Hai xu hướng sống chung với đại dịch Covid-19 

Xem với cỡ chữ
Sau một thời gian xuất hiện, biến thể Omicron đang khiến các nước phương Tây và châu Á thể hiện rõ sự khác nhau trong cuộc chiến chống lại biến thể này, cũng như con đường sống chung với đại dịch Covid-19.

Trước khi biến thể mới xuất hiện, thế giới đã phải trải qua những làn sóng dịch bệnh dữ dội từ biến thể Delta nhưng sau cùng các nước vẫn vượt qua nó và hy vọng về sự ổn định. Tuy nhiên, với tốc độ lây lan chưa từng thấy so với các biến chủng cũ, thế giới đã chia thành hai xu hướng sống chung với đại dịch. Châu Á thận trọng tuyệt đối với biến thể mới này, trong khi các nước phương Tây phải học các sống chung với nó khi các số ca mắc liên tục lập kỷ lục.

Nguồn: Al Jazeera

Châu Á thận trọng tuyệt đối

Với tốc độ lây lan nhanh chóng dường như không cho thấy dấu hiệu chậm lại, trong khi các nước phương Tây đang hướng tới giải pháp sống chung với biến thể Omicron, thì các nước châu Á lại thận trọng siết chặt biên giới và áp dụng các hạn chế nghiêm ngặt trong nước để ngăn chặn sự lan truyền. Kể từ khi biến thể Omicron xuất hiện vào hồi tháng 11.2021, nhiều quốc gia đã siết chặt việc nhập cảnh. Cho đến nay, giới chức ở các nước châu Á chưa có động thái nới lỏng các hạn chế dù có tỷ lệ tiêm chủng cao và có nhiều nghiên cứu chứng minh mức độ ít nghiêm trọng hơn của Omicron, so với biến thể Delta. Tuy nhiên, sự thận trọng vẫn luôn được đặt lên hàng đầu, theo GS. Kentaro Iwata, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Kobe, Omicron hiện vẫn rất khó kiểm soát, khi nó rất dễ lây lan, mặc dù hầu hết không gây ra mối đe dọa đáng kể nào đối với con người nhưng nếu số ca mắc bệnh tăng quá cao, đó sẽ là điều nguy hiểm.

Hong Kong (Trung Quốc) theo đuổi nghiêm ngặt chiến lược zero Covid, các nhà chức trách đã cấm các chuyến bay từ 8 quốc gia, bao gồm cả Mỹ và Anh, đồng thời thắt chặt các hạn chế. Giới chức nước này cũng đặt ra các quy tắc nghiêm ngặt về giãn cách xã hội, bao gồm việc đóng cửa các quán bar và phòng tập thể dục, cấm ăn tối trong nhà hàng sau 18h. Trong khi đó, Hàn Quốc, Thái Lan và Singapore đã bắt buộc cách ly đối với tất cả du khách quốc tế kể từ hồi tháng 12.2021. Nhật Bản là quốc gia áp đặt biện pháp hạn chế nghiêm ngặt nhất, với lệnh cấm hầu hết du khách nước ngoài nhập cảnh vào nước này. Trước những biện pháp nghiêm ngặt đến từ nhiều quốc gia châu Á, thành viên cấp cao của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS-Yusof Ishak) Jayant Menon cho rằng, các quốc gia phản ứng thái quá với các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt là điều không còn phù hợp ở giai đoạn này của đại dịch.

Hiện nay, ngày càng nhiều ý kiến trái chiều đối với cách phòng chống dịch từ các quốc gia châu Á, nhà dịch tễ học tại Đại học Chulalongkorn ở Bangkok Thira Woratanara cho biết, ông không nghĩ rằng các quốc gia châu Á đang phản ứng quá mức trước biến thể Omicron, vì năng lực y tế ở khả năng tiếp cận vaccine ở châu lục này còn hạn chế, đặc biệt là ở những vùng nghèo hơn trong khu vực. Nếu các nước kiểm soát lỏng lẻo và khi dịch bệnh bùng phát bất ngờ với tốc độ cao và nhanh chóng, khu vực này sẽ đối mặt với thảm họa và khó có thể kiểm soát được tình hình.

Phương Tây chấp nhận sống chung với Omicron

Trái ngược lại với các nước châu Á, các nước phương Tây nhận ra rằng việc kiểm soát chặt chẽ sự lây lan của biến thể mới là không thể, và so với những tổn thất về kinh tế và xã hội là không đáng. Thủ tướng Australia Scott Morrison tuyên bố rằng, quốc gia này sẽ không áp đặt lệnh phong tỏa. Các quan chức y tế nói với người dân cần chấp nhận thực tế rằng tất cả mọi người đều có nguy cơ nhiễm biến thể Omicron. Tuy nhiên, một số khu vực đã tái áp đặt các biện pháp hạn chế để giảm bớt số ca mắc Covid-19 tăng đột biến. Quốc gia này cũng đã nhiều lần nới lỏng các quy định xét nghiệm và cách ly để giảm bớt sự gián đoạn cho các doanh nghiệp và chuỗi cung ứng do số lượng người dương tính với SARS-CoV-2 ở mức cao kỷ lục.

Mặc dù biến thể Omicron có tốc độ lây lan nhanh gấp 2 - 3 lần so với Delta, đã gây áp lực lên các bệnh viện ở cả Anh và Australia, nhưng số ca tử vong và phải chăm sóc đặc biệt vẫn ở dưới mức đạt đỉnh trước đó. Tại Nam Phi, quốc gia đầu tiên phát hiện biến thể Omicron, số ca tử vong trong làn sóng lây nhiễm lần này chưa bằng 1/5 trong đợt bùng phát do biến thể Beta ở nước này vào tháng hồi tháng 1.2021. Theo một nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ biến thể Omicron có thể gây tử vong chỉ bằng 1/3 so với biến thể Delta đối với những người chưa tiêm chủng và ít gây tử vong hơn so với bệnh cúm đối với những người đã tiêm chủng.

GS. Ooi Eng Eong, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm mới nổi tại Trường Y Duke-NUS (Singapore) cho rằng, mỗi quốc gia sẽ cần phải thông báo và chuẩn bị cho người dân về việc giảm bớt bất kỳ biện pháp hạn chế nào. Nếu không, những quan niệm sai lầm cùng với thông tin sai lệch được lan truyền rộng rãi sẽ dẫn đến sự không tin tưởng vào các cơ quan y tế công cộng, điều này có thể làm ảnh hưởng tới các biện pháp phòng chống Covid-19. Việc thu hẹp quy mô các biện pháp hạn chế sẽ mang lại lợi ích nếu được cân nhắc và lựa chọn theo từng giai đoạn một cách hợp lý.

Omicron sẽ thúc đẩy Covid-19 thành bệnh đặc hữu?

Việc biến thể Omicron vượt qua biến thể Delta là điều đã được khẳng định trong thực tế và biến thể Delta không thể lây mạnh mẽ nữa thậm chí cả khi biến thể Omicron đã lây lan ra toàn bộ dân số. Tại nhiều quốc gia, biến thể Omicron hiện chiếm khoảng 99% hoặc hơn trong tổng số ca lây nhiễm. Khi biến thể Omicron lần đầu tiên xuất hiện, các nhà nghiên cứu lo ngại rằng cả hai biến thể sẽ cùng lưu hành. Nhưng hiện chưa rõ liệu tốc độ lây lan của Omicron là do bản thân khả năng lây nhiễm của nó cao hơn Delta hay do biến thể Omicron thoát khỏi hệ miễn dịch để lây lan cho những người đã tiêm vaccine và từng mắc Covid-19.

Trên thực tế, Omicron không chỉ thoát khỏi hệ miễn dịch mà nó còn có khả năng lây nhiễm cao hơn biến thể Delta từ 2 - 3 lần. Nhìn chung, biến thể Omicron ít gây các triệu chứng nghiêm trọng hơn so với biến thể Delta. Điều đó tức là việc Omicron chiếm ưu thế có thể ít gây tử vong hơn so với Delta. Làn sóng lây nhiễm biến thể Omicron có lẽ sẽ cung cấp phần nào sự bảo vệ trước những biến thể trong tương lai và đưa chúng ta đến gần hơn điểm kết thúc của đại dịch.

Việc biến thể Omicron dường như gây ra các triệu chứng nhẹ hơn được cho là một cơ hội vàng giúp biến thể này chiếm ưu thế. Mặc dù, đối với con người, việc nhiễm biến thể Omicron có thể sẽ ít nguy hiểm hơn so với biến thể Delta, song số ca đột phá nhiễm biến thể Omicron cao hơn so với làn sóng lây nhiễm biến thể Delta có thể khiến một vài tuần tới trở nên khó khăn vì nhiều người mắc bệnh cùng lúc sẽ gây áp lực lên hệ thống y tế tương tự như những gì từng xảy ra với biến thể Delta hoặc thậm chí tồi tệ hơn. Tuy nhiên, trong những tháng tới, làn sóng biến thể Omicron sẽ giúp nhiều người có hệ miễn dịch mới trước dịch Covid-19, trong đó có hệ miễn dịch phản ứng chéo có thể bảo vệ họ trước những hậu quả nghiêm trọng nếu một biến thể nữa xuất hiện.

Một số chuyên gia khẳng định rằng, việc kết hợp tiêm vaccine và sự lây lan của biến thể Omicron có thể giúp thế giới thoát khỏi tình trạng đại dịch để chuyển sang trạng thái bệnh đặc hữu, tức là hầu hết mọi người đã có hệ miễn dịch trước Covid-19. Nhưng hệ miễn dịch suy giảm có thể đồng nghĩa với việc một số người vẫn dễ tổn thương trước virus nếu họ chưa tiêm mũi vaccine tăng cường hoặc cách lần mắc bệnh trước đó một khoảng thời gian dài. Trong tương lai, các chuyên gia tin rằng các loại thuốc chống virus có thể sẽ đóng vai trò quan trọng để làm giảm mức độ nghiêm trọng của Covid-19.

Như Ý