Những điều kiện cơ bản để thực hiện GRB 

Xem với cỡ chữ
Bất kỳ chính quyền nào cũng có khả năng triển khai việc lập ngân sách đáp ứng theo giới (GRB) nếu có đủ ý chí, quyết tâm chính trị. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đã tổng kết 4 yếu tố là điều kiện tiên quyết để bất kỳ cơ quan công quyền nào cũng có thể thúc đẩy GRB một cách lâu dài và hiệu quả.

Quyết tâm chính trị

Điều kiện tiên quyết để có thể triển khai GRB là quyết tâm chính trị. Mặc dù không phải tất cả các khía cạnh của GRB đều được quyết định từ trên xuống, nhưng quá trình này đòi hỏi cam kết ở các cấp cao nhất để quá trình được thông suốt. Chính vì vậy, việc thúc đẩy GRB cần có sự thống nhất ý chí ở cấp xuyên quốc gia, quốc gia và địa phương. Một ví dụ gần đây về cam kết chính trị ở cấp xuyên quốc gia là Hội nghị Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26), dự kiến diễn ra tháng 11 tới tại Glasgow, Anh, theo đó nước Chủ tịch Anh đã kêu gọi “phát triển và thực hiện các chính sách khí hậu trên cơ sở đáp ứng giới”. Bên cạnh đó, nếu GRB được bảo vệ trong luật pháp quốc gia, điều đó sẽ giúp bảo đảm việc thúc đẩy các đáp ứng giới trong chu trình ngân sách không bị ảnh hưởng bởi những thay đổi trong cam kết chính trị. Một trong những ví dụ điển hình có thể tham khảo là Luật Ngân sách giới năm 2018 của Canada và Sắc lệnh tổng thống về lồng ghép giới năm 2000 của Indonesia.

Thu thập dữ liệu có hệ thống về tình trạng phân biệt giới tính

Việc thu thập và phân tích dữ liệu phân tách theo giới tính là rất quan trọng để xác định vị trí của vấn đề trong chu trình chính sách. Tình trạng thiếu dữ liệu luôn là trở ngại đối với việc thực hành GRB một cách hiệu quả. Quá trình thu thập dữ liệu định lượng của chính quyền quốc gia và địa phương nên được bổ sung bởi dữ liệu định tính được thu thập bởi các tổ chức phi chính phủ hoặc các nhóm cộng đồng. Điều này giúp cơ quan hoạch định chính sách có được cái nhìn bao trùm và tổng thể về các đối tượng bị thiệt thòi, những người có thể do dự trong việc cung cấp dữ liệu cho các cơ quan chính phủ. 

Thúc đẩy năng lực thể chế

Trong các tổ chức và cơ sở khu vực công, quá trình đào tạo, nâng cao năng lực của cán bộ trong chu trình GRB đóng vai trò quan trọng, giúp các quá trình lập Báo cáo ngân sách giới hoặc thực hiện kiểm toán về giới diễn ra suôn sẻ. Nếu những người chịu trách nhiệm trong quá trình này được đào tạo bài bản hoặc có trình độ, GRB sẽ được thúc đẩy. Bên cạnh đó, phụ nữ ngày càng đóng vai trò mang tính quyết định trong các cơ quan hoạch định chính sách. Đây là yếu tố quan trọng nhằm thúc đẩy GRB. Như báo cáo của OECD, "vai trò chính trị của phụ nữ ngày càng được củng cố, các chính sách về giới càng được thúc đẩy mạnh mẽ, tình trạng bất bình đẳng sẽ được giảm thiểu và niềm tin đối với hệ thống chính trị được tăng cường”. Ấn Độ và Ngân hàng Phát triển châu Á là ví dụ về việc thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào quá trình lập ngân sách đáp ứng theo giới ở cấp địa phương.

Sự phối hợp của hệ thống chính trị

GRB cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính (hoặc cơ quan tương đương) và các Bộ liên quan để bảo đảm quy trình được thực hiện ở từng cấp (và mỗi cấp có đủ năng lực và kỹ năng để thực hiện vai trò của mình). Quá trình này cũng đòi hỏi sự tham gia của các cơ quan có quyền lực như các Cơ quan Kiểm toán Tối cao và Nghị viện để bảo đảm chính sách có được sự phê chuẩn của cơ quan quyền lực cao nhất cũng như có được sự giám sát của cơ quan kiểm toán cao nhất. GRB có thể được áp dụng trong tất cả các lĩnh vực từ giao thông, y tế, giáo dục, việc làm… vì vậy sự phối hợp giữa các cơ quan của Chính phủ càng tốt thì quá trình thực hiện càng thuận lợi.

Đạt Quốc