ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 19:32 | 19/11/2019 (GMT+7)
.
Dấu ấn 520 năm Non nước Cao Bằng

Bài 1: Hoa gấm vùng biên

07:42 | 04/11/2019
Tháng 10 về, tiếng đàn tính thánh thót vang giữa mênh mang non nước Cao Bằng, cả vùng đất biên cương được phủ màu xanh biếc của núi rừng; của màu vàng hoa dã quỳ và những bộ trang phục sặc sỡ của bà con dân tộc Thái, Tày, Nùng, Lô Lô… Những thanh âm, sắc màu đó đã hòa quyện dệt nên một bức tranh tuyệt mỹ “Hoa gấm vùng biên”.

Lật giở trang sử hào hùng

 Khi bàn về lịch sử, R.A. Heinlein cho rằng: “Một thế hệ ngoảnh mặt lại với lịch sử là một thế hệ không có quá khứ và cũng không có tương lai”. Năm 2019 có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tỉnh Cao Bằng, là năm vùng đất này vừa tròn dấu mốc 520 năm thành lập và cũng vừa tròn 5 thập kỷ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trên địa bàn thực hiện theo Di chúc thiêng liêng của Bác Hồ vĩ đại. Dấu mốc thiêng liêng đó đã cho những thế hệ hôm nay và mai sau có cái nhìn thông suốt, toàn diện về mảnh đất nơi phên dậu của Tổ quốc - động lực thúc đẩy Cao Bằng hiện thực hóa khát vọng vươn lên.

Sau khi qua đèo Gió/ Ta lại vượt đèo Giàng/ Lại vượt đèo Cao Bắc/ Thì ta tới Cao Bằng…

Sau hơn 8 tiếng “say như điếu đổ” trên con đường ngoằn nghèo với những khúc cua tay áo, chúng tôi đã có mặt tại TP Cao Bằng - nơi “Ba mặt tam giang trôi cuồn cuộn/ Bốn bề tứ trụ đứng chon von”. Nhìn về dòng sông đang cuộn chảy, chúng tôi chợt nhớ đến câu nói nổi tiếng của nhà văn Pháp nổi tiếng Victor Hugo “Lịch sử là gì? Đó là là tiếng vọng của quá khứ trong tương lai và là ánh phản chiếu của tương lai trên quá khứ”. Vậy lịch sử của vùng đất “phên dậu” là gì? 

Theo các sử gia, Cao Bằng là một trong những chiếc nôi của người tiền sử từ hơn 20.000 năm trước. Các di chỉ khảo cổ, di tích được phát hiện ở các huyện Hòa An, Thông Nông, Quảng Uyên… cùng huyền tích “Báo Luông - Slao Cải” của người Tày đã minh chứng cho sự xuất hiện của người Việt cổ tại Cao Bằng từ thời tiền sử. Ngoài ra, địa danh Cao Bằng được chép trong sử sách từ rất sớm. Sách “Dư địa chí” do Nguyễn Trãi biên soạn năm 1435 đã ghi “Cao Bằng xưa là ngoại địa của bộ Vũ Định; Đông Bắc tiếp giáp Lưỡng Quảng; Tây Nam tiếp giáp Thái Nguyên, Lạng Sơn. Có 1 lộ, 4 châu, 273 làng xã. Đấy là nơi phên dậu thứ tư về phương Bắc vậy…”.

Trải qua bao biến cố thăng trầm, đến thời vua Lê Hiến Tông (1497 - 1504), năm Cảnh Thống thứ hai 1499, nhà Lê quyết định tách phủ Cao Bằng ra khỏi Thừa tuyên Thái Nguyên để thành lập trấn Cao Bằng với nhiệm vụ quan trọng trấn ải biên thùy phía Bắc của Tổ quốc. Lần đầu tiên trong lịch sử, trấn Cao Bằng xuất hiện - đó là một niên đại quan trọng, bước ngoặt trong tiến trình lịch sử của Cao Bằng… Đến năm 1677, nhà Lê đặt lại trấn Cao Bằng thành trọng trấn, càng khẳng định vị trí trọng yếu của vùng đất nơi địa đầu của tổ quốc.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Đàm Viết Hà tự hào: Dẫu phải chứng kiến nhiều cuộc sáp nhập, rồi lại chia tách, nhưng chặng đường dài 520 năm xây dựng và phát triển (1499 - 2019), Cao Bằng vẫn luôn giữ vai trò là địa bàn có vị trí chiến lược trọng yếu, là “phên dậu” vững chắc nơi biên cương. Dấu ấn đậm nét trong trang sử của vùng đất địa linh đó chính là được đón Bác Hồ trở về sau 30 năm đi khắp năm châu, bốn biển tìm đường cứu nước, cứu dân vào ngày 28.1.1941 (tức ngày mùng 2 Tết Tân Tỵ) tại cột mốc 108. Từ đây, dưới chân cột mốc chủ quyền linh thiêng, Bác đã lựa chọn Pác Bó nói riêng và Cao Bằng nói chung trở thành “đại bản doanh” của chiến khu Việt Bắc…

“Từ vùng đất địa linh này, nhiều quyết định lịch sử, tạo bước ngoặt cho cách mạng Việt Nam. Tiêu biểu là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 về chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu. Những quyết định này đã góp phần viết nên trang sử vẻ vang, hào hùng cho dân tộc Việt Nam: Non xa xa nước xa xa/ Nào phải thênh thang mới gọi là/ Đây suối Lê Nin kìa núi Mác/ Hai tay gây dựng một sơn hà”, ông Hà tự hào kể lại.


Du khách thăm bàn đá nơi Bác ngồi làm việc, những ngày ở Pác Bó

Một vùng “nhân kiệt”

Song hành cùng tiến trình lịch sử mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, những trang sử của vùng đất phên dậu không chỉ được dệt bằng gấm hoa, mà còn thấm đẫm máu xương và nước mắt của bao nhiêu thế hệ. Từ thời xa xưa, đồng bào các dân tộc anh em như Tày, Nùng, Mông, Dao, Lô Lô, Sán Chỉ, Kinh, Hoa... đã hình thành hào khí địa linh nhân kiệt. Vậy nên không khó để chúng ta tìm ra những anh hùng hào kiệt trong quá trình đấu tranh sinh tồn trước sự hung bạo của thiên nhiên và các thế lực ngoại xâm, thổ phỉ cướp phá. Đó là những nhân vật xa xưa trấn thủ biên cương như Nùng Trí Cao, Dương Tự Minh, Tông Đản, Nùng Trí Viễn… từng tham gia đánh quân Tống, rồi Bế Công Lượng chống quân Minh, Mã Quốc Anh tập hợp nghĩa quân đánh Pháp xâm lược... Không chỉ các thủ lĩnh quân sự, mà Cao Bằng còn sản sinh những nhân vật văn hóa, danh y tài giỏi như Hoàng Quỳnh Vân được suy tôn là Vua Ca Đáng, Bế Văn Phùng tức Trạng Tư Thiên, Bế Hựu Cung - tác giả của sách Cao Bằng thực lục, Trần Quý - Trần Kiên có tài bốc thuốc cứu người…

Đặc biệt, từ ngày có Đảng, có Bác nhân dân Cao Bằng một lòng kiên trung chia cơm sẻ áo, một lòng theo cách mạng và từ đây có những người con của quê hương như các tướng lĩnh Vũ Đức (Hoàng Đình Giong), Nam Long, Đàm Quang Trung, Vũ Lăng, Vũ Lập… từng là những thành viên sáng lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân.

Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Xuân Ánh không khỏi bồi hồi xúc động: Từ truyền thống quê hương, trong những năm kháng chiến, Cao Bằng ra sức đóng góp sức người, sức của cùng cả nước chi viện cho tiền tuyến lớn giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. “Cao Bằng có hơn 80.000 người con ưu tú tham gia chiến đấu khắp các chiến trường. Trong đó, đã có hơn 8.000 người mãi mãi không trở về. Với nhiều thành tích xuất sắc trong đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Cao Bằng được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, tặng Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh... Sau năm 1975, khi đất nước thống nhất, cả nước tập trung xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng bộ, chính quyền các cấp Cao Bằng đã bắt tay ngay vào công cuộc khôi phục sản xuất, khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng lại Cao Bằng từ đống đổ nát, nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân địa phương”, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết.

Trong chuyến đi công tác lần này, chúng tôi thực sự may mắn khi được gặp mặt và trò chuyện với lão thành cách mạng Bùi Văn Ngọc (tức Bùi Đức Thành). Năm nay cụ 93 tuổi, nhưng đã có tới 73 năm tuổi Đảng. Cụ chia sẻ: Mặc dù tuổi đã cao, nhưng tôi luôn tự nhủ phải luôn phát huy tinh thần trí cao gương sáng, học tập theo Bác sống giản dị, đúng mực để con cháu noi theo. Tôi luôn nhắc nhở các con, cháu sống có đạo, hiếu, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, sự nghiệp đổi mới của đất nước. “Mong rằng những thế hệ hôm nay và mai sau tiếp bước cha ông, viết tiếp trang sử rạng rỡ cho quê hương, xây dựng Cao Bằng trở thành tỉnh năng động, phát triển, là điểm sáng của khu vực phía Bắc…”, cụ Ngọc nhấn mạnh.

Chia tay ông - chia tay người con kiên trung của Cách mạng, chúng tôi lắng nghe trong tiếng dư âm của thời gian. Dẫu chặng đường dài 520 năm chỉ là một lát cắt trong cả tiến trình vô tận của thời gian, nhưng cái tên Cao Bằng đã định hình “thế” riêng trong lòng dân tộc “Bạn ơi có thấy đâu / Cao Bằng xa xa ấy/ Vì ta mà giữ lấy/ Một dải dài biên cương…”

Ghi chép của: BÁCH HỢP - DIỆP ANH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:13 28/10/2019
Với tư duy cởi mở, chân thành của những người đứng đầu, tỉnh Quảng Ninh luôn đồng hành và đi đến cùng với doanh nghiệp để kiến tạo nên thành công. “Thành công của doanh nghiệp cũng chính là thành công của tỉnh” từ lâu đã trở thành phương châm phục vụ xuyên suốt trong hoạt động thu hút đầu tư, mời gọi doanh nghiệp đến với địa bàn. Chính sự chuyên nghiệp ấy đã khiến Quảng Ninh luôn hấp dẫn, thôi thúc các nhà đầu tư, các tập đoàn lớn “phải tìm hiểu, đầu tư ngay” tại vùng đất giàu tiềm năng này.
Quay trở lại đầu trang