Pháp - Nga tìm cách cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran 

Xem với cỡ chữ
Ngày 24.5, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đến thành phố St. Petersburg, thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về cách cứu vãn Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), được ký kết giữa Iran và nhóm P5+1 năm 2015..

Theo hãng tin Sputnik của Nga, cùng đi với Tổng thống Pháp trong chuyến thăm Nga lần này còn có Bộ trưởng Ngoại giao Jean-Yves Le Drian; Bộ trưởng Văn hoá Francois Nissen; Đại diện đặc biệt của Tổng thống Pháp về Liên bang Nga, các đại diện của Pháp trong Đối thoại Trianon Nga - Pháp, người đứng đầu nhóm hữu nghị Nga - Pháp và một số doanh nghiệp.

Chuyến thăm Nga của Tổng thống Pháp diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Moscow và phương Tây tồn tại nhiều bất đồng liên quan đến vấn đề Syria, Ukraine cũng như cáo buộc Nga can thiệp vào các cuộc bầu cử ở nước ngoài, trong đó có cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2017. Các cố vấn của Tổng thống Pháp cho biết, mặc dù nhận thức rõ những bất đồng và mức độ khó khăn để hai bên có thể đạt được đồng thuận nhằm cùng nhau tiến bước, song tại thời điểm này, ông Macron muốn duy trì các cuộc thảo luận cởi mở với ông Putin, để cùng tìm cách giải quyết các vấn đề quốc tế. Cuộc hội đàm song phương giữa ông Macron và ông Putin tập trung vào nỗ lực cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran. Theo đó, hai nhà lãnh đạo thảo luận cách để các bên có thể cùng nhau tiếp tục duy trì thỏa thuận, trong khi bảo đảm Iran tôn trọng và thực thi đầy đủ cam kết trong đó. Kết quả thảo luận còn nhằm tìm cách bảo vệ các công ty châu Âu đang làm ăn với Iran trước lệnh trừng phạt của Mỹ.

Sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, cả Nga và các nước thành viên EU gồm Pháp, Đức, Anh tham gia ký kết JCPOA đều khẳng định vẫn duy trì thỏa thuận hạt nhân lịch sử này. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn hiện nay giữa Moscow và phương Tây là phạm vi và hiệu lực của thỏa thuận. Pháp, Đức và Anh muốn mở rộng phạm vi thỏa thuận sang cả chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, các hoạt động quân sự của Iran ở nước ngoài, cũng như giải đáp câu hỏi “điều gì sẽ xảy ra sau khi thỏa thuận hết hiệu lực vào năm 2025?”. Trong khi đó, Moscow muốn giữ nguyên nội dung thỏa thuận như tại thời điểm ký kết.

Theo Yuri Ushakov, cố vấn đối ngoại của Tổng thống Nga Putin, bất kể những bất đồng hiện nay, việc hai nhà lãnh đạo Nga - Pháp thảo luận cởi mở là cơ hội để các bên xích lại gần nhau hơn. Giới chức Nga cũng cho rằng, việc EU khẳng định duy trì Thỏa thuận hạt nhân Iran cùng cam kết và những động thái nhằm bảo vệ các công ty châu Âu kinh doanh tại Iran trước lệnh trừng phạt của Mỹ cũng tạo tiền lệ quan trọng trong lập trường của EU chống lại sức ép từ Mỹ. Các quan chức Nga hy vọng, đây có thể là nền móng giúp hai bên đạt được đồng thuận, không chỉ trong cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran mà trong giải quyết các vấn đề quốc tế khác.

Trong khuôn khổ chuyến thăm kéo dài hai ngày của Tổng thống Pháp, ngoài cuộc hội đàm song phương, hai nhà lãnh đạo Pháp - Nga còn tham gia Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF). Bên cạnh đó, Tổng thống Pháp Macron và phu nhân dự lễ tưởng niệm hàng triệu người Nga thiệt mạng trong chiến dịch tấn công Leningrad của phát-xít Đức; dự lễ tri ân nghệ sĩ Marius Petipa, xuất thân từ vùng Marseilles, Pháp, người đã đạo diễn vở ballet Hoàng gia Nga thế kỷ XIX.

N.Khánh