Chính phủ yêu cầu đánh giá kỹ tác động chính sách đất đai

- 05:14, 07/08/2022

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 232/TB-VPCP ngày 5.8.2022 kết luận của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành tại cuộc họp Ban chỉ đạo tổng kết thi hành Luật Đất đai và xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Trong đó, yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường đánh giá kỹ tác động của nhiều chính sách để tránh bị trục lợi, thất thoát ngân sách, tránh xin - cho…

Cụ thể hóa điều kiện tiếp cận đất đai với người nước ngoài

Thông báo nêu rõ, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định "quyền thuê trong hợp đồng thuê đất đối với đất thuê trả tiền hàng năm" được chuyển nhượng, thế chấp là phù hợp tinh thần của Nghị quyết số 18-NQ/TW về thương mại hóa quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho rằng cần có đánh giá tác động, rà soát chặt chẽ các điều kiện thực hiện để vừa tạo hành lang pháp lý cho các giao dịch trên thị trường, nhưng cũng tránh bị lợi dụng chính sách của Nhà nước để trục lợi, gây thất thoát cho ngân sách.

Chính phủ yêu cầu đánh giá kỹ tác động chính sách đất đai -0
Nguồn: ITN

Việc quy định điều kiện tiếp cận đất đai đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài trong dự thảo Luật, theo Phó Thủ tướng, là cần thiết. Bộ Tài nguyên và Môi trường cần cụ thể hóa trong các quy định liên quan như: quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, nhận quyền sử dụng đất… trên cơ sở học hỏi kinh nghiệm của các nước để quy định phù hợp với thực tiễn của nước ta. 

Về thành lập quỹ hỗ trợ cho người bị thu hồi đất thuộc đối tượng hạn chế khả năng lao động, nội dung này liên quan đến việc thực hiện chính sách an sinh xã hội và tổ chức bộ máy tại địa phương. Vì vậy, cần tiếp tục cân nhắc theo hướng chỉ quy định nguyên tắc, cơ chế hỗ trợ trong luật và giao Chính phủ quy định chi tiết về các chính sách hỗ trợ cụ thể trên nguyên tắc không quy định về tổ chức bộ máy trong luật.

Cũng theo Phó Thủ tướng, dự thảo Luật quy định chủ đầu tư phải dành quỹ đất để UBND cấp tỉnh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các cơ sở di dời do ô nhiễm môi trường thuê đất là cần thiết (chủ đầu tư không phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và được hoàn trả chi phí đầu tư kết cấu hạ tầng đối với diện tích đó). Tuy nhiên, nên giao quyền chủ động cho địa phương để xác định quỹ đất này phù hợp với thực tế, đồng thời cần nghiên cứu cơ chế bảo đảm các doanh nghiệp được tiếp cận công khai, công bằng, tránh "xin - cho".

Về cơ chế tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đô thị, nhà ở thương mại, Phó Thủ tướng cho rằng nội dung này đã được nêu trong Nghị quyết số 18-NQ/TW. Tuy nhiên, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 18-NQ/TW là chủ yếu thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất. Đây là vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau nên Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng cần phải đánh giá thêm tác động đối với nội dung này.

Tránh nguy cơ nông dân không có đất sản xuất

Liên quan đến đất nông nghiệp, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mở rộng hạn mức nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp không quá 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp; đồng thời không hạn chế tổ chức kinh tế, hộ gia đình cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp được nhận chuyển nhượng đất trồng lúa. (Luật Đất đai hiện hành quy định các đối tượng này không được nhận chuyển nhượng đất trồng lúa).

Theo Phó Thủ tướng, việc mở rộng hạn mức nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW và bối cảnh hiện nay, đồng thời giao HĐND cấp tỉnh quy định hạn mức cụ thể để phù hợp với điều kiện của từng địa phương.

Tương tự, quy định không hạn chế tổ chức kinh tế, hộ gia đình cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp được nhận chuyển nhượng đất trồng lúa cũng phù hợp với chủ trương của Nghị quyết số 18-NQ/TW về mở rộng đối tượng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho rằng, đây là một nội dung lớn, nhạy cảm, cần đánh giá kỹ lưỡng tác động của quy định này vì nguy cơ người nông dân sẽ không có đất để sản xuất, gây hệ quả lâu dài cho xã hội.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Luật bảo đảm chất lượng; tổ chức các hội thảo, bổ sung nội dung xin ý kiến (đấu giá đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất, thu hồi, bồi thường…) theo 2 phương án để lấy ý kiến rộng rãi; xây dựng kế hoạch thực hiện bảo đảm tiến độ trình Quốc hội.

Hà Lan