ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 18:26 | 21/11/2019 (GMT+7)
.
Tạo nguồn lực từ các quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách

Bài cuối: Tổng nguồn lực giúp doanh nghiệp phát triển

07:18 | 07/11/2019
Để các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách hoạt động có hiệu quả, rất cần có giải pháp khắc phục hạn chế. Theo đó, những quỹ có chung mục tiêu, nhiệm vụ tương đồng với các đối tượng trùng lặp nên gộp, giao một cơ quan có chức năng quản lý, điều hành; mô hình tổ chức bộ máy của các quỹ theo hướng hoạt động kiêm nhiệm… tạo thành tổng nguồn lực giúp doanh nghiệp, tổ chức kinh tế ở địa phương hoạt động hiệu quả.

>> Bài 1: Phân tán nguồn lực của địa phương

Nhiều hạn chế từ mô hình độc lập

Thực tế, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách đang hoạt động độc lập đã bộc lộ một số hạn chế. Một số quỹ có mục tiêu, nhiệm vụ và đối tượng phục vụ trùng lặp như: Quỹ Hỗ trợ nông dân, Quỹ Hỗ trợ hợp tác xã, Quỹ Phát triển tài năng trẻ; hay giữa Quỹ Đầu tư phát triển với Quỹ Bảo vệ môi trường, Quỹ Khoa học công nghệ, Quỹ Đầu tư phát triển đất (liên quan đến đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng khu đất chuyển đổi mục đích sử dụng)… Có nơi quỹ sử dụng vốn đạt thấp (dưới 50% vốn chủ sở hữu); số lượng doanh nghiệp, tổ chức kinh tế đến với quỹ vay và sử dụng nguồn vốn không nhiều, do đối tượng phục vụ bị bó hẹp, nguồn vốn không đủ lớn để bảo đảm tỷ lệ mức vốn đáp ứng cho doanh nghiệp. 

Mỗi quỹ có một hệ thống tổ chức hoạt động độc lập gồm: Hội đồng quản lý, Ban điều hành, Ban kiểm soát (có quỹ tổ chức bộ máy hoạt động kiêm nhiệm, có quỹ, có nơi tổ chức chuyên trách). Trong khi đó, cơ chế, quy trình thủ tục mỗi quỹ có những nội dung khác nhau song cơ bản đều do Bộ Tài chính hướng dẫn quản lý, sử dụng vốn theo nguyên tắc chung thống nhất. Số lượng khách hàng của mỗi quỹ trong một tháng, năm không nhiều nên năng suất lao động của một số bộ phận ở một số quỹ không cao, chưa phát huy được tối đa hiệu quả hoạt động của lực lượng cán bộ, nhân viên hiện có.

Một số quỹ vốn chủ sở hữu thấp, định mức cho một khách hàng sử dụng vốn nhỏ. Lĩnh vực hoạt động của quỹ bị bó hẹp; nhiều dự án đầu tư kết cấu hạ tầng, công trình khoa học ứng dụng do đơn vị sự nghiệp, chính quyền các cấp làm chủ đầu tư (chính quyền không được vay vốn làm kinh tế) dự án đúng đối tượng nhưng không thể dùng được vốn từ quỹ. Vì vậy, quỹ đã hạn hẹp đối tượng lại càng khó khăn trong hoạt động. Mặt khác, một số khách hàng đúng đối tượng, bảo đảm điều kiện nhưng số vốn quỹ thấp, không đáp ứng được nhu cầu.

Trong số các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có nơi, có lúc, có quỹ sử dụng hết vốn chủ sở hữu, rất cần bổ sung nhưng lại có quỹ thời gian dài sử dụng dưới 50% vốn. Theo cơ chế, có thể một khách hàng sử dụng vốn ở nhiều quỹ nhưng hồ sơ thủ tục (nhất là tài sản bảo đảm) bị vướng mắc nên có quỹ tồn vốn, có quỹ sử dụng hết.

Các quỹ này bản chất không phải là tổ chức tín dụng thương mại, có nguồn tài chính đa số là từ ngân sách địa phương dành ra để tạo cơ chế, hỗ trợ giúp các tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn sản xuất kinh doanh theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; nghiệp vụ chuyên môn theo hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan theo từng lĩnh vực. Mô hình hoạt động lưỡng tính, vừa thuộc doanh nghiệp nhà nước sở hữu 100% vốn, vừa theo mô hình ngân hàng chính sách xã hội. Do đó, quỹ hoạt động với cơ chế hỗ trợ, “mồi” để khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp có phương án sản xuất kinh doanh theo định hướng của tỉnh mạnh dạn đầu tư. Quá trình hoạt động còn có vướng mắc chưa được quy định rõ để áp dụng thống nhất.

Linh hoạt, hiệu quả hơn

 Hiện nay, các quỹ hoạt động nghiệp vụ theo mô hình ngân hàng chính sách nhưng chưa đồng bộ, thống nhất trong toàn quốc. Do vậy, cơ quan chuyên ngành như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính… nên quy định quy trình, thủ tục hoạt động của các quỹ có nhiệm vụ giống tổ chức tín dụng, ngân hàng; chế độ bảo mật, cung cấp thông tin… để quỹ hoạt động đồng bộ, thống nhất. Trong đó, quy định rõ bộ, ngành hướng dẫn nghiệp vụ chuyên môn; UBND cấp tỉnh quy định tổ chức, hoạt động và quản lý quỹ trên địa bàn.

Từ thực tế trên, để các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách hoạt động có hiệu quả, đáp ứng chủ trương của Đảng, một cơ quan thực hiện nhiều việc có chức năng, nhiệm vụ tương đồng, một việc chỉ giao cho một cơ quan, một người chủ trì và chịu trách nhiệm chính, rất cần có giải pháp khắc phục hạn chế.

Thời gian qua, UBTVQH, Đoàn ĐBQH đã giám sát tình hình hoạt động của quỹ tài chính ngoài ngân sách địa phương, qua đó đã chỉ rõ những hạn chế và khó khăn. Song để truy xét đến cùng hoạt động của các quỹ, địa phương cần tổ chức tổng kết đánh giá hoạt động của các quỹ từ khi thành lập đến nay, làm rõ những hạn chế; đồng thời rà soát, kiểm tra toàn bộ các quỹ để có hướng xử lý những tồn tại và có cơ sở chọn ra mô hình tổ chức, hoạt động cho phù hợp với thực tế.

Trên cơ sở tổng kết đánh giá, kiến nghị đề xuất của các địa phương, các bộ, cơ quan ngang bộ liên quan, rà soát hệ thống các văn bản liên quan đến tổ chức và hoạt động của các quỹ, trình cấp có thẩm quyền hoàn thiện khung pháp lý thống nhất quản lý và sử dụng quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách theo hướng gắn kết các quỹ thành một nguồn tài chính nhà nước ở địa phương ngoài ngân sách. Với bản chất các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách là hỗ trợ, khuyến khích cho các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, hoạt động theo mục tiêu,  nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương từ nguồn ngân sách địa phương là chính. Do vậy, những quỹ có chung mục tiêu, nhiệm vụ tương đồng với các đối tượng trùng lặp nên gộp, giao một cơ quan có chức năng quản lý, điều hành để giảm chi phí quản lý, tạo nguồn lực tổng hợp từ vốn đến đội ngũ cán bộ nhân viên và quy trình thủ tục, hồ sơ, hoạt động thẩm định, giải ngân, giám sát, kiểm tra, thu hồi vốn.

Mô hình tổ chức bộ máy của các quỹ theo hướng hoạt động kiêm nhiệm. Ban điều hành gồm Giám đốc, 2 - 3 Phó Giám đốc phụ trách các lĩnh vực của các quỹ. Các phòng chuyên môn theo hướng: Phòng Hành chính tổng hợp, Phòng Kế hoạch - Tài chính, các phòng nghiệp vụ chuyên môn đảm nhận các chức năng, nhiệm vụ ở các quỹ có chức năng, nhiệm vụ tương đồng. Ban Kiểm soát gồm Trưởng ban và các thành viên hoạt động chuyên trách nhưng kiểm soát hoạt động của các quỹ. Được như vậy, bộ máy tinh giản, mỗi quỹ vẫn có bộ máy tổ chức quản lý, điều hành mang tính độc lập (quỹ có cán bộ, nhân viên hoạt động mang tính chuyên môn hóa). Nguồn tài chính của các quỹ được sử dụng linh hoạt và có hiệu quả hơn

Thực hiện được như vậy, tin rằng các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách sẽ tạo thành tổng nguồn lực mạnh giúp doanh nghiệp, tổ chức kinh tế kinh doanh ở địa phương hoạt động hiệu quả.

Văn Đức Sơn
Giám đốc Quỹ Đầu tư phát triển và Bảo lãnh tín dụng tỉnh Vĩnh Phúc
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:13 28/10/2019
Với tư duy cởi mở, chân thành của những người đứng đầu, tỉnh Quảng Ninh luôn đồng hành và đi đến cùng với doanh nghiệp để kiến tạo nên thành công. “Thành công của doanh nghiệp cũng chính là thành công của tỉnh” từ lâu đã trở thành phương châm phục vụ xuyên suốt trong hoạt động thu hút đầu tư, mời gọi doanh nghiệp đến với địa bàn. Chính sự chuyên nghiệp ấy đã khiến Quảng Ninh luôn hấp dẫn, thôi thúc các nhà đầu tư, các tập đoàn lớn “phải tìm hiểu, đầu tư ngay” tại vùng đất giàu tiềm năng này.
Quay trở lại đầu trang