus chở du khách đến làng Bongha. Họ hy vọng được gặp ông và nghe cựu Tổng thống nói chuyện. Một số cha mẹ còn mang con đến nhà Roh Moo-hyun để được ông cầu phúc. “Việc một cựu Tổng thống có sức hút mạnh mẽ đến vậy là điều chưa từng có trong lịch sử Hàn Quốc”, New York Times bình luận.

Cuối năm 2008, sóng gió bắt đầu ập đến gia đình cựu Tổng thống. Park Yeon Cha - chủ tịch Tập đoàn da giày Tae Kwang, sau khi bị bắt vì tội trốn thuế, đã tố cáo Tổng thống Roh (khi còn tại vị) đã nhận hối lộ của ông ta. Cựu Tổng thống Roh Moo-hyun bác bỏ mọi cáo buộc rằng ông nhận tiền hối lộ. Cuộc điều tra tham nhũng nhằm vào cựu Tổng thống Roh Moo-hyun đã làm “rúng động” Hàn Quốc. Dư luận hướng “búa rìu” vào Roh, cho rằng ông chỉ giả vờ trong sạch.

Tháng 4.2009, ông Roh Moo-hyun bị truy tố với cáo buộc nhận hối lộ. Phát biểu khi trình diện trước cơ quan công tố, ông nói: “Tôi không còn mặt mũi nào để đối mặt với người dân. Tôi xin lỗi vì đã làm mọi người thất vọng”. Tuy nhiên, ông vẫn kiên quyết phủ nhận các cáo buộc rằng ông có nhận hối lộ.

Vào ngày 23.5.2009, ông nói với vệ sĩ riêng là muốn leo núi một mình và được cho là đã nhảy xuống từ trên núi. Cựu Tổng thống nhanh chóng được đưa tới bệnh viện, nhưng qua đời do chấn thương sọ não. Cảnh sát đã xác nhận cái chết của ông là do tự tử. Theo cảnh sát, trước khi có ý định tự tử, ông Roh đã bật máy tính và gõ một bức thư tuyệt mệnh: “Tôi thật sự quá xấu hổ. Tôi càng xấu hổ hơn trước những người đã tin tưởng và ủng hộ tôi. Tôi thành thật xin lỗi. Nhưng tôi hoàn toàn trong sạch. Lịch sử sẽ phán xét tôi”.

Cái chết bất ngờ của cựu Tổng thống Roh Moo-huyn khiến cả Hàn Quốc bàng hoàng và đau đớn. Dư luận một lần nữa “đảo chiều”, cho rằng ông Roh hoàn toàn trong sạch và bị bức ép đến mức phải tự tử. Vài giờ sau khi ông Roh qua đời, Bộ trưởng Tư pháp Hàn Quốc Kim Kyung-han tuyên bố khép lại điều tra đối với cựu Tổng thống Roh Moo-huyn và gia đình ông.

Nghị viện thế giới

Chế độ nghị viện Uzbekistan: Sự gặp gỡ của giá trị truyền thống và nền dân chủ hiện đại
Nghị viện thế giới

Chế độ nghị viện Uzbekistan: Sự gặp gỡ của giá trị truyền thống và nền dân chủ hiện đại

Xây dựng nhà nước pháp quyền là một quá trình phức tạp. Tuy nhiên, vào đầu thế kỷ XXI, một chân lý đã được khẳng định: một quốc gia sẽ không thể có nền dân chủ hoàn chỉnh nếu không có một quốc hội được trao toàn quyền. Ngày nay, Uzbekistan đang thực hiện những cải cách nhất quán để phát triển các thể chế dân chủ trên cơ sở đẩy mạnh vai trò của Quốc hội. Sự phát triển của chế độ nghị viện ở Uzbekistan có những nét đặc thù, là sự gặp gỡ giữa bản sắc dân tộc và các nguyên tắc dân chủ phổ quát.

Hành động vì sự phát triển và công bằng xã hội
Nghị viện thế giới

Hành động vì sự phát triển và công bằng xã hội

Với chủ đề bao trùm “Hành động của nghị viện vì sự phát triển và công bằng xã hội”, Đại hội đồng lần thứ 150 của IPU sẽ tập trung làm rõ những cam kết của nghị viện nhằm thúc đẩy các mục tiêu giảm nghèo, bảo đảm việc làm, thúc đẩy hòa nhập xã hội và tăng cường sự tham gia của các nhóm thiểu số vào quá trình ra quyết định.

Khẳng định vị thế Uzbekistan
Nghị viện thế giới

Khẳng định vị thế Uzbekistan

Lần đầu tiên trong lịch sử Trung Á, Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 150 (IPU-150) sẽ diễn ra tại Thủ đô Tashkent của Uzbekistan. Việc Uzbekistan đăng cai hội nghị lớn nhất của cơ quan nghị viện thế giới là sự công nhận của cộng đồng quốc tế đối với hiệu quả của các cải cách đang được thúc đẩy ở Uzbekistan cũng như cho thấy ảnh hưởng ngày càng tăng của Uzbekistan trên trường quốc tế.

Từ Paris đến Tashkent: Hành trình bền bỉ vì chủ nghĩa nghị viện
Nghị viện thế giới

Từ Paris đến Tashkent: Hành trình bền bỉ vì chủ nghĩa nghị viện

Ngày 5.4 tới, Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU) sẽ tổ chức lễ kỷ niệm Đại hội đồng lần thứ 150 (IPU-150) tại Thủ đô Tashkent của Uzbekistan. Đây là dịp để nhìn lại hành trình 136 năm qua của IPU, kể từ Đại hội đồng đầu tiên tại Paris năm 1889, nhìn lại những sự kiện tôn vinh tinh thần hợp tác bền bỉ giữa các nghị sĩ trên toàn thế giới cũng như một lần nữa khẳng định vai trò, vị trí và phạm vi hoạt động ngày càng được mở rộng trên toàn cầu của IPU.

Nguồn ITN
Nghị viện thế giới

Phát triển đường sắt bằng công nghệ và pháp lý

Nhật Bản là một trong những quốc gia có hệ thống đường sắt phát triển nhất thế giới, đặc biệt nổi bật với mạng lưới đường sắt cao tốc Shinkansen. Thành công này không chỉ đến từ công nghệ tiên tiến bảo đảm an toàn hàng đầu, mà còn nhờ khung pháp lý chặt chẽ và chiến lược phát triển hợp lý.

thechinaproject.com
Nghị viện thế giới

“Rồng sắt” hiện đại - biểu tượng sức mạnh công nghệ

Từ Vạn Lý Trường thành - kỳ quan của quá khứ - đến mạng lưới đường sắt cao tốc - biểu tượng của thời đại mới, Trung Quốc không ngừng ghi dấu những thành tựu vĩ đại. Chỉ trong hơn một thập kỷ, đất nước gấu trúc đã tận dụng nguồn lực khổng lồ, công nghệ tiên tiến và năng lực triển khai vượt trội để xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc lớn nhất, hiện đại nhất thế giới. Không chỉ định hình lại giao thông trong nước, mạng lưới này còn trở thành biểu tượng cho sự phát triển, sức mạnh công nghệ và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc.

Malaysia: Tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế về quản trị dữ liệu
Quốc tế

Malaysia: Tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế về quản trị dữ liệu

Nhờ những nỗ lực bảo vệ dữ liệu cá nhân, Malaysia đã trở thành thành viên của Thỏa thuận thực thi quyền riêng tư xuyên biên giới của Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương năm 2023. Vào năm 2024, quốc gia này tiếp tục sửa đổi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDPA) ban hành năm 2010. Được thiết kế để hiện thực hóa cam kết củng cố niềm tin trong nước và hỗ trợ các nhà đầu tư nước ngoài, PDPA sửa đổi được kỳ vọng sẽ đưa Malaysia tiến gần hơn đến các tiêu chuẩn quốc tế và tìm kiếm sự công nhận từ các nước trong khu vực cũng như trên thế giới về bảo mật dữ liệu.

Nền tảng của niềm tin trong kỷ nguyên số
Quốc tế

Nền tảng của niềm tin trong kỷ nguyên số

Sau 3 năm có hiệu lực kể từ năm 2022, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDPA) của Thái Lan đã chứng minh là một bước đi đúng đắn cần thiết, tạo ra một bộ tiêu chuẩn rõ ràng cho việc bảo vệ các thông tin cá nhân, giúp các doanh nghiệp địa phương nâng cao uy tín trên trường quốc tế.

Kết quả ấn tượng
Nghị viện thế giới

Kết quả ấn tượng

Năm 2015, Pháp ban hành Luật NOTRe nhằm cải cách chính quyền địa phương, giảm chi phí hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý. Luật NOTRe được ban hành với các biện pháp chính như sáp nhập vùng hành chính, giảm số lượng hội đồng địa phương và tăng quyền tự chủ cho chính quyền cơ sở.

www.kl.dk
Nghị viện thế giới

Đan Mạch: Cải tổ cấu trúc mang tính lịch sử

Vào năm 2007, Đan Mạch đã trải qua một trong những cuộc cải cách chính quyền địa phương quan trọng nhất trong lịch sử đất nước, tạo ra một cấu trúc khu vực công hiệu quả và hiện đại hơn bằng cách giảm số lượng đô thị từ 271 xuống còn 98. Đồng thời, 14 tỉnh đã bị bãi bỏ và thay thế bằng 5 vùng hành chính lớn hơn.

Nguồn: ITN
Quốc tế

Hoài bão trở thành vựa lương thực của thế giới

Indonesia đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại thông qua phát triển các cụm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Chiến lược này nhằm giảm tối đa chi phí sản xuất lên đến 50% và tăng gấp đôi sản lượng, hướng đến mục tiêu trở thành vựa lương thực của thế giới.

Nguồn: ITN
Quốc tế

Khung pháp lý toàn diện

Indonesia thiết lập một hệ thống pháp lý toàn diện để điều chỉnh và phát triển lĩnh vực nông nghiệp, tập trung vào tính bền vững, an ninh lương thực, cũng như tăng trưởng kinh tế. Trong đó, một số đạo luật, chính sách quan trọng có vai trò định hình ngành nông nghiệp của quốc gia này.

Nguồn: ITN
Quốc tế

Thu hút thanh niên làm nông nghiệp công nghệ cao

Indonesia đang triển khai một chiến lược đầy tham vọng nhằm thu hút 50.000 thanh niên tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp hiện đại, với mục tiêu bảo đảm mức thu nhập tối thiểu 10 triệu rupiah (tương đương 640 USD) mỗi tháng. Đây là mức cao gấp 5 lần so với thu nhập trung bình hiện tại của nông dân Indonesia, thể hiện quyết tâm hiện đại hóa ngành nông nghiệp và giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trẻ trong lĩnh vực này.

Cải cách mạnh mẽ tuyển sinh đại học
Nghị viện thế giới

Cải cách mạnh mẽ tuyển sinh đại học

Kỳ thi vào đại học ở Hàn Quốc càng trở nên được quan tâm nhiều hơn khi có những nghi ngờ về hiệu quả của kỳ thi gia tăng vì một số nội dung trọng tâm của bài thi nằm ngoài chương trình học chính khóa. Có những ý kiến cho rằng, kết quả kỳ thi là “bài kiểm tra sự giàu có” bởi chỉ những gia đình có điều kiện cho con học luyện thi thêm mới có thể vượt qua; trước tình hình đó, tháng 7.2023, Bộ Giáo dục Hàn Quốc tuyên bố nội dung cải cách mạnh mẽ đối với kỳ thi tuyển sinh đại học cũng như kiểm soát chặt chẽ hoạt động dạy thêm, học thêm nhằm mang lại những kỳ thi đại học công bằng.

Tấm vé vào đại học “nặng” đến mức nào?
Nghị viện thế giới

Tấm vé vào đại học “nặng” đến mức nào?

Vào tháng 11 hàng năm, có khoảng nửa triệu học sinh Hàn Quốc tham dự thi tuyển sinh đại học, được gọi là "Suneung" theo tiếng Hàn hoặc tên gọi tiếng Anh là CSAT. Thi vào các trường top đầu là một áp lực khó khăn nhất đối với các gia đình và học sinh. Mọi hy vọng của xã hội, gia đình và bản thân các học sinh đều đặt trọn vào kỳ thi đại học với quan niệm cho rằng, kết quả thi quyết định thu nhập và thậm chí cả cuộc đời sau này của một người.

Hàn Quốc cải cách tuyển sinh đại học, hạn chế dạy thêm: Nghịch lý học chính khóa - học thêm
Nghị viện thế giới

Hàn Quốc cải cách tuyển sinh đại học, hạn chế dạy thêm: Nghịch lý học chính khóa - học thêm

Ở một số trường học, ngay trên các lớp học chính khóa, đã có những học sinh cuối cấp mang bài tập của lớp học thêm đến làm hoặc ngủ thiếp do phải tham gia lớp học thêm vào ban đêm; nguyên nhân là bởi nếu không tham gia học thêm ngoài thời gian học chính khóa, các sĩ tử sẽ khó lòng vượt qua được kỳ thi đại học mang tính "sống còn" với những đề thi không có trong chương trình chính khóa. Thực tế này đã tạo nên cuộc đua chi tiêu mạnh của các bậc phụ huynh cho giáo dục tư nhân, đặc biệt là các lò luyện thi, dẫn đến tình trạng bất công bằng trong tiếp cận giáo dục.