Đánh giá công nghệ y tế (HTA)

Giải pháp quản lý hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế 

Xem với cỡ chữ
Theo các chuyên gia, đánh giá công nghệ y tế (Health Tech Assessment - HTA) là một trong những giải pháp hữu hiệu góp phần kiểm soát hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế (BHYT), là công cụ quan trọng đối với quá trình thiết lập ưu tiên và hoạch định chính sách y tế, xây dựng các gói quyền lợi BHYT. Tại Việt Nam, trong bối cảnh nguồn lực dành cho y tế ngày càng trở nên khan hiếm, quỹ BHYT phải bao phủ ngày càng nhiều dịch vụ y tế thì việc đánh giá công nghệ y tế cần được phát triển và ứng dụng trong quá trình hoạch định chính sách y tế và chính sách BHYT.

Giảm tải áp lực quản lý…

Theo Vụ BHYT, Bộ Y tế, trước năm 2016, thu quỹ BHYT luôn cao hơn số chi quỹ BHYT và có kết dư. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016 - 2019, quỹ BHYT phải đối mặt với tình trạng mất cân đối thu - chi rất lớn. Để khắc phục, ứng dụng bằng chứng đánh giá công nghệ y tế là một giải pháp hữu hiệu góp phần kiểm soát vấn đề cân đối thu - chi quỹ BHYT.

BHXH ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ lao động, doanh nghiệp

Theo Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Xét trên khía cạnh đầu vào, nước ta đang cố định một mức thu mà không có sự thay đổi. Trong khi đó, ở đầu ra, sự phát triển của công nghệ y tế, nhu cầu về khám, chữa bệnh, nhu cầu sử dụng các dịch vụ kỹ thuật cao không ngừng tăng lên, dẫn đến việc mất cân đối thu - chi quỹ BHYT trở thành vấn đề tất yếu.

Phó Tổng Giám đốc Phạm Lương Sơn, BHXH Việt Nam cho biết thêm, với việc phát triển, mở rộng đối tượng bao phủ lên tới gần 91% dân số, cùng với tăng cường khâu kiểm soát thu - chi, nước ta đã có sẵn nguồn dự phòng để bù đắp cho việc mất cân đối quỹ.

Phó Tổng Giám đốc nhấn mạnh và phân tích thêm, năm 2020, số thu cao hơn số chi nhưng hoàn toàn do dịch Covid-19, chứ không phản ánh đúng bản chất của công tác khám, chữa bệnh và chi phí khám, chữa bệnh. Đứng trên góc độ chính sách BHYT, ngân sách nhà nước đang phải gánh chi phí về dịch bệnh, thiên tai, toàn cầu. 

Trong năm 2022, BHXH Việt Nam có thể kiểm soát tốt dịch bệnh để đưa hoạt động xã hội chuyển sang trạng thái bình thường mới và người dân cũng có thể tiếp cận dịch vụ y tế tốt hơn. Nước ta đang đánh giá theo hướng xác định nhu cầu thật để đi khám, chữa bệnh. Đây cũng là cơ hội để có thể tạo nên sự cân bằng mới trong việc thực hiện chính sách BHYT cũng như cân đối thu - chi quỹ BHYT.

Công cụ hỗ trợ xây dựng chính sách BHYT

Chia sẻ về vai trò của việc đánh giá công nghệ trong hoạch định chính sách y tế, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn, chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân giai đoạn 2011- 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã nêu rõ nhiệm vụ quan trọng của hệ thống y tế đó là xây dựng các tiêu chuẩn và triển khai công tác đánh giá công nghệ y tế để xác định can thiệp y tế có hiệu lực, hiệu quả, chi phí thấp, bảo đảm chất lượng dịch vụ y tế.

Theo đó, việc đánh giá, dự báo tác động ngân sách được coi là một công cụ đắc lực đã được sử dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Trong thời gian tới, việc sử dụng bằng chứng đánh giá công nghệ y tế, bằng chứng về đánh giá tác động ngân sách trong xây dựng chính sách thuốc BHYT sẽ không còn mang tính khuyến khích, mà sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc, nhất là đối với các thuốc đề xuất bổ sung mới vào danh mục.

Để việc xây dựng chính sách y tế, nhất là xây dựng gói quyền lợi BHYT có những thay đổi mang tính đột phá, ngày càng minh bạch, dựa trên bằng chứng khoa học rõ ràng, bảo đảm lợi ích hài hòa của tất cả các bên liên quan và khả năng chi trả của quỹ BHYT thì việc xây dựng hệ thống đánh giá công nghệ y tế là rất cần thiết và quan trọng. Bộ Y tế đã và đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo Luật BHYT sửa đổi, trong đó nhấn mạnh việc xây dựng các gói quyền lợi BHYT cần dựa trên các bằng chứng đánh giá công nghệ y tế, đặc biệt các bằng chứng về chi phí - hiệu quả và đánh giá tác động ngân sách.

Anh Thư