Xây dựng kênh phân phối, kinh doanh xăng dầu trực tiếp 

Xem với cỡ chữ
Với hệ thống đồng bộ từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, song trong nhiều thời điểm, hoạt động kinh doanh của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) còn gặp nhiều khó khăn. Các chuyên gia cho rằng, PVN cần tính đến việc xây dựng kênh phân phối xăng dầu trực tiếp để không bị phụ thuộc quá nhiều vào các thương nhân đầu mối.

Đáp ứng 70% nhu cầu tiêu thụ

Nền kinh tế Việt Nam đang được đánh giá là có tốc độ phát triển khá cao, nhu cầu về xăng dầu cũng được xác định mức tăng trưởng khoảng 5%/năm. Theo ước tính của Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công thương), nhu cầu xăng dầu năm 2020 đạt mức 22,5 triệu m3/tấn xăng dầu các loại, chưa tính đến việc giảm nhu cầu trầm trọng do dịch Covid-19.

Hoạt động của PVN kéo dài từ khâu thượng nguồn đến khâu hạ nguồn, trong đó hoạt động kinh doanh xăng dầu là một trong những khâu cuối cùng của chuỗi hoạt động, đưa sản phẩm của ngành dầu khí đến tận tay người tiêu dùng. Hiện nay, PVN có 2 nhà máy lọc dầu là Dung Quất và Nghi Sơn với tổng sản lượng sản xuất theo kế hoạch đạt mức 15,8 triệu m3/tấn, đáp ứng 70% nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Hàng năm, 2 nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn cung cấp khoảng 70 - 80% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu nội địa, góp phần không nhỏ trong việc chủ động, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Các khách hàng của Chi nhánh phân phối sản phẩm lọc hóa dầu Nghi Sơn (PVNDB)/Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) là các thương nhân đầu mối. Hiện tại, theo quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, BSR/PVNDB chỉ được bán hàng cho các thương nhân đầu mối hoặc các thương nhân phân phối thuộc hệ thống của mình.

Theo thông tin của Bộ Công thương, tính đến thời điểm ngày 20.4, có 37 thương nhân xuất nhập khẩu xăng dầu - thương nhân đầu mối, được cấp phép trên cả nước, trong đó có 4 thương nhân đầu mối chỉ kinh doanh nhiên liệu bay (Jet A1 - một trong các sản phẩm của hai nhà máy lọc dầu). PVOIL là một trong số 34 thương nhân đầu mối còn lại có chức năng xuất nhập khẩu xăng dầu, bán sản phẩm xăng dầu cho các thương nhân phân phối, kinh doanh bán lẻ xăng dầu trong hệ thống các cửa hàng xăng dầu của mình.

"Dù có đến 34 thương nhân đầu mối thực hiện việc phân phối sản phẩm ra thị trường, nhưng chỉ có khoảng 5 - 6 thương nhân đầu mối lớn đã chiếm khoảng 85 - 90% sản lượng phân phối toàn thị trường, trong đó PVOIL là thương nhân đầu mối lớn thứ 2 cả nước xét cả về quy mô sức chứa và thị phần, sau Petrolimex" - đại diện PVN cho biết.  

Xây dựng kênh phân phối xăng dầu trực tiếp để không bị phụ thuộc quá nhiều vào các thương nhân đầu mối  

Cần nhiều giải pháp

Hoạt động kinh doanh xăng dầu của PVN được thực hiện thông qua các công ty sản xuất và kinh doanh, phân phối xăng dầu. Lợi thế của PVN là có hệ thống đồng bộ từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ đối với mặt hàng xăng dầu. Tuy nhiên, trong nhiều thời điểm, hoạt động kinh doanh xăng dầu của PVN vẫn gặp nhiều khó khăn.

Theo đó, 2 nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn đang phải đối mặt chung với những rủi ro về chi phí, về biến động giá dầu, biến động về lợi nhuận biên (Crack margin) khiến cho trong nhiều trường hợp càng sản xuất càng lỗ. Các thương nhân đầu mối sẽ gây áp lực trở lại cho nhà máy lọc dầu trong trường hợp bất lợi do chính sách điều hành của Nhà nước, do nguồn cung quá dồi dào từ thị trường khu vực, do nhu cầu giảm, bằng chứng rõ nét là giai đoạn dịch Covid-19 vừa qua. 

Đại diện PVN cho hay, tuy PVNDB không bị rủi ro trực tiếp về Crack margin nhưng lại gặp những khó khăn khác như không có lựa chọn về cả số lượng và chủng loại, trong khi đầu ra lại là sự lựa chọn của thị trường. Trong khi đó, thị phần của PVOIL nhỏ, không đủ để cứu cánh cho toàn bộ sản lượng sản xuất của hai nhà máy lọc dầu. Hiện nay, PVOIL vừa không được hưởng quyền lợi gì đặc biệt so với các thương nhân đầu mối khác, vừa phải cạnh tranh với Petrolimex.

Để bảo đảm cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhiều ý kiến cho rằng, với mô hình kinh doanh khó có thể thay đổi như hiện tại, PVN chỉ có thể tăng lợi nhuận cũng như giảm thiểu rủi ro bằng các biện pháp giảm chi phí, mua bảo hiểm, kiến nghị bộ, ngành thực hiện các hợp đồng phái sinh, tiếp tục tập trung vào công tác mở rộng mạng lưới bán lẻ của PVOIL…

Đồng thời, cần chủ động, xem xét thực hiện các giải pháp như tiếp tục bám sát và hỗ trợ BSR thực hiện chiến lược dài hạn, trong đó, có tính đến việc xây dựng kênh phân phối xăng dầu trực tiếp để không bị phụ thuộc quá nhiều vào các thương nhân đầu mối. Mặt khác, cần bám sát và hỗ trợ PVOIL trong việc thực hiện chiến lược dài hạn để mở rộng thị phần thông qua một số giải pháp bao gồm mua bán, sáp nhập; xem xét, đánh giá cơ hội, khả năng để PVNDB thực hiện bao tiêu toàn bộ sản lượng của Nhà máy lọc dầu Dung Quất để cân đối, điều phối tổng thể thị trường.

Nhật Phương

Truyền hình