Dư âm Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021

“Tâm thế tự tin, tầm nhìn sâu rộng”

- 06:31, 08/12/2021 -
“Cách tiếp cận của Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021 là không chỉ bàn về phục hồi mà còn bàn về phát triển bền vững. Đây là điểm nhấn đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, thể hiện tầm nhìn sâu rộng cùng tâm thế tự tin là nền kinh tế sẽ "đứng dậy" và chớp được thời cơ”, PGS.TS. TRẦN ĐÌNH THIÊN, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam bình luận.

Điểm nhấn "phát triển bền vững"

- Trực tiếp tham dự Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021 tại điểm cầu Hà Nội, ông đánh giá thế nào về Diễn đàn?

­- Trước hết, phải nhấn mạnh rằng, chúng ta đang trong tình thế bất bình thường nên phải có cách làm khác. Chính phủ đang nỗ lực để có chương trình phục hồi và phát triển trong điều kiện Covid-19 và Diễn đàn nhằm phục vụ trực tiếp cho Quốc hội xem xét, quyết định gói chính sách, giải pháp về tài khóa, tiền tệ trên cơ sở đề xuất bước đầu của Chính phủ. Nói cách khác, Quốc hội đang đồng hành với Chính phủ để có được chương trình phục hồi, phát triển kinh tế hiệu lực và hiệu quả.

Đặc biệt, cách tiếp cận của Diễn đàn là không chỉ bàn về phục hồi mà còn bàn về phát triển bền vững. Đây là điểm nhấn đặc biệt quan trọng. Trong bối cảnh chúng ta đang gặp những khó khăn, thách thức chưa từng có, đang lúc “tay yếu chân run” mà bàn tới phát triển bền vững cho thấy tầm nhìn sâu rộng, thể hiện tâm thế tự tin là nền kinh tế sẽ "đứng dậy" và chớp được thời cơ.

Một điểm đáng chú ý nữa là Diễn đàn đã thu hút được các nhà làm chính sách, những chuyên gia hàng đầu cả trong nước và quốc tế và các bộ, ngành, địa phương cùng ngồi lại với nhau. Những ý kiến, đề xuất tại Diễn đàn đều thẳng và thật. Đây là cơ hội tốt để trên cơ sở đó, cả Quốc hội và Chính phủ tập hợp những sáng kiến, cách làm tốt nhất có thể cho sự phát triển đất nước.

- Tại Diễn đàn, Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho rằng, Việt Nam có thể có dư địa áp dụng các chính sách tài khóa, tiền tệ nhưng dư địa thời gian không nhiều. Ông nghĩ sao?

- Đây là ý kiến rất hay và tôi rất tán thành! Khủng hoảng lần này cho thấy những yếu kém về cơ cấu, buộc chúng ta phải có cách tiếp cận mạnh, khẩn trương mới giải quyết được để có thể đứng vững và phát triển. Dù vậy, đây là bài toán cực khó và cần có phân tích kỹ, xét trên tổng thể để có được chiến lược khôi phục, phát triển toàn diện, hiệu quả.

Phải tạo ra thực lực mới, cấu trúc mới

- Tại Diễn đàn, các đại biểu đề xuất gói hỗ trợ phục hồi quy mô lên tới 5 - 7% GDP. Quan điểm của ông thế nào về gói hỗ trợ này?

- Thời gian qua, nhiều ý kiến chỉ ra rằng, gói hỗ trợ của Việt Nam vẫn khá thấp so với nhiều nước. Việc các chuyên gia đề xuất gói hỗ trợ phục hồi kinh tế quy mô danh nghĩa hơn 800.000 tỷ đồng, trong đó số thực tế hỗ trợ trực tiếp khoảng hơn 400.000 tỷ đồng là rất tốt trong bối cảnh hiện nay.

Tuy vậy, ở đây vẫn chưa làm rõ được ảnh hưởng của lạm phát trong điều kiện chỉ số giá tiêu dùng (CPI) ở mức rất thấp, trong khi giá đầu vào đang tăng. Thứ nữa, cũng chưa làm rõ các gói cho nhu cầu cụ thể thế nào, như chi cho y tế bao nhiêu khi dịch vẫn còn diễn biến phức tạp, hay chi cho phát triển bền vững thế nào? Mặc dù các chuyên gia đã đề xuất gói cho đầu tư công khoảng 150.000 tỷ đồng, nhưng trong khi chúng ta giải ngân gói hỗ trợ cũ còn chậm thì gói mới này sẽ làm thế nào?... Phải làm rõ được các vấn đề này mới bảo đảm cho gói hỗ trợ mới ban hành có hiệu quả.

- Theo ông, trong chương trình phục hồi kinh tế tới đây, Quốc hội và Chính phủ cần lưu ý những vấn đề gì?

- Theo tôi, lúc này nên tập trung nhiều hơn cho việc tạo ra thực lực mới, tạo ra cấu trúc mới cho nền kinh tế, bởi như trên tôi đã nói, khủng hoảng lần này cho thấy những yếu kém về cơ cấu.

Theo đó, cần chú ý tới việc tạo ra sự phục hồi và phát triển cho các tọa độ kinh tế lớn, như TP. Hồ Chí Minh vốn có sự suy giảm mạnh, Hải Phòng, hay Vân Phong (Khánh Hòa), Vân Đồn (Quảng Ninh)… Đối với những tập đoàn kinh tế lớn cũng đang gặp khó khăn, nếu họ phát triển sẽ tạo động lực lớn hơn cho nền kinh tế nhưng cơ chế chính sách đối với họ thế nào cũng chưa rõ. Do vậy, chương trình phục hồi và phát triển kinh tế cần chú ý tới những vấn đề này.

Chúng ta bàn cách phục hồi và phát triển không nên chỉ là "tiếp sức cầm hơi" bởi như thế sẽ không đủ. Chúng ta đang quyết tâm lớn và phải nỗ lực để làm, bởi nói như một đại biểu trong Diễn đàn, cuộc đời này không có gì chỉ được mà không mất. Phải tăng cường biện pháp để giữ ổn định vĩ mô. Phải làm sao để vực khu vực doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp nội địa dậy, tức là tạo ra thực lực mới. Phải nhìn nhận đây là lúc định hình để thay đổi chính sách. Nếu không nhân cơ hội này để nhìn thấy hết các vấn đề thì sẽ không thể phục hồi và phát triển được!

- Xin cảm ơn ông!