Luật Đầu tư 2020

Nâng cao chất lượng nguồn lực đầu tư 

Xem với cỡ chữ
Luật Đầu tư 2020 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Chín có nhiều điểm mới như: khắc phục sự chồng chéo giữa các luật liên quan đến lĩnh vực đầu tư, kinh doanh; tiếp tục cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; bổ sung nhóm quy định về ngành, nghề và địa bàn ưu đãi đầu tư; đơn giản hóa thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và thực hiện dự án đầu tư... Luật mới có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2021 sẽ tạo cơ chế, chính sách đầu tư đủ sức hấp dẫn; đồng thời, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này.

Khắc phục sự chồng chéo với các luật liên quan

Gồm 7 chương, 77 điều và 4 phụ lục, Luật Đầu tư 2020 được ban hành với mục tiêu tổng thể là nhằm tiếp tục tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, minh bạch, bình đẳng, an toàn và thân thiện cho mọi người dân, doanh nghiệp; đồng thời, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư kinh doanh.

Những nội dung chủ yếu của Luật gồm: nguyên tắc áp dụng Luật Đầu tư và các luật có liên quan; ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện; các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và thực hiện dự án đầu tư; về quản lý nhà nước và đảm bảo an ninh, quốc phòng.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Vũ Đại Thắng cho biết, nhằm khắc phục những bất cập, chồng chéo giữa Luật Đầu tư với các luật liên quan đến đầu tư kinh doanh, Luật đã bổ sung Điều 4 nhằm phân định rõ phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc áp dụng; đồng thời, sửa đổi, bổ sung 10 nhóm quy định trong Luật Đầu tư 2014 để bảo đảm tính thống nhất với các luật liên quan đến đất đai, thuế và sửa đổi 6 luật khác để đồng bộ với quy định của Luật Đầu tư 2020 gồm: Luật Bảo vệ môi trường, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Quy hoạch đô thị, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Điện ảnh.

Điểm đáng chú ý của Luật là sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút nguồn lực đầu tư trong nước và nước ngoài phù hợp với quy hoạch, định hướng phát triển ngành, lĩnh vực, địa bàn trên cơ sở bảo đảm an ninh, quốc phòng, phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Cụ thể, Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện như: bổ sung "kinh doanh dịch vụ đòi nợ" vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh; sửa đổi, bổ sung quy định tại các Phụ lục I, II, III về cấm đầu tư kinh doanh các chất ma túy, hóa chất, khoáng vật độc hại và động, thực vật hoang dã cho phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu quản lý nhà nước đối với sản phẩm này theo quy định của pháp luật và điêu ước quốc tế có liên quan. Bên cạnh đó, Luật tiếp tục cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không cần thiết, bất hợp lý, gây cản trở quá trình gia nhập thị trường của người dân, doanh nghiệp (gồm 22 ngành, nghề quy định tại Phụ lục IV).

Nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 50/NQ-TW của Bộ Chính trị, góp phần nâng cao tính minh bạch, khả thi trong việc áp dụng cam kết về mở cửa thị trường của Việt Nam theo các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, Luật quy định Danh mục ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài. Danh mục này gồm hai nhóm: những ngành, nghề nhà đầu tư nước ngoài chưa được tiếp cận thị trường và những ngành, nghề nhà đầu tư nước ngoài được tiếp cận thị trường có điều kiện. Đây là cách tiếp cận "chọn - bỏ",  theo đó, ngoài danh mục này, nhà đầu tư nước ngoài được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như quy định đối với nhà đầu tư trong nước.

Nguồn: ITN

Cho phép Thủ tướng áp dụng mức ưu đãi đầu tư đặc biệt

Luật Đầu tư 2020 đã sửa đổi, bổ sung các ngành, nghề ưu đãi đầu tư nhằm bảo đảm thu hút đầu tư có chọn lọc, chất lượng theo Nghị quyết số 50/NQ-TW của Bộ Chính trị, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong việc thực hiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư, các Luật thuế và các Luật liên quan. Luật bổ sung quy định khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển; sản xuất, kinh doanh các sản phẩm hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học; hoạt động đổi mới sáng tạo; sản xuất hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ tạo ra hoặc tham gia chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành; phát triển công nghiệp môi trường. Luật cũng bổ sung quy định về nguyên tắc, điều kiện áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư để bảo đảm chất lượng, hiệu quả của việc thực hiện chính sách này như: áp dụng ưu đãi có thời hạn, theo kết quả thực hiện dự án; nhà đầu tư phải bảo đảm đáp ứng điều kiện ưu đãi trong thời gian được hưởng ưu đãi theo quy định của pháp luật.

Nhằm tạo cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn, kịp thời thu hút dòng vốn FDI đang dịch chuyển nhanh chóng trong bối cảnh hiện nay, Luật bổ sung quy định cho phép Thủ tướng áp dụng mức ưu đãi đầu tư đặc biệt tối đa thêm 50% so với mức ưu đãi cao nhất theo quy định của Luật hiện hành.

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án đầu tư, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí không cần thiết trong hoạt động đầu tư, kinh doanh, Luật phân định rõ nguyên tắc, điều kiện áp dụng từng hình thức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất gồm: đấu giá quyền sử dụng đất; đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; chấp thuận nhà đầu tư, chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư; áp dụng thống nhất thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư đối với các dự án xây dựng nhà ở và đô thị để tránh trùng lặp về thẩm quyền, thủ tục chấp thuận đầu tư dự án nhà ở, đô thị theo quy định của pháp luật về đầu tư và pháp luật nhà ở, đô thị; bãi bỏ quy định Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án có quy mô vốn từ 5.000 tỷ đồng trở lên và không áp dụng thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án của cá nhân, hộ gia đình.

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư 2020 phân cấp cho UBND cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án đầu tư, xây dựng và kinh doanh sân golf; mở rộng quyền tự chủ của nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án như quyền chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển nhượng, điều chỉnh dự án...; điều chỉnh phạm vi các trường hợp nhà đầu tư nước ngoài phải đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của doanh nghiệp. Ngoài ra, Luật đã bổ sung quy định giao Chính phủ quy định chi tiết các hình thức đầu tư mới nhằm bảo đảm thích ứng với các mô hình, phương thức tổ chức kinh doanh mới đang phát triển nhanh chóng dưới tác động của Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4.

Có thể nói rằng, Luật Đầu tư 2020 vừa tạo ra cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn nhằm thu hút nguồn lực đầu tư, vừa tiếp tục hoàn thiện, bổ sung các công cụ cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư, bảo đảm an ninh quốc phòng trong lĩnh vực đầu tư: xem xét các điều kiện an ninh, quốc phòng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài đầu tư theo hình thức thành lập doanh nghiệp, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp tại các doanh nghiệp ở đảo, xã, phường, thị trấn biên giới, ven biển hoặc các khu vực nhạy cảm về an ninh, quốc phòng; bổ sung quy định về giám định vốn đầu tư trong trường hợp cần thiết nhằm xác định căn cứ tính thuế, góp phần hạn chế tình trạng chuyển giá, trốn thuế; bổ sung quy định không gia hạn thực hiện dự án đầu tư đối với các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên và dự án có điều kiện chuyển giao không bồi hoàn; bổ sung quy định về chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư trong trường hợp nhà đầu tư thực hiện hoạt động đầu tư trên cơ sở giao dịch giả tạo về vốn, nhằm tạo cơ sở pháp lý để xử lý các trường hợp đầu tư chui, đầu tư núp bóng.

Nhật An