CÔNG NGHỆ - MÔI TRƯỜNG
Cập nhật 14:41 | 14/10/2019 (GMT+7)
.

Khó thẩm định tài sản trí tuệ

21:18 | 07/10/2019
Tại chương trình Thẩm định giá tài sản trí tuệ hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học, do Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học – Công nghệ phối hợp Sở Khoa học – Công nghệ TP Hồ Chí Minh vừa tổ chức, cho thấy sở hữu trí tuệ đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Chính những giá trị mà tài sản trí tuệ mang lại là chìa khóa phát triển đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hiện nay việc thẩm định tài sản trí tuệ còn rất hạn chế, cần các cơ quan chức năng hỗ trợ cho nhà khoa học.

Thủ tục pháp lý còn nhiều khó khăn

Tài sản trí tuệ được hiểu là tất cả các sản phẩm của hoạt động trí tuệ gồm các ý tưởng, các tác phẩm sáng tạo văn học/nghệ thuật, các công trình khoa học, các sáng chế, phần mềm máy tính… tài sản trí tuệ là một dạng tài sản vô hình. Ngoài các đặc tính chung như dạng tài sản vô hình khác, tài sản trí tuệ lại có đặc tính riêng, đó là tính sáng tạo và đổi mới. Ngoài ra, các tài sản trí tuệ thuộc sản phẩm sáng tạo khoa học kỹ thuật là đối tượng có bản chất khoa học/kỹ thuật, gồm thông tin - bí quyết kỹ thuật; các sáng chế, tài liệu hướng dẫn kỹ thuật, bản vẽ, bản thiết kế, công thức, dữ liệu tính toán, dữ liệu thử nghiệm, phần mềm máy tính, cơ sở dữ liệu, công trình nghiên cứu, sách giáo khoa, đồ án quy hoạch, sơ đồ bố trí/sắp xếp, giống cây trồng…

Theo các chuyên gia, chương trình Thẩm định giá tài sản trí tuệ hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học là hoạt động giúp các cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ cùng nhau thảo luận, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế, thách thức và giải pháp để thúc đẩy hoạt động trong lĩnh vực này trong thời gian tới. Nhiều ý kiến cũng cho rằng, do những yếu tố đặc thù nên việc thẩm định giá trị tài sản trí tuệ từ đề tài nghiên cứu khoa học – công nghệ gặp khá nhiều khó khăn. Đối với những người làm nghiên cứu khoa học, những vấn đề về thủ tục pháp lý cũng như mô tả sáng chế chiếm rất nhiều thời gian mà không phải ai cũng có đủ điều kiện để thực hiện. Do đó rất cần các cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ nhà khoa học…

Cần sự hỗ trợ

Hiện có rất nhiều đề tài, dự án khoa học – công nghệ đã và đang triển khai thực hiện, nhưng những vấn đề liên quan tới quyền sở hữu trí tuệ đối với các kết quả nghiên cứu lại chưa được quan tâm một cách đúng mức, chưa thể hiện được hết giá trị của những tài sản trí tuệ. Do đó, cần quan tâm tới quyền sở hữu trí tuệ nhiều hơn.

Theo các chuyên gia, việc định giá tài sản trí tuệ được thực hiện bằng 3 phương pháp cơ bản, đó là phương pháp chi phí, phương pháp thị trường và phương pháp thu nhập. Trong đó, cách tiếp cận từ thị trường sẽ xác định giá trị của tài sản trí tuệ căn cứ vào việc so sánh, phân tích thông tin của các tài sản trí tuệ tương tự có giá giao dịch trên thị trường. Cách tiếp cận từ chi phí căn cứ vào chi phí tái tạo ra tài sản trí tuệ, giống nguyên mẫu với tài sản cần thẩm định giá hoặc chi phí thay thế, để tạo ra một tài sản trí tuệ tương tự có cùng chức năng, công dụng theo giá thị trường hiện hành.

Riêng đối với cách tiếp cận từ thu nhập sẽ tiến hành xác định giá trị của tài sản trí tuệ thông qua giá trị hiện tại của các khoản thu nhập, các dòng tiền và chi phí tiết kiệm do tài sản trí tuệ mang lại. Theo phương pháp này, giá trị tài sản trí tuệ là giá trị hiện tại của dòng thu nhập có được từ tài sản trí tuệ trong tương lai với tỷ lệ chiết khấu thích hợp.

Để thẩm định giá quyền sở hữu trí tuệ, cần nắm rõ tài sản trí tuệ, song việc định giá tài sản trí tuệ khó khăn và có nhiều khác biệt hơn so với tài sản hữu hình. Trong khi đó, tài sản trí tuệ có một thị trường chuyển nhượng nhưng còn hạn chế, ít người quan tâm nên càng khó tìm ra được giá trị thật của một tài sản trí tuệ. Nhưng việc xác định hay định giá tài sản trí tuệ lại có giá trị rất lớn với các nhà khoa học, nhất là khi sử dụng với  mục đích: mua bán, chuyển nhượng, đầu tư và góp vốn, mua cổ phần tại doanh nghiệp…

Theo Viện phó Viện Khoa học Sở hữu trí tuệ Nguyễn Hữu Cẩn, tài sản trí tuệ là yếu tố quyết định lựa chọn “sự đặc biệt” của sản phẩm và dịch vụ bởi người tiêu dùng. Giá trị sử dụng của tài sản trí tuệ chỉ thể hiện khi chúng được “tiêu dùng”, thông qua trao đổi và biểu hiện bằng giá cả. Thẩm định giá tài sản trí tuệ hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học – công nghệ là trách nhiệm của cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Trưởng phòng Quản lý sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học – Công nghệ TP Hồ Chí Minh Võ Hưng Sơn cho rằng, để xác định lợi nhuận tạo ra từ việc sử dụng những kết quả nghiên cứu khoa học – công nghệ, việc định giá còn cần được thực hiện khi chuyển giao quyền sử dụng, chuyển nhượng, góp vốn bằng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tài sản trí tuệ.

Vân Phi
Xem tin theo ngày:
KHOA HỌC
16:05 12/10/2019
Sau 4 ngày (từ 9-12.10) tranh tài tại thủ đô Jakarta, Indonesia, Cuộc thi Giải thưởng sáng chế trẻ Quốc tế lần thứ 6 (The 6th International Young Inventors Award) do Hiệp hội Thúc đẩy Sáng chế và Sáng tạo Indonesia tổ chức; được bảo trợ bởi Hiệp hội Sáng chế và Sở hữu Trí tuệ thế giới đã khép lại với nhiều ấn tượng tốt đẹp.
Quay trở lại đầu trang