Giám sát và trách nhiệm giải trình trong Quốc hội Nam Phi

Không ngừng đổi mới để đáp ứng mong mỏi của cử tri

Nền dân chủ và Nghị viện của Nam Phi đã phát triển và trưởng thành rõ rệt kể từ cuộc bầu cử tự do đầu tiên vào năm 1994. Tính đến nay, đã có 7 cuộc bầu cử quốc gia, cuộc bầu cử gần đây nhất vào tháng 5.2024. Trong giai đoạn này, Quốc hội không ngừng đổi mới, cải tổ thủ tục để tăng cường quyền hạn, trách nhiệm, củng cố chức năng giám sát và tăng cường trách nhiệm giải trình của Chính phủ.

Tuy nhiên, đất nước này vẫn còn phải đối mặt với nhiều vấn đề như nghèo đói, thất nghiệp và bất bình đẳng. Năng lực còn hạn chế của dịch vụ công bao gồm cả nguồn tài chính eo hẹp đang là những trở ngại lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững. Những thực tế này cho thấy, ở một mức độ nào đó, hoạt động giám sát và trách nhiệm giải trình của Quốc hội cần tiếp tục được đẩy mạnh để đưa lại kết quả cần thiết.

Cải cách thủ tục chất vấn và trả lời chất vấn

Năm 2014, Quốc hội đã tiến hành đợt rà soát toàn diện các thủ tục hoạt động. Quá trình này kéo dài đến tháng 5.2016, Quốc hội sẽ thông qua Nội quy sửa đổi (phiên bản thứ 9). Một trong những mục tiêu quan trọng của lần sửa đổi này là điều chỉnh một số quy định về quy trình, thủ tục để tăng cường khả năng giám sát và trách nhiệm giải trình.

Tổng thống Ramaphosa trả lời chất vấn trước Quốc hội - SABC News
Tổng thống Ramaphosa trả lời chất vấn trước Quốc hội. Nguồn: SABC News

Các biện pháp cải cách bao gồm tổ chức các phiên họp toàn thể đặc biệt (các phiên họp toàn thể nhỏ) để tạo thêm cơ hội tranh luận và gắn kết với Chính phủ. Ngoài ra, các quy định cập nhật đã kéo dài thời gian trả lời chất vấn trực tiếp của các bộ trưởng từ 2 - 3 tiếng (thứ Tư hàng tuần). Các biện pháp cải cách cũng buộc Quốc hội phải thiết lập hệ thống giám sát kịp thời quá trình trả lời các câu hỏi bằng văn bản của các bộ trưởng. Quốc hội gần đây đã áp dụng một hệ thống như vậy, trong đó, quy định Chủ tịch Quốc hội sẽ theo dõi quá trình phúc đáp các câu chất vấn bằng văn bản của các bộ trưởng và có quyền khiển trách nếu xảy ra tình trạng phúc đáp chậm. Quốc hội Nam Phi đã cho thấy rằng, các quy định liên quan đến quy trình. thủ tục không phải là những điều cố định mà là những điều sống động cần được đánh giá và điều chỉnh liên tục trên cơ sở rút kinh nghiệm những thủ tục chưa phù hợp, còn rườm rà, hoặc để tăng cường trách nhiệm giải trình của Chính phủ.

Giám sát dựa trên kết quả

Vào năm 2018, Tổng thống Nam Phi khi đó là Jacob Zuma đã thành lập Ủy ban Tư pháp (tên đầy đủ là Ủy ban Tư pháp chịu trách nhiệm điều tra các cáo buộc chiếm đoạt, tham nhũng và gian lận trong khu vực công  - còn được gọi là Ủy ban Zondo) trên cơ sở khuyến nghị của Cơ quan Bảo vệ công nhằm điều tra các cáo buộc về tình trạng tham nhũng tràn lan.

Ủy ban đã trình bày báo cáo mới nhất tại Quốc hội năm 2022, trong đó, Ủy ban đã xem xét, nghiên cứu về sự phát triển hoạt động giám sát của Quốc hội, những việc Quốc hội đã làm được và chưa làm được trong nỗ lực giám sát, ngăn chặn tham nhũng. Trong báo cáo, Ủy ban đã chỉ ra số điểm yếu mà cơ quan lập pháp có thể khắc phục. Ủy ban Tư pháp cho rằng, Quốc hội nên ủng cách tiếp cận chủ động và nhất quán hơn trong giám sát, đồng thời tán thành khái niệm “trách nhiệm giải trình sửa đổi”. Khái niệm này lần đầu tiên được đưa trong Báo cáo về giám sát và trách nhiệm Giải trình của Nghị viện năm 1999 và sau này được đưa vào Báo cáo về Mô hình trách nhiệm giải trình và giám sát của Quốc hội, trong đó yêu cầu bất kỳ sai phạm hoặc thiếu sót nào của cơ quan hành pháp khi đã được cơ quan giám sát chỉ ra, phải được khắc phục bằng mọi giá.

Đáp lại những khuyến nghị của Ủy ban Tư pháp và để bổ sung cho quy trình, thủ tục trong nội quy, Quốc hội đã nỗ lực chuyển sang cách tiếp cận giám sát dựa trên kết quả, tập trung vào chất lượng và tác động thực sự của hoạt động giám sát. Để thực hiện được điều này, trong kế hoạch chiến lược của mình, Quốc hội đã đưa ra một tập hợp các chỉ số tổng quát để có thể đo lường tiến độ giám sát các lĩnh vực. Hiện tại, Quốc hội Nam Phi đang tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để đáp ứng và theo kịp những đòi hỏi thực tiễn đặt ra trong tình hình mới. Nỗ lực này được kỳ vọng sẽ đóng vai trò là nền tảng vững chắc để tăng cường vai trò giám sát của cơ quan lập pháp cũng như thúc đẩy trách nhiệm giải trình của cơ quan hành pháp.

Nghị viện thế giới

Chế độ nghị viện Uzbekistan: Sự gặp gỡ của giá trị truyền thống và nền dân chủ hiện đại
Nghị viện thế giới

Chế độ nghị viện Uzbekistan: Sự gặp gỡ của giá trị truyền thống và nền dân chủ hiện đại

Xây dựng nhà nước pháp quyền là một quá trình phức tạp. Tuy nhiên, vào đầu thế kỷ XXI, một chân lý đã được khẳng định: một quốc gia sẽ không thể có nền dân chủ hoàn chỉnh nếu không có một quốc hội được trao toàn quyền. Ngày nay, Uzbekistan đang thực hiện những cải cách nhất quán để phát triển các thể chế dân chủ trên cơ sở đẩy mạnh vai trò của Quốc hội. Sự phát triển của chế độ nghị viện ở Uzbekistan có những nét đặc thù, là sự gặp gỡ giữa bản sắc dân tộc và các nguyên tắc dân chủ phổ quát.

Hành động vì sự phát triển và công bằng xã hội
Nghị viện thế giới

Hành động vì sự phát triển và công bằng xã hội

Với chủ đề bao trùm “Hành động của nghị viện vì sự phát triển và công bằng xã hội”, Đại hội đồng lần thứ 150 của IPU sẽ tập trung làm rõ những cam kết của nghị viện nhằm thúc đẩy các mục tiêu giảm nghèo, bảo đảm việc làm, thúc đẩy hòa nhập xã hội và tăng cường sự tham gia của các nhóm thiểu số vào quá trình ra quyết định.

Khẳng định vị thế Uzbekistan
Nghị viện thế giới

Khẳng định vị thế Uzbekistan

Lần đầu tiên trong lịch sử Trung Á, Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 150 (IPU-150) sẽ diễn ra tại Thủ đô Tashkent của Uzbekistan. Việc Uzbekistan đăng cai hội nghị lớn nhất của cơ quan nghị viện thế giới là sự công nhận của cộng đồng quốc tế đối với hiệu quả của các cải cách đang được thúc đẩy ở Uzbekistan cũng như cho thấy ảnh hưởng ngày càng tăng của Uzbekistan trên trường quốc tế.

Từ Paris đến Tashkent: Hành trình bền bỉ vì chủ nghĩa nghị viện
Nghị viện thế giới

Từ Paris đến Tashkent: Hành trình bền bỉ vì chủ nghĩa nghị viện

Ngày 5.4 tới, Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU) sẽ tổ chức lễ kỷ niệm Đại hội đồng lần thứ 150 (IPU-150) tại Thủ đô Tashkent của Uzbekistan. Đây là dịp để nhìn lại hành trình 136 năm qua của IPU, kể từ Đại hội đồng đầu tiên tại Paris năm 1889, nhìn lại những sự kiện tôn vinh tinh thần hợp tác bền bỉ giữa các nghị sĩ trên toàn thế giới cũng như một lần nữa khẳng định vai trò, vị trí và phạm vi hoạt động ngày càng được mở rộng trên toàn cầu của IPU.

Nguồn ITN
Nghị viện thế giới

Phát triển đường sắt bằng công nghệ và pháp lý

Nhật Bản là một trong những quốc gia có hệ thống đường sắt phát triển nhất thế giới, đặc biệt nổi bật với mạng lưới đường sắt cao tốc Shinkansen. Thành công này không chỉ đến từ công nghệ tiên tiến bảo đảm an toàn hàng đầu, mà còn nhờ khung pháp lý chặt chẽ và chiến lược phát triển hợp lý.

thechinaproject.com
Nghị viện thế giới

“Rồng sắt” hiện đại - biểu tượng sức mạnh công nghệ

Từ Vạn Lý Trường thành - kỳ quan của quá khứ - đến mạng lưới đường sắt cao tốc - biểu tượng của thời đại mới, Trung Quốc không ngừng ghi dấu những thành tựu vĩ đại. Chỉ trong hơn một thập kỷ, đất nước gấu trúc đã tận dụng nguồn lực khổng lồ, công nghệ tiên tiến và năng lực triển khai vượt trội để xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc lớn nhất, hiện đại nhất thế giới. Không chỉ định hình lại giao thông trong nước, mạng lưới này còn trở thành biểu tượng cho sự phát triển, sức mạnh công nghệ và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc.

Malaysia: Tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế về quản trị dữ liệu
Quốc tế

Malaysia: Tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế về quản trị dữ liệu

Nhờ những nỗ lực bảo vệ dữ liệu cá nhân, Malaysia đã trở thành thành viên của Thỏa thuận thực thi quyền riêng tư xuyên biên giới của Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương năm 2023. Vào năm 2024, quốc gia này tiếp tục sửa đổi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDPA) ban hành năm 2010. Được thiết kế để hiện thực hóa cam kết củng cố niềm tin trong nước và hỗ trợ các nhà đầu tư nước ngoài, PDPA sửa đổi được kỳ vọng sẽ đưa Malaysia tiến gần hơn đến các tiêu chuẩn quốc tế và tìm kiếm sự công nhận từ các nước trong khu vực cũng như trên thế giới về bảo mật dữ liệu.

Nền tảng của niềm tin trong kỷ nguyên số
Quốc tế

Nền tảng của niềm tin trong kỷ nguyên số

Sau 3 năm có hiệu lực kể từ năm 2022, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDPA) của Thái Lan đã chứng minh là một bước đi đúng đắn cần thiết, tạo ra một bộ tiêu chuẩn rõ ràng cho việc bảo vệ các thông tin cá nhân, giúp các doanh nghiệp địa phương nâng cao uy tín trên trường quốc tế.

Kết quả ấn tượng
Nghị viện thế giới

Kết quả ấn tượng

Năm 2015, Pháp ban hành Luật NOTRe nhằm cải cách chính quyền địa phương, giảm chi phí hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý. Luật NOTRe được ban hành với các biện pháp chính như sáp nhập vùng hành chính, giảm số lượng hội đồng địa phương và tăng quyền tự chủ cho chính quyền cơ sở.

www.kl.dk
Nghị viện thế giới

Đan Mạch: Cải tổ cấu trúc mang tính lịch sử

Vào năm 2007, Đan Mạch đã trải qua một trong những cuộc cải cách chính quyền địa phương quan trọng nhất trong lịch sử đất nước, tạo ra một cấu trúc khu vực công hiệu quả và hiện đại hơn bằng cách giảm số lượng đô thị từ 271 xuống còn 98. Đồng thời, 14 tỉnh đã bị bãi bỏ và thay thế bằng 5 vùng hành chính lớn hơn.

Nguồn: ITN
Quốc tế

Hoài bão trở thành vựa lương thực của thế giới

Indonesia đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại thông qua phát triển các cụm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Chiến lược này nhằm giảm tối đa chi phí sản xuất lên đến 50% và tăng gấp đôi sản lượng, hướng đến mục tiêu trở thành vựa lương thực của thế giới.

Nguồn: ITN
Quốc tế

Khung pháp lý toàn diện

Indonesia thiết lập một hệ thống pháp lý toàn diện để điều chỉnh và phát triển lĩnh vực nông nghiệp, tập trung vào tính bền vững, an ninh lương thực, cũng như tăng trưởng kinh tế. Trong đó, một số đạo luật, chính sách quan trọng có vai trò định hình ngành nông nghiệp của quốc gia này.

Nguồn: ITN
Quốc tế

Thu hút thanh niên làm nông nghiệp công nghệ cao

Indonesia đang triển khai một chiến lược đầy tham vọng nhằm thu hút 50.000 thanh niên tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp hiện đại, với mục tiêu bảo đảm mức thu nhập tối thiểu 10 triệu rupiah (tương đương 640 USD) mỗi tháng. Đây là mức cao gấp 5 lần so với thu nhập trung bình hiện tại của nông dân Indonesia, thể hiện quyết tâm hiện đại hóa ngành nông nghiệp và giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trẻ trong lĩnh vực này.

Cải cách mạnh mẽ tuyển sinh đại học
Nghị viện thế giới

Cải cách mạnh mẽ tuyển sinh đại học

Kỳ thi vào đại học ở Hàn Quốc càng trở nên được quan tâm nhiều hơn khi có những nghi ngờ về hiệu quả của kỳ thi gia tăng vì một số nội dung trọng tâm của bài thi nằm ngoài chương trình học chính khóa. Có những ý kiến cho rằng, kết quả kỳ thi là “bài kiểm tra sự giàu có” bởi chỉ những gia đình có điều kiện cho con học luyện thi thêm mới có thể vượt qua; trước tình hình đó, tháng 7.2023, Bộ Giáo dục Hàn Quốc tuyên bố nội dung cải cách mạnh mẽ đối với kỳ thi tuyển sinh đại học cũng như kiểm soát chặt chẽ hoạt động dạy thêm, học thêm nhằm mang lại những kỳ thi đại học công bằng.

Tấm vé vào đại học “nặng” đến mức nào?
Nghị viện thế giới

Tấm vé vào đại học “nặng” đến mức nào?

Vào tháng 11 hàng năm, có khoảng nửa triệu học sinh Hàn Quốc tham dự thi tuyển sinh đại học, được gọi là "Suneung" theo tiếng Hàn hoặc tên gọi tiếng Anh là CSAT. Thi vào các trường top đầu là một áp lực khó khăn nhất đối với các gia đình và học sinh. Mọi hy vọng của xã hội, gia đình và bản thân các học sinh đều đặt trọn vào kỳ thi đại học với quan niệm cho rằng, kết quả thi quyết định thu nhập và thậm chí cả cuộc đời sau này của một người.

Hàn Quốc cải cách tuyển sinh đại học, hạn chế dạy thêm: Nghịch lý học chính khóa - học thêm
Nghị viện thế giới

Hàn Quốc cải cách tuyển sinh đại học, hạn chế dạy thêm: Nghịch lý học chính khóa - học thêm

Ở một số trường học, ngay trên các lớp học chính khóa, đã có những học sinh cuối cấp mang bài tập của lớp học thêm đến làm hoặc ngủ thiếp do phải tham gia lớp học thêm vào ban đêm; nguyên nhân là bởi nếu không tham gia học thêm ngoài thời gian học chính khóa, các sĩ tử sẽ khó lòng vượt qua được kỳ thi đại học mang tính "sống còn" với những đề thi không có trong chương trình chính khóa. Thực tế này đã tạo nên cuộc đua chi tiêu mạnh của các bậc phụ huynh cho giáo dục tư nhân, đặc biệt là các lò luyện thi, dẫn đến tình trạng bất công bằng trong tiếp cận giáo dục.