Ngành mía đường: Cần giải quyết những bất cập để phát triển bền vững

Cần phải có những hành động kịp thời để tối ưu mọi nguồn lực đầu vào cho ngành sản xuất mía đường. Từ đó đảm bảo bình ổn thị trường và cân bằng lợi ích giữa các chủ thể tham gia chuỗi kinh tế nông nghiệp bao gồm cả người tiêu dùng.

Theo báo cáo thường niên của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (năm 2023), mía đường được nhấn mạnh là một trong những ngành quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp, tác động lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần tạo việc làm cho hàng triệu nông dân. Tuy nhiên ngành mía đường lại đangphải đối mặt với muôn vàn trắc trở. Đặc biệt là vấn nạn đường lậu hoành hành trong nhiều năm qua không chỉ khiến người nông dân và doanh nghiệp khốn khổ, mà còn gây rối loạn thị trường.

Sản lượng mía đường trong nước tăng trưởng mạnh nhưng “cung” vẫn chưa đủ “cầu”

Mặc dù trong niên vụ 2023 - 2024 đường thành phẩm sản xuất được đã tăng 10% so với niên vụ trước, nhưng so với nhu cầu tiêu thụ hiện nay thì sản lượng đường chỉ đáp ứng được 43,03%. Điều này cho thấy cán cân cung cầu của thị trường mía đường Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập chưa được giải quyết triệt để.

mia-duong.png
Niên vụ 2023 – 2024, đường thành phẩm tăng 10% so với niên vụ trước nhưng chỉ đáp ứng được 43,03% nhu cầu tiêu thụ hiện nay

Nguyên nhân gây nên tình trạng này phải kể đến việc diện tích trồng mía bị thu hẹp đáng kể do các loại cây trồng như: rau màu, ngô, đậu tương chiếm lợi thế cao hơn về năng suất và lợi nhuận.

Biến đổi khí hậu và mất cân đối về cơ cấu giống mía khi diện tích các giống chín trung bình chiếm trên 90%, trong khi đó diện tích các giống chín sớm và chín muộn chỉ đạt dưới 5% cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bất ổn vùng nguyên liệu mía ở nước ta. Việc phụ thuộc vào giống chín trung bình khiến sản lượng, chất lượng mía bị phụ thuộc và có thể ảnh hưởng lớn do yếu tố thời tiết (bão lũ, hạn hán).

Hơn nữa, sự thiếu đa dạng về giống còn khiến ngành mía đường gặp khó khăn trong việc duy trì sản lượng ổn định và tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, từ đó cả vùng nguyên liệu sẽ bị thiệt hại nặng nề.

Đường lậu và thách thức cân bằng lợi ích giữa các bên trên thị trường

Trong khi đó, thị trường nội địa cứ đến thời điểm cuối năm, cận Tết Nguyên đán còn vấp phải áp lực cạnh tranh với đường nhập lậu với phương thức, thủ đoạn tinh vi. Sự tràn lan của đường lậu trên thị trường làm giảm khả năng tiếp cận và cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất mía đường trong nước.

Đường nhập lậu không đáp ứng được các quy định khắt khe của những doanh nghiệp sản xuất chính quy, dẫn đến việc thiếu hụt nguồn nguyên liệu chất lượng cao, gây khó khăn cho việc sản xuất và kinh doanh.

Nghiêm trọng hơn, đường lậu gây rối loạn thị trường bằng những sản phẩm không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ gây hại sức khỏe người tiêu dùng. Đây cũng là nguyên nhân cho việc thất thu cho ngân sách nhà nước về: thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt và các khoản phí liên quan đến nhập khẩu.

mia-duong-2.png
Đường lậu gây mất cân bằng lợi ích giữa các bên trên thị trường, cần hướng đến bảo vệ và phát triển thị trường mía đường nội địa

Thực tế, bài toán thiếu hụt nguyên liệu chỉ là một phần của chuỗi thiếu đường phục vụ giai đoạn “giáp hạt” làm nguyên liệu sản xuất. Chưa tính đến yêu cầu tồn kho để đảm bảo an ninh lương thực, nguồn cung đã thiếu ở mức báo động khi nhu cầu đường công nghiệp của các ngành sản xuất nước giải khát, bánh kẹo, chế biến thực phẩm liên tục tăng.

Trong khi đó, nguồn lực mía nguyên liệu vẫn đang bị phân tán nhỏ lẻ trước những vấn đề nan giải như việc mía cây bị hạn chế nhập khẩu vào cửa khẩu phụ, diện tích vùng nguyên liệu trong nước giảm mạnh, cạnh tranh cây trồng khác,…

Vòng lặp tiếp nối là nhiều doanh nghiệp sản xuất mía đường loay hoay chưa tìm được đường ra vì nguồn nguyên liệu bị thiếu hụt, dẫn đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tăng cao. Đáng buồn hơn, điều này lại vô tình tạo tiền đề cho câu chuyện đường lậu tiếp tục diễn biến phức tạp bất chấp những nỗ lực phòng chống của các cơ quan chức năng, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng và an toàn thực phẩm.

Tình trạng mất cân bằng cung – cầu, thời tiết bất lợi chịu sự chi phối bởi bão lũ, hạn hán..., đường lậu diễn biến phức tạp như hiện nay gây nên “thế lưỡng nan” cho thị trường mía đường trong nước. Kéo theo các tác động tiêu cực về giá cả, chất lượng, an toàn thực phẩm, kinh tế và môi trường kinh doanh “kém” lành mạnh.

Vì vậy, cần phải có những hành động kịp thời để tối ưu mọi nguồn lực đầu vào cho ngành sản xuất mía đường. Từ đó đảm bảo bình ổn thị trường và cân bằng lợi ích giữa các chủ thể tham gia chuỗi kinh tế nông nghiệp bao gồm cả người tiêu dùng.

Thị trường

TS Hiệp
Kinh tế

Hợp tác toàn diện để giảm thiểu tác động

Theo TS. NGUYỄN HOÀNG HIỆP, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và kinh tế ứng dụng, thuế quan thương mại thường dẫn đến các biện pháp trả đũa từ các quốc gia bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, Việt Nam nên lựa chọn hợp tác toàn diện nhằm tránh một cuộc chiến thương mại toàn cầu.

Củng cố nội lực để đạt mục tiêu tăng trưởng
Kinh tế

Củng cố nội lực để đạt mục tiêu tăng trưởng

Khó khăn từ chính sách thuế quan mới của Mỹ đặt ra thách thức lớn đối với xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) - động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh đó, chúng ta cần có giải pháp bù đắp thiếu hụt, kích thích tăng trưởng nội địa để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo: từ sợ hãi đến cơ hội đổi đời
Kinh tế

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo: từ sợ hãi đến cơ hội đổi đời

Một buổi chiều muộn trên một cánh đồng, ông Sáu, một lão nông tri điền, đứng lặng nhìn những bông lúa đang uốn mình theo gió. Năm nay, ruộng nhà ông trúng mùa, giá lúa lại cao. Nhìn từng bao lúa chất đầy trong kho, ông không khỏi nghĩ về những năm tháng gian khó trước đây, khi chuyện mất mùa, sâu bệnh là nỗi lo thường trực. Nhưng rồi một điều kỳ diệu đã thay đổi tất cả.

Nghĩ tới bà con ở nông thôn, miền núi khi áp thuế cho xe pick - up chở hàng cabin kép
Thị trường

Nghĩ tới bà con ở nông thôn, miền núi khi áp thuế cho xe pick - up chở hàng cabin kép

Khi xem xét thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe pick - up chở hàng cabin kép, cần cân nhắc mục đích khuyến khích bà con nông thôn, miền núi dùng sản phẩm này để phát triển kinh tế, cải thiện đời sống, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế nói.

Dịch vụ Thông báo số dự bằng giọng nói đã chính thức có mặt trên trên ứng dụng của LPBank
Thị trường

Nhận thông báo số dư bằng giọng nói ngay trên app LPBank của Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam

Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank) ra mắt Dịch vụ Thông báo số dư bằng giọng nói ngay trên ứng dụng di động LPBank, mở ra một kỷ nguyên mới cho việc quản lý tài chính, đặc biệt dành cho các hộ kinh doanh và tiểu thương. Dịch vụ giúp người dùng nhanh chóng nhận diện giao dịch thành công, tránh rủi ro gian lận và thuận tiện trong làm việc.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Quang Khánh
Thị trường

Cần tăng ưu đãi thuế cho xe hybrid và xe pick - up chở hàng cabin kép

Tại tọa đàm “Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt với xe hybrid và xe pick-up: Giải pháp nào phù hợp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức sáng 3.4, các diễn giả đề xuất ưu đãi thuế 50% cho cả xe hybrid sạc trong và sạc ngoài; lộ trình áp thuế với xe pick-up chở hàng cabin kép có thể bắt đầu từ năm 2028, mỗi năm tăng 5% để đến năm 2030 đạt 40% so với xe chở người, thay vì mức 60% như đề xuất của cơ quan soạn thảo. 

Xây dựng chính sách thuế phù hợp cho xe hybrid và pick - up chở hàng cabin kép
Kinh tế

Xây dựng chính sách thuế phù hợp cho xe hybrid và pick - up chở hàng cabin kép

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi, cho rằng, cần xây dựng chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt phù hợp cho xe hybrid để giảm ô nhiễm môi trường. Tương tự, chính sách thuế với pick - up chở hàng cabin kép cần hướng tới thúc đẩy sự phát triển của khu vực nông thôn, miền núi. 

Thuế tiêu thụ đặc biệt phải hướng đến sự phát triển ổn định của doanh nghiệp
Kinh tế

Thuế tiêu thụ đặc biệt phải hướng đến sự phát triển ổn định của doanh nghiệp

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sửa Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, ông Đỗ Đức Hiển, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cho rằng, đánh thuế cần tính chuyện bảo đảm sự phát triển ổn định của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh chúng ta hướng tới tăng trưởng  hai con số. 

Cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra tại ba tỉnh, thành phố
Kinh tế

Cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra tại ba tỉnh, thành phố

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 76/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết số 170/2024/QH15 ngày 30.11.2024 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa.

Ảnh minh họa
Kinh tế

Vắng bóng thương vụ IPO: Điều kiện niêm yết quá nghiêm ngặt?

Thực trạng vắng bóng thương vụ IPO (phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng) quy mô lớn liên tục được chuyên gia nhắc tới tại các diễn đàn về đầu tư, phát triển thị trường vốn thời gian gần đây. Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là bởi điều kiện niêm yết quá nghiêm ngặt. Điều này nhằm bảo đảm sự ổn định cho thị trường, song lại khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ xa vời giấc mơ IPO trên chính “sân nhà”.

ĐBQH Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh)
Quốc hội và Cử tri

Xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ để doanh nghiệp chuẩn bị

"Cần xem xét lộ trình điều chỉnh thuế hợp lý, có độ trễ tối thiểu một năm để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị và người tiêu dùng có thời gian thích nghi. Nghiên cứu áp dụng phương pháp đánh thuế dựa trên hàm lượng cồn thay vì đánh đồng theo giá trị sản phẩm, vừa công bằng, vừa góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm". Đây là đề xuất được đại biểu Quốc hội đưa ra khi thảo luận về dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Không gian nhà hàng hải sản hoàng gia, sang trọng.
Thị trường

Thai Village - Nhà hàng hải sản sang trọng tại Sài Gòn

Nhà hàng hải sản Thai Village là một trong những địa chỉ cao cấp tại Sài Gòn dành cho người “sành ăn” thưởng thức hải sản cao cấp, chất lượng. Vậy có điều gì đặc biệt tại Thai Village đáng để bạn trải nghiệm? Hãy cùng khám phá ngay qua bài viết sau đây!

MB tiếp sức người trẻ chạm tay vào tổ ấm với gói vay 'Dream Home '
Thị trường

MB tiếp sức người trẻ chạm tay vào tổ ấm với gói vay 'Dream Home '

Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) vừa thông báo về thành công của gói vay "Dream Home" dành riêng cho khách hàng trẻ, với dư nợ đạt trên 3.000 tỷ đồng và hơn 2.000 khách hàng được hỗ trợ sau hơn một năm triển khai. Tiếp nối thành công này, MB cam kết tiếp tục mở rộng chương trình trong năm 2025, không giới hạn quy mô, nhằm giúp người trẻ hiện thực hóa ước mơ sở hữu nhà ở.​

Ảnh minh họa
Kinh tế

Xu hướng "săn" đất tăng, nhà đầu tư cần cẩn trọng cơn “sốt ảo”

Với hàng loạt thông tin tích cực như tín dụng mở rộng, lãi suất giảm cùng thông tin về sáp nhập tỉnh, nhiều địa phương đã ghi nhận giao dịch nhà đất tăng ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam khuyến cáo nhà đầu tư cần thận trọng trước các cơn “sốt ảo”, tìm hiểu kỹ mặt bằng giá, nắm rõ tiến độ thay đổi quy hoạch để tránh rủi ro.

Năm 2025 ngành dừa đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD
Thị trường

Thu hút đầu tư vào nhà máy chế biến sản phẩm từ dừa

Tổng Thư ký Hiệp hội dừa Việt Nam Cao Bá Đăng Khoa cho biết, để đạt được kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD trong năm 2025, ngành dừa sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, chế biến sâu; đồng thời, đẩy mạnh thu hút đầu tư để phát triển thêm nhiều nhà máy chế biến sâu các sản phẩm từ dừa.

Kết nối thương mại sản phẩm hữu cơ Việt Nam - Trung Quốc
Thị trường

Kết nối thương mại sản phẩm hữu cơ Việt Nam - Trung Quốc

Nhằm nối tiếp các hoạt động kết nối xúc tiến thương mại, ngày 27.3.2025 tới đây, tại Hà Nội, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA) sẽ tổ chức gặp mặt kết nối các doanh nghiệp để thảo luận về cơ hội xuất khẩu sản phẩm hữu cơ sang thị trường Trung Quốc. Đây được xem là thị trường tiêu dùng hữu cơ lớn thứ ba thế giới.