Nâng cao chất lượng thảo luận của đại biểu Hội đồng nhân dân

Bài cuối: Không né tránh vấn đề nhạy cảm 

Xem với cỡ chữ
Để nâng cao chất lượng thảo luận cùng với những đổi mới trong cách thức tổ chức, đại biểu HĐND phải phát huy trách nhiệm trước HĐND và cử tri, thực sự là nhân vật chính của kỳ họp. Để có ý kiến phát biểu chất lượng, không có cách nào khác là phải dành thời gian nghiên cứu, chủ động đi cơ sở, tiếp xúc lắng nghe ý kiến cử tri, nhân dân để nắm chắc thông tin về những nội dung cần bàn thảo và không né tránh khi bàn các vấn đề nhạy cảm.
Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh giám sát việc giải quyết các kiến nghị của cử tri và nội dung trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 18, HĐND tỉnh Khóa XVII
Ảnh: Nguyễn Hoa

Dành thời gian hợp lý thảo luận tại hội trường

Cùng với tách riêng nội dung thảo luận tổ ra khỏi chương trình kỳ họp, ở hầu hết các địa phương, một số báo cáo, đề án, tờ trình dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp được chuẩn bị, trình bày rút gọn để dành thời gian hợp lý cho đại biểu tập trung nghiên cứu, thảo luận và quyết nghị tại kỳ họp.

Theo kinh nghiệm của một số địa phương, sau phiên họp Tổ đại biểu, Thường trực HĐND nên tổ chức cuộc họp với UBND tỉnh, Tổ trưởng các Tổ đại biểu và các thành phần liên quan xác định các vấn đề quan trọng, bức xúc, được nhiều đại biểu và cử tri quan tâm để đưa ra thảo luận, tập trung làm rõ tại kỳ họp. Trong phần thảo luận tại hội trường, đại biểu nên phân tích, đánh giá mặt được, chưa được, khó khăn, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp thời gian tới. Sau ý kiến của đại biểu, liên quan đến trách nhiệm ngành nào, chủ tọa mời lãnh đạo các sở, ngành, UBND tỉnh phát biểu ý kiến làm rõ thêm. Cách làm này giúp nâng cao trách nhiệm của đại biểu các cơ quan chuyên môn thuộc UBND được mời tham dự kỳ họp.

Để bảo đảm chất lượng các quyết sách của HĐND, trên cơ sở báo cáo thẩm tra của các Ban, ý kiến thảo luận của các đại biểu HĐND tại kỳ họp và nội dung giải trình, tiếp thu của UBND tỉnh, chủ tọa kỳ họp nêu những nội dung xác đáng phải được tiếp thu, chỉnh sửa đưa vào nghị quyết để xin ý kiến đại biểu HĐND. Đối với những nội dung, dự thảo nghị quyết còn có ý kiến khác nhau, chủ tọa xin ý kiến đại biểu biểu quyết thông qua từng vấn đề, sau đó biểu quyết toàn bộ nghị quyết. Thực tiễn cho thấy, việc đọc dự thảo nghị quyết trước khi HĐND thông qua là cần thiết để bảo đảm tính chính xác các nội dung sau khi thảo luận được tiếp thu hoặc không tiếp thu.

Thực sự là nhân vật chính của kỳ họp

Để nâng cao chất lượng thảo luận, cùng với những đổi mới trong cách thức tổ chức, đại biểu HĐND phải phát huy trách nhiệm trước cử tri, thực sự là nhân vật chính của kỳ họp. Để có ý kiến phát biểu chất lượng, không có cách nào khác là phải dành thời gian nghiên cứu, chủ động đi cơ sở, tiếp xúc lắng nghe ý kiến cử tri, nhân dân để nắm chắc thông tin về những nội dung cần bàn thảo và không né tránh khi bàn các vấn đề nhạy cảm.

Trên thực tế, không phải đại biểu nào cũng có thể nắm bắt nhanh, am hiểu sâu về tất cả các lĩnh vực, các vấn đề sẽ đưa ra kỳ họp. Vì vậy, khi lựa chọn vấn đề thảo luận, cần căn cứ vào nội dung, chương trình kỳ họp và những tài liệu, văn bản đại biểu nhận được trước khi về dự họp. Nên lựa chọn những vấn đề đông đảo cử tri quan tâm, có tác động nhiều, phạm vi rộng trong đời sống kinh tế - xã hội tại địa phương. Sau khi lựa chọn được vấn đề, đại biểu thu thập thông tin, tư liệu phục vụ cho nội dung sẽ phát biểu. Quá trình thảo luận, nên đưa ra những vấn đề còn băn khoăn, chưa nhất trí đề nghị các ngành chức năng làm rõ, gắn với các đề xuất, kiến nghị (nếu có).  

Kinh nghiệm cho thấy, khi thảo luận, một số kỹ năng sẽ rất giúp ích cho đại biểu như: Nói thẳng, trực tiếp vào vấn đề, không dẫn dắt quá dài dòng, không trùng lặp với ý nhiều đại biểu khác đã nói; chỉ nói những điều mình nắm chắc, không phỏng đoán hoặc “nghe nói” mơ hồ chưa chính xác. Giọng nói uyển chuyển, rõ và có điểm nhấn không nên gay gắt; sử dụng từ ngữ phù hợp, gần gũi, dễ hiểu giúp diễn đạt chính xác quan điểm của mình; nét mặt, ánh mắt thân thiện, dáng điệu tự nhiên, tự tin, không quá cứng nhắc, kèm theo các dẫn chứng bằng số liệu, hình ảnh làm rõ vấn đề mình cần chuyển tải đến mọi người.

Vì thời gian có hạn, đại biểu thảo luận và cần tranh luận vấn đề nào thì nêu ngắn gọn, trình bày rõ quan điểm, lập luận, chứng cứ và đưa ra kết luận theo quan điểm cá nhân. Yêu cầu đặt ra khi tranh luận là cần chú ý lắng nghe, nắm chắc nội dung đại biểu khác nói để tranh luận đúng nội dung. Khi quyết định tranh luận, đại biểu cần bảo đảm mình nắm chắc vấn đề, có chứng cứ và lập luận chắc chắn, giúp HĐND có cái nhìn bao quát, đầy đủ hơn để quyết định chính xác.

PHƯƠNG NGUYÊN