Tạ Thị Yên Đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên

Tôi đánh giá cao những nỗ lực của Quốc hội, Chính phủ để hình thành được gói chính sách tài khóa, tiền tệ nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp sớm phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội trong 2 năm 2022 - 2023 như Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế cũng như ý kiến tham gia của Hội đồng Dân tộc và một số Ủy ban của Quốc hội.

Đại biểu Tạ Thi Yên (Điện Biên) phát biểu tại Hội trường
Ảnh: Quang Khánh

Thứ nhất, về gói chính sách tài khóa, tiền tệ được thiết kế trong dự thảo Nghị quyết với tổng quy mô hỗ trợ là 291 nghìn tỷ đồng, hỗ trợ tiền tệ khoảng 46 nghìn tỷ đồng, hỗ trợ qua các quỹ khác 10 nghìn tỷ đồng (chưa kể một số nguồn lực hợp pháp khác) tôi cho rằng, đây là một sự cố gắng rất lớn của Nhà nước, thể hiện sự trách nhiệm, đồng cảm, quan tâm sâu sắc và cam kết hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong giai đoạn khó khăn này của nền kinh tế. Tôi tin rằng, gói chính sách này chắc chắn sẽ phát huy tác dụng, tạo được sự ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Thứ hai, tôi nhất trí cao với đề xuất giảm thuế giá trị gia tăng với mức giảm 2% áp dụng cho năm 2022 nhằm kích cầu tiêu dùng, ủng hộ việc cho phép doanh nghiệp tính vào chi phí, khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các khoản chi ủng hộ, tài trợ cho các hoạt động phòng, chống dịch Covid-19 để động viên, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức tiếp tục ủng hộ, tài trợ nhằm thu hút thêm nguồn lực cho các hoạt động phòng, chống dịch.

Thứ ba, tôi đồng tình với việc tăng cường phân bổ nguồn lực cho lĩnh vực y tế và phòng, chống dịch bệnh. Ngoài việc tăng cường năng lực của hệ thống y tế cơ sở, y tế dự phòng, các trung tâm kiểm soát bệnh tật vùng và hiện đại hóa ngành y tế, đề nghị cần rà soát, xác định lại chi phí tài chính trong phòng, chống dịch bệnh vừa qua của các cơ sở y tế công lập đang thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính, để tháo gỡ những khó khăn hiện tại cho các cơ sở này. Tôi cũng đề nghị bổ sung các quy định và cơ chế thanh toán chi phí, khi sử dụng cơ sở y tế công lập tự chủ tài chính, cũng như huy động nguồn lực của y tế tư nhân, vào trong công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Thứ tư, đối với đầu tư kết cấu hạ tầng, tôi đồng ý ưu tiên kinh phí cho công tác giải phóng mặt bằng các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm và có tính cấp thiết, cấp bách, đồng thời cần tách giải phóng mặt bằng ra thành một dự án riêng vì có “đất sạch” là rất quan trọng, lâu nay nhiều dự án bị vỡ tiến độ, tăng chi phí tổng mức đầu tư, nguyên nhân là đều do vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng.

Do đó, các công trình, dự án khi được bổ sung vào danh mục phải bảo đảm yêu cầu giải ngân nhanh để có tác động lan tỏa tới nền kinh tế. Vì vậy, cần tập trung cho các dự án đã có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 mà Quốc hội đã cho ý kiến, tránh đưa vào các dự án mới chưa đủ thủ tục đầu tư, rất khó có thể triển khai thực hiện và giải ngân ngay trong năm 2022-2023. Vì ngay như 12 dự án thành phần đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông mà Chính phủ cũng báo cáo với Quốc hội là cần tới 3 năm để hoàn tất các thủ tục đầu tư và 2-3 năm để thi công hoàn thành.

Nếu được bổ sung dự án mới thì nên ưu tiên tối đa cho hạ tầng giao thông, thủy lợi các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, nhất là các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công-tư (PPP) đang cần nguồn vốn của Nhà nước để dẫn dắt đầu tư tư nhân.

Thứ năm, việc triển khai phải bảo đảm nhanh chóng, có giải pháp chủ động để hạn chế gia tăng áp lực lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm giữ các cân đối lớn của nền kinh tế.

Thứ sáu, do tổng nguồn lực của các chính sách rất lớn, thực hiện trên diện rộng, áp dụng với nhiều đối tượng, lại trong thời gian ngắn nên rất dễ phát sinh vướng mắc, thậm chí tiêu cực trong thực tiễn, do đó rất cần có các quy định chi tiết để triển khai gắn với kiểm tra, kiểm soát, giám sát; quy định chế độ báo cáo, đánh giá hiệu quả của chính sách gắn với trách nhiệm giải trình, nhất là trách nhiệm người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và giám sát quá trình triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ này, bảo đảm đúng mục tiêu, tránh lạm dụng chính sách, bảo đảm tính hiệu quả và khả thi.

Anh Phương