Cà phê phin

Đường bay 

Xem với cỡ chữ
60 năm trước, Gagarin trước chuyến bay vào vũ trụ, đã viết một bức thư gửi vợ con, đề phòng trường hợp xấu nhất...
Nhà du hành vũ trụ Gagarin và vợ
Nguồn: ITN

Trung tuần tháng 4 năm nay chính là dịp kỷ niệm 60 năm chuyến bay đầu tiên của con người lên vũ trụ. Đó là chuyến bay của công dân Xô Viết, thiếu tá Yury Gagarin trên tàu vũ trụ Phương Đông 1. Báo chí bấy giờ đưa tin, trước khi con tàu vũ trụ khởi hành, Gagarin đã nói mấy chữ giản dị: "Nào, bay thôi!". Ông Vladimir Kraskin, nguyên Phó Bộ phận liên lạc vô tuyến của Sân bay vũ trụ Baiconur nhớ lại: "Tôi nghe câu "Nào, bay thôi!", và hình dung như Gagarin như bác xà ích đang vung roi, cùng cỗ xe tam mã lồng bay vào vũ trụ".

Cũng cùng kỳ này năm ngoái, bà Valentina Gagarina, vợ góa của nhà du hành vũ trụ đầu tiên của loài người Yury Gagarin đã qua đời ở tuổi 85. Và đó cũng là một "đường bay" đẹp.

Valia (Valentina) và Yura (Yury) quen nhau lần đầu tại một buổi khiêu vũ dành cho sinh viên. Khi đó Yury Gagarin là chàng sinh viên vô danh tiểu tốt của Trường Trung cấp bay Orenburg. Còn Valia là sinh viên Trường Trung cấp Y. Mới gặp lần đầu, anh đã bị cô gái nhỏ nhắn, có vẻ khiêm nhường, giản dị này hút hồn. Sau 2 năm quen nhau, Yury mới tỏ tình với Valia, rồi 2 năm sau họ quyết định đăng ký kết hôn rồi đón con gái đầu lòng Elena chào đời.

Năm 1959, khi biết Nhà nước tổ chức tuyển chọn phi công vũ trụ, Gagarin quyết định thử sức, dù rằng anh hoàn toàn chưa biết gì về công việc rất mới mẻ này. Sau các kỳ thi tuyển nghiêm ngặt với gần 3.000 phi công, Gagarin đã được chọn vào đội hình đào tạo các phi công vũ trụ.

Mùa xuân năm 1960, Gagarin cùng gia đình chuyển về thành phố Ngôi Sao ở ngoại ô Moskva. Valia được bố trí công việc tại phòng thí nghiệm thuộc Trung tâm điều hành các chuyến bay.

Tháng 3.1961, gia đình Gagarin lại có thêm thành viên mới: bé gái Galina. Valia dành hết thời gian cho gia đình, con cái, để Yury yên tâm luyện tập cùng các đồng đội. Cô không biết liệu chồng mình có được chọn là người đầu tiên bay lên vũ trụ hay không, và bao giờ thì chuyến bay sẽ được thực hiện.

Ngày 12.4.1961, cô bỗng nghe tiếng reo vui mừng của hàng xóm: "Valyusha, bật đài lên nghe đi! Yura đang trên vũ trụ!".

Ngày 12.4 đó đã thực sự chia đời sống gia đình trẻ ra làm 2 thời kỳ, trước và sau chuyến bay. Những ngày tháng êm đềm bình lặng đã biến mất không còn dấu vết, Yura và Valia đi đâu cũng được các phóng viên săn đón, các vị lãnh đạo và Nhân dân chào mừng nhiệt liệt. Các chuyến đi trong nước, ra nước ngoài diễn ra liên miên. Vinh quang của người chồng không làm cho Valia thay đổi, cô vẫn luôn là mình, khiêm tốn và giản dị, chăm lo vun vén cho gia đình bé nhỏ. Yury cũng vậy, hễ có thời gian ít ỏi rỗi rãi là anh liền về nhà, vui vầy cùng vợ và 2 cô con gái nhỏ.

Nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang. Ngày 27.3.1968, trong một chuyến bay tập, chiếc máy bay của Yury Gagarin và đồng đội Vladimir Seregin gặp nạn. Phi công vũ trụ đầu tiên của loài người, người chồng thân yêu của Valia đã vĩnh viễn bay vào trời xanh.

Năm 1961, Gagarin trước chuyến bay vào vũ trụ, đã viết một bức thư gửi vợ và con, đề phòng trường hợp xấu nhất. Valia chỉ được đọc những dòng thư đó sau cái chết của chồng. Bức thư có đoạn:  "... Nhưng nếu có điều gì đó xảy ra thì ba mong ba mẹ con, mà trước hết là em, Valyusha, hãy đừng quỵ ngã vì đau khổ. Bởi cuộc đời là cuộc đời, không có ai được đảm bảo rằng ngày mai tai nạn sẽ không xảy ra. Hãy chăm lo cho các con gái của chúng ta, yêu quý chúng như anh đã yêu. Hãy nuôi dạy các con trở thành không phải các tiểu thư, những kẻ bám váy mẹ, mà thành những con người thực thụ, để sóng gió cuộc đời không làm các con sợ hãi. Còn cuộc sống riêng, em hãy thu xếp theo ý của mình, như lương tâm em mách bảo. Anh không ràng buộc em bất cứ điều gì và không có quyền làm việc đó...".

Valentina Ivanovna Gagarina vô cùng đau khổ, nhưng cô quyết làm theo ý nguyện của người chồng yêu quý. Cô không được quỵ ngã, mà cần phải trở thành điểm tựa vững vàng, duy nhất cho các con trong phần đời còn lại. Cô sống khép mình hơn, từ chối các cuộc phỏng vấn, bảo vệ mình và các con khỏi sự chú ý không cần thiết của dư luận. 

Hai con gái của Valentina và Yury Gagarin đã lớn lên, trưởng thành trong sự nghiệp. Con gái lớn Elena hiện là Tổng Giám đốc bảo tàng "Điện Kremli Moskva". Con gái út Galina hiện là Trưởng bộ môn Kinh tế quốc gia và địa phương của Đại học Kinh tế Nga mang tên Plekhanov.

Còn người mẹ vẫn tiếp tục sống trong căn hộ khiêm nhường ở tầng 4, trong một khu nhà ở thành phố Ngôi Sao. Đó là căn hộ chồng bà được Nhà nước Liên Xô phân cho khi họ chuyển đến đây sinh sống cách đây 60 năm.

Từ cửa sổ căn hộ tầng 4 đó, suốt mấy chục năm qua, hè xanh, thu vàng cũng như đông trắng, Valentina vẫn nhìn thấy tượng đài chồng mình, xây dựng từ năm 1971. Ở chỗ đó, Yura thân yêu của bà trong trang phục giản dị, như đang bước tới chỗ hẹn, tay trái giấu sau lưng một bông cúc trắng, loài hoa đồng nội anh yêu thích và thường tặng vợ mỗi khi có dịp.

Hoa cúc trắng, trong văn hóa Nga, là biểu tượng cho tuổi ấu thơ và tình yêu đầu trong trắng. Nó còn là biểu tượng cho chân lý và  tình cảm chân thành.

Trên cao xanh, sau gần 52 năm, Yury Gagarin đã gặp lại người vợ yêu Valyushka của mình. Hẳn nơi đó, ông đã đón bà, với một bông cúc trắng cầm tay trái, giấu ở sau lưng...

Việt Hùng