Bản chất tử tế của con người và hi vọng cho nhân loại 

Xem với cỡ chữ
Trong “Nhân loại - Một lịch sử tràn đầy hi vọng”, nhà sử học người Hà Lan Rutger Bregman đã thuyết phục được độc giả tin rằng: Xây dựng xã hội dựa trên quan điểm bản chất con người là tử tế, thiện lương thực sự là cách thức hữu hiệu để nhân loại giải nốt lời nguyền của nền văn minh, cũng như giải quyết những thách thức lớn của thời đại như biến đổi khí hậu, xây dựng một nền dân chủ hiện đại mới vì con người.
Bìa cuốn “Nhân loại - Một lịch sử tràn đầy hi vọng”

Rutger Bregman đã cung cấp cho độc giả những câu chuyện hấp dẫn, sinh động xuyên suốt lịch sử loài người từ thời tiền sử cho đến ngày nay, bao gồm những kết quả khảo cổ thời cổ đại, nguyên nhân thực sự gây ra sự sụp đổ của Đảo Phục Sinh vào thế kỷ XVIII, sự thật gây choáng váng đằng sau những thí nghiệm nổi tiếng về bản chất của con người của Stanley Milgram và Philip Zimbardo… Từ đó, ông chứng minh rằng quan điểm của nhà tư tưởng người Pháp thế kỷ XVIII Jean-Jacques Rousseau về bản chất tốt đẹp của con người không hề sai lầm, và sự phát triển của nền văn minh thực sự đã khiến bản chất của con người thay đổi.

Điều quan trọng hơn nữa là Bregman đặt ra vấn đề: Sẽ thế nào nếu các thể chế trong xã hội hiện đại được xây dựng dựa trên quan điểm cho rằng bản chất con người là tốt đẹp, thay vì xấu xa như xã hội đang vận hành?

Trả lời cho vấn đề này, trong hai phần nội dung cuối của cuốn sách Nhân loại - Một lịch sử tràn đầy hi vọng Bregman tiếp tục đưa ra nhiều câu chuyện khác. Đó là câu chuyện thành công của hơn 100 thành phố tại Brazil khi cho phép công dân được quyền đóng góp, quyết định một phần ngân sách đầu tư; câu chuyện của Buurtzorg - tổ chức chăm sóc sức khỏe có 14.000 nhân viên cực kỳ thành công tại Hà Lan; trường tư thục dành cho các học sinh cá biệt Agora tại miền Nam Hà Lan; thậm chí cả nhà tù Halden và Bastøy tại Hà Lan giúp giảm chi phí vận hành, giảm tỷ lệ tái phạm thấp hơn 50% so với các trại giam truyền thống… nhờ được vận hành dựa trên quan điểm bản chất con người là tử tế.   

Nhận xét về Nhân loại - Một lịch sử tràn đầy hi vọng, tác giả nổi tiếng Daniel H. Pink viết: “Những luận điểm hết sức táo bạo, có thể tạo ra tầm ảnh hưởng lớn trong cuốn sách này sẽ khiến chúng ta phải suy nghĩ lại những điều chúng ta tin vào xã hội, nền dân chủ và bản chất con người. Trong khi đó, tác giả Grace Blakeley viết: “Đây là cuốn sách nên được càng nhiều người đọc càng tốt - chỉ khi con người thay đổi quan điểm về nhân loại, thì họ mới có thể bắt đầu tin vào khả năng xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn”.

Nhân loại - Một lịch sử tràn đầy hi vọng nằm trong danh sách sách bán chạy nhất của New York Times, một trong 50 cuốn sách phi hư cấu xuất sắc nhất năm 2020 của tờ Washington Post, và lọt vào đề cử của Giải thưởng Andrew Carnegie năm 2021. Cuốn sách đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ khác nhau. Ấn bản tiếng Việt do Tân Việt Books và NXB Dân trí ấn hành.

Hà Linh Ngọc