Thoát hiểm trước mắt

- 06:05, 08/06/2022

Vừa qua, với 211 phiếu ủng hộ (59%) và 148 phiếu chống (41%), Thủ tướng Anh Boris Johnson “đã thoát hiểm” trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Hạ viện, vốn từng đe dọa tước ghế của ông. Diễn biến này đồng nghĩa với việc vị trí thủ lĩnh đảng Bảo thủ của ông sẽ ít có khả năng bị thách thức trong một năm tới.

Sẽ có bầu cử sớm?

CNN trước đó đưa tin, ông Boris Johnson sẽ mất chức và nội bộ đảng Bảo thủ phải chọn ra lãnh đạo mới thay thế, người cũng sẽ trở thành tân Thủ tướng, nếu ít nhất 180 nghị sĩ trong đảng bỏ phiếu chống lại ông. Cuộc bỏ phiếu được kích hoạt bởi chính các nghị sĩ đảng Bảo thủ, sau khi có ít nhất 54 người (15%) trong số họ gửi thư tỏ ý bất tín nhiệm theo quy định của đảng đối với khả năng lãnh đạo của Thủ tướng Johnson. Đảng Bảo thủ hiện nắm 359 ghế tại Nghị viện Anh.

,Thoát hiểm trước mắt
Thủ tướng Anh Boris Johnson vừa thoát hiểm trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Hạ viện do chính các nghị sĩ đảng Bảo thủ kích hoạt. Nguồn: AFP

Ông Boris Johnson, 57 tuổi, giữ cương vị Thủ tướng Anh từ năm 2019, gần đây liên tục đối mặt cáo buộc tiệc tùng giữa lúc Anh áp lệnh phong tỏa vì Covid-19 hồi năm ngoái. Loạt ảnh ông cùng nhiều quan chức, nhân viên khác vi phạm quy tắc chống dịch liên tục được truyền thông Anh đăng tải, tạo ra một vụ “partygate” rúng động toàn quốc. Hồi tháng 4, ông đã phải xin lỗi trước Nghị viện sau khi trở thành Thủ tướng Anh đầu tiên bị phạt vì chuyện này.

Chưa hết, nhiều nghị sĩ trong đảng Bảo thủ còn bày tỏ lo ngại về hiệu quả lãnh đạo đất nước của ông sau chưa đầy 3 năm giành được đa số lớn tại Nghị viện, nhất là khi xứ sở sương mù đang phải đối mặt với nhiều vấn đề như nguy cơ suy thoái, giá nhiên liệu và thực phẩm gia tăng, bất đồng về việc tăng thuế, phản ứng của Chính phủ trong cách hoạch định chính sách.

Theo CNBC, do khoảng tỷ lệ ủng hộ của Thủ tướng Johnson khá hẹp, nhiều khả năng ông sẽ phải đối mặt với một cuộc bỏ phiếu về tín nhiệm khác trong tương lai gần. Thông thường, nếu một nhà lãnh đạo Anh giành chiến thắng trong một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, họ sẽ được bảo vệ khỏi một cuộc bỏ phiếu khác trong 12 tháng. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, quy tắc trên có thể được thay đổi, và khoảng cách hẹp trong kết quả mới nhất có thể khiến điều này có nhiều khả năng xảy ra hơn.

Ông Graham Brady, Chủ tịch Ủy ban 1922 chuyên giám sát các thách thức lãnh đạo trong đảng, trước đó cho biết, mặc dù về mặt kỹ thuật, các quy tắc có thể được thay đổi, “quy tắc hiện tại là sẽ có một khoảng thời gian gia hạn” trước khi có một cuộc bỏ phiếu khác diễn ra.

Thủ tướng Johnson cũng có thể từ chức theo cách riêng của mình, nhưng bất chấp những bất bình trước đó của các nghị sĩ đảng Bảo thủ về vai trò lãnh đạo của Thủ tướng đương nhiệm, ông không có dấu hiệu sẽ làm như vậy. Thực tế, ông mô tả chiến thắng vừa qua là “kết quả thuyết phục”, “mang tính quyết định”. Đồng thời trước truyền thông, ông tuyên bố “chắc chắn không quan tâm” đến việc tổ chức bầu cử sớm, mặc dù nhiều nhận định cho rằng đây sẽ là bước đi tiếp theo nhằm củng cố quyền lực của nhà lãnh đạo này sau khi thoát hiểm.

“Tôi rất biết ơn các đồng nghiệp và sự hỗ trợ mà họ đã dành cho tôi... Điều chúng ta cần làm bây giờ là tập hợp lại với tư cách một Chính phủ và một đảng” ông Boris Johnson nói.

Vẫn còn nhiều thách thức

Theo Sky News, người phát ngôn của Phố Downing cho biết, kết quả cuộc bỏ phiếu là “cơ hội để chấm dứt nhiều tháng suy đoán, đồng thời cho phép Chính phủ vạch ra ranh giới và tiếp tục thực hiện các ưu tiên của người dân”.

Yếu tố quyết định đối với nhiều nhà lập pháp Bảo thủ là liệu Thủ tướng Johnson có khả năng dẫn dắt đảng đến chiến thắng trong cuộc bầu cử khác, sẽ được tổ chức muộn nhất vào tháng 1.2025 hay không. Chuyên gia kinh tế cao cấp của Ngân hàng Berenberg Kallum Pickering nhận định, chiến thắng vừa rồi của Thủ tướng Johnson không có nghĩa là tình hình đã trở lại bình thường đối với Chính phủ của ông.

Mặc dù đã thoát hiểm nhưng theo nhiều người, số phiếu chống lại Thủ tướng lên tới 41% cho thấy quyền lực của ông đã bị suy yếu. Nghị sĩ Julian Sturdy, một trong số những người không ủng hộ, đánh giá kết quả này là “bằng chứng cho thấy ông ấy không còn nhận được sự tín nhiệm toàn diện và nên xem xét vị trí của mình”. Thực tế, tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Johnson trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm vừa qua còn thấp hơn của người tiền nhiệm Theresa May hồi năm 2018 với 63%. Sau đó 6 tháng, bà May đã phải từ chức Thủ tướng.

Theo ông Pickering, mặc dù Thủ tướng đã trụ được trên ghế, nhưng thật khó để thấy làm thế nào mà ông có thể phục hồi sự ủng hộ ban đầu của các nghị sĩ. Trừ khi ông đạt được cải thiện đáng kể trong các cuộc thăm dò trong những tháng tới, nhiều khả năng nhà lãnh đạo này sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức mới đối với vai trò lãnh đạo của mình.

Theo Al Jazeera, ông Leon Emirali, cựu trợ lý bộ trưởng trong Chính phủ của Thủ tướng Boris Johnson, nói rằng mặc dù sẽ có một “tiếng thở dài nhẹ nhõm” ban đầu ở Phố Downing, nhưng sẽ có nhiều khó khăn diễn ra tiếp theo chờ Thủ tướng đương nhiệm giải quyết. Bởi theo mô tả của ông, chiến thắng của ông Johnson là “mong manh như lưỡi dao cạo”. 

Thái Anh