Nhà ở cho công nhân 

Xem với cỡ chữ

Năm 2019, mới chỉ có khoảng 15% trong số 285.000 công nhân (65% là người nhập cư) làm việc tại các khu chế xuất, khu công nghiệp ở TP Hồ Chí Minh được đáp ứng về nhu cầu chỗ ở, nhà lưu trú.

Không chỉ ở TP Hồ Chí Minh, nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước tình trạng cũng không khá hơn. Hầu hết công nhân phải thuê nhà trọ ở các khu dân cư. Những khu nhà trọ tốt thì không nói, nhưng cũng có những khu tự phát, ọp ẹp không bảo đảm được điều kiện môi trường sống cũng như sức khỏe cho người lao động.

Vào thời điểm hiện tại, phát triển nhà ở công nhân chưa đạt mục tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020. Báo cáo của Bộ Xây dựng cho biết, cả nước hiện có 513 dự án nhà ở xã hội dành cho công nhân, với số lượng 16,1 triệu mét vuông sàn. Trong số đó, có 249 dự án đã hoàn thành với quy mô xây dựng 5,21 triệu mét vuông sàn, mới đạt 41,7% so với kế hoạch (là 12,5 triệu mét vuông sàn). 264 dự án còn lại đang được triển khai với quy mô 10,9 triệu mét vuông sàn. “Nhà ở xã hội đang thiếu gay gắt”, Bộ Xây dựng thừa nhận.

Có nhiều nguyên nhân khiến chương trình phát triển nhà ở công nhân không đạt kết quả mong muốn, nhưng vướng mắc lớn nhất là vốn. Sau gói tín dụng 30.000 tỷ đồng, Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư cân đối thêm ngân sách để giảm ách tắc cho phát triển nhà ở xã hội. Tuy vậy, Ngân hàng Chính sách Xã hội hiện mới được phân bổ hơn 2.100 tỷ đồng trong tổng số 9.000 tỷ đồng (mới đáp ứng được 24% nhu cầu vốn đến năm 2020). 4 ngân hàng thương mại do Ngân hàng Nhà nước chỉ định cũng chưa được bố trí nguồn vốn (2.000 tỷ đồng) để cấp bù lãi suất cho vay nhà ở xã hội. Cho đến nay, vẫn chưa có quy chế sử dụng nguồn tiền thu được từ 20% quỹ đất trong các dự án khu đô thị, dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà xã hội.

Bộ Xây dựng trong một báo cáo mới đây đã đề xuất Chính phủ bổ sung các chương trình hỗ trợ nhà ở xã hội vào danh mục được ưu tiên sử dụng vốn ngân sách đầu tư công trung hạn để có cơ sở bố trí vốn ngân sách cho các chương trình nhà ở xã hội. Ngay trong chiều qua, khi tham dự hội nghị đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ 5 năm 2016 - 2020, định hướng mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp thực hiện năm 2021 và giai đoạn 2021 - 2025 của Bộ Xây dựng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định sẽ cố gắng bố trí vốn đầu tư công trung hạn để giải quyết nhà ở cho công nhân. “Đây là vấn đề rất lớn trong chỉ đạo của chúng ta!”, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

Như lời Thủ tướng, nhà ở cho công nhân cần là “vấn đề lớn” không chỉ ở tầm Chính phủ mà phải ở trong chỉ đạo của các địa phương. Trước hết, địa phương phải đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và trung hạn và thực hiện nghiêm quy định dành 20% quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội. Bởi lẽ, tăng lượng nhà ở cho công nhân sẽ giúp giải quyết nhiều vấn đề chung của người lao động, bên cạnh đó địa phương cũng dễ dàng chăm sóc cho họ hơn... Đặc biệt, việc “giữ chân” được người lao động gắn bó lâu dài với mình thông qua con đường “an cư” chính là một lợi thế cạnh tranh lớn của các địa phương nếu muốn thu hút được dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao.

Hà Lan