Lịch sử pháp luật chống rửa tiền ở Mỹ 

Xem với cỡ chữ
Hệ thống luật pháp của Mỹ, nhất là về vấn đề phòng, chống rửa tiền được xây dựng khá hoàn chỉnh và chặt chẽ với sự ra đời của nhiều luật liên quan từ rất sớm.

Sứ mệnh bảo vệ

Như mọi người đều biết, rửa tiền là quá trình làm cho số tiền thu được bất hợp pháp (tiền bẩn) có vẻ hợp pháp (tiền sạch). Thông thường, nó bao gồm ba bước: sắp xếp, phân lớp và tích hợp. Thứ nhất, các quỹ bất hợp pháp được đưa lén lút vào hệ thống tài chính hợp pháp. Sau đó, tiền được di chuyển vòng quanh để tạo ra nhầm lẫn, đôi khi bằng cách mắc nối hoặc chuyển qua nhiều tài khoản. Cuối cùng, nó được tích hợp vào hệ thống tài chính thông qua các giao dịch bổ sung cho đến khi “tiền bẩn” xuất hiện có vẻ “sạch”. Rửa tiền có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các hành vi phạm tội như buôn bán ma túy hay khủng bố, và nó đã trở thành vấn nạn nghiêm trọng mang tính toàn cầu, gây hậu quả nghiêm trọng tới kinh tế, xã hội, ảnh hưởng tới an ninh và uy tín quốc tế của quốc gia.

	Nguồn: ITN
Nguồn: ITN

Với sứ mệnh “bảo vệ hệ thống tài chính khỏi sự lạm dụng của tội phạm tài chính, bao gồm tài trợ khủng bố, rửa tiền và các hoạt động bất hợp pháp khác”, Mạng lưới Thực thi chống tội phạm tài chính (FinCEN) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đóng vai trò là nhà quản lý được Luật Bảo mật ngân hàng (BSA) chỉ định. Luật BSA ra đời năm 1970 đã trở thành một trong những công cụ quan trọng nhất trong cuộc chiến chống rửa tiền ở xứ sở cờ hoa. Kể từ đó, nhiều luật khác đã nâng cao và sửa đổi BSA để cung cấp cho các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật những công cụ hiệu quả nhất trong công cuộc chống rửa tiền.

Điều chỉnh bằng nhiều luật

Hệ thống pháp luật về phòng, chống rửa tiền của Mỹ được hình thành chặt chẽ qua rất nhiều luật. Trước hết, đó là Luật Bảo mật ngân hàng-BSA (1970). Ở luật này, các yêu cầu được thiết lập đối với việc lưu trữ hồ sơ và báo cáo của các cá nhân, ngân hàng và các tổ chức tài chính khác. Nó được thiết kế để giúp xác định nguồn gốc, khối lượng và chuyển động của tiền tệ cũng như các công cụ tiền tệ khác được vận chuyển ra/ vào nước Mỹ, hoặc gửi vào các tổ chức tài chính. Các ngân hàng bắt buộc phải: báo cáo các giao dịch tiền mặt trên 10.000 USD; xác định đúng người thực hiện giao dịch; và duy trì dấu vết trên giấy tờ bằng cách lưu giữ hồ sơ thích hợp về các giao dịch tài chính.

Luật Kiểm soát rửa tiền (1986) ghi rõ rửa tiền bị coi là tội phạm liên bang. Nó quy định ba tội phạm hình sự mới về các hoạt động rửa tiền thông qua một tổ chức tài chính, do một tổ chức tài chính tiến hành hoặc chuyển đến một tổ chức tài chính. Ba tội hình sự này bao gồm: Cố ý tiếp tay cho hoạt động rửa tiền; Cố ý (kể cả cố ý phớt lờ) tham gia vào giao dịch có giá trị trên 10.000 USD liên quan đến tài sản hoặc các khoản ngân quỹ kiếm được từ hoạt động tội phạm; Cơ cấu lại các giao dịch để né tránh những yêu cầu về báo cáo của BSA. Luật còn chỉ đạo các ngân hàng thiết lập và duy trì thủ tục nhằm đảm bảo và giám sát việc tuân thủ các yêu cầu báo cáo và lưu trữ hồ sơ của BSA.

Luật Chống lạm dụng ma túy năm 1988 mở rộng định nghĩa về tổ chức tài chính để bao gồm các doanh nghiệp như đại lý ô tô hay công ty bất động sản, yêu cầu họ nộp báo cáo về các giao dịch tiền tệ lớn. Ngoài ra, nó còn yêu cầu xác minh danh tính của người mua các công cụ tiền tệ trên 3.000 USD.

Luật Chống rửa tiền Annunzio-Wylie (1992) được ban hành để tăng cường các biện pháp trừng phạt vi phạm Luật BSA. Theo luật này, các báo cáo hoạt động đáng ngờ được yêu cầu thực hiện, đồng thời xác minh bắt buộc và lưu trữ hồ sơ các giao dịch chuyển khoản ngân hàng. Ngoài ra, luật còn thành lập Nhóm Tư vấn Luật Bảo mật Ngân hàng (BSAAG)

Còn theo Luật Ngăn chặn rửa tiền (1994), các ngân hàng được yêu cầu rà soát và tăng cường đào tạo, đồng thời xây dựng quy trình kiểm tra chống rửa tiền. Nó cũng yêu cầu các ngân hàng rà soát và tăng cường các thủ tục để chuyển những trường hợp nghi vấn đến các cơ quan thực thi pháp luật thích hợp. Bên cạnh đó, luật quy định, mỗi Cơ quan Dịch vụ tiền tệ (MSB) phải được đăng ký bởi chủ sở hữu hoặc người kiểm soát của MSB. Các MSB phải duy trì danh sách các doanh nghiệp được ủy quyền làm đại lý liên quan đến các dịch vụ tài chính do MSB cung cấp. Việc điều hành một MSB chưa đăng ký sẽ trở thành tội phạm liên bang.

Luật Về chiến lược chống rửa tiền và tội phạm tài chính (1998) yêu cầu, các ngân hàng bắt buộc phải xây dựng chương trình đào tạo về chống rửa tiền cho các thẩm tra viên. Ngoài ra, Bộ Tài chính và các cơ quan khác cũng phải phát triển Chiến lược chống rửa tiền quốc gia. Luật còn yêu cầu thành lập Lực lượng đặc nhiệm về chống rửa tiền cường độ cao và khu vực tội phạm tài chính liên quan (HIFCA) để tập trung nỗ lực thực thi pháp luật ở cấp liên bang, tiểu bang và địa phương trong các khu vực rửa tiền phổ biến. HIFCA có thể được xác định theo địa lý hoặc được thành lập để giải quyết vấn đề rửa tiền trong một lĩnh vực công nghiệp, một tổ chức tài chính hoặc một nhóm các tổ chức tài chính.

Luật Đoàn kết và củng cố nước Mỹ bằng cách cung cấp các công cụ thích hợp cần thiết để ngăn chặn và cản trở khủng bố năm 2001 (hay còn gọi là Luật PATRIOT).  Luật này hình sự hóa hành vi tài trợ cho khủng bố và tăng cường khuôn khổ Luật BSA hiện có bằng cách tăng cường các thủ tục xác định khách hàng. Các tổ chức tài chính bị cấm tham gia kinh doanh với các ngân hàng vỏ bọc nước ngoài. Các tổ chức tài chính bắt buộc phải thực hiện các thủ tục thẩm định (và các thủ tục thẩm định nâng cao đối với các tài khoản ngân hàng tư nhân và đại lý nước ngoài).

Luật còn yêu cầu: Cải thiện chia sẻ thông tin giữa các tổ chức tài chính và Chính phủ Mỹ; Mở rộng các yêu cầu của chương trình chống rửa tiền cho tất cả tổ chức tài chính; Tăng hình phạt dân sự và hình sự đối với rửa tiền; Cung cấp cho Bộ trưởng Bộ Tài chính quyền áp dụng “các biện pháp đặc biệt” đối với các khu vực pháp lý, các tổ chức hoặc các giao dịch có liên quan đến “mối quan tâm chính về rửa tiền”; Tạo điều kiện tiếp cận hồ sơ và yêu cầu các ngân hàng phải trả lời những yêu cầu quy định về thông tin trong vòng 120 giờ.

Luật Cải cách tình báo và phòng chống khủng bố năm 2004 đã sửa đổi Luật BSA để yêu cầu Bộ trưởng Tài chính đưa ra các quy định, trong đó yêu cầu các tổ chức tài chính nhất định báo cáo các khoản chuyển tiền điện tử xuyên biên giới, nếu Bộ trưởng xác định rằng báo cáo đó là “thực sự cần thiết” để hỗ trợ cuộc chiến chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.

Linh Anh