ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 08:00 | 19/08/2019 (GMT+7)
.

Trồng mây giảm nghèo ở Đakrông

07:30 | 20/06/2019
Trong khi nhiều người dân ở các bản làng vùng cao đang loay hoay tìm cây trồng phù hợp để ổn định cuộc sống, thì tại Đakrông - huyện miền núi phía Tây của Quảng Trị, bà con nơi đây đã giải được bài toán khó nhờ việc trồng cây mây nước dưới tán rừng. Với mô hình này, người dân vùng cao vừa có cơ hội cải thiện thu nhập, từng bước xóa đói giảm nghèo, vừa góp sức bảo vệ rừng.

Hiệu quả ‘‘kép’’

Được biết đến là thôn nằm xa trung tâm xã Húc Nghì, cuộc sống bà con La Tó từ trước đến nay gắn với cái cuốc, cây rựa, lên rừng đốt nương làm rẩy, sống dựa vào nghề khai thác lâm thổ sản. Trong khi đang tìm đường thoát nghèo, người dân nơi đây được Tổ chức Birdlife International và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị giới thiệu mô hình khoán bảo vệ rừng gắn với trồng cây mây nước… Theo chia sẻ của Trưởng bản La Tó Hồ Văn A Rai, hồi đầu nhiều bà con trong bản không mấy tin tưởng vào hiệu quả kinh tế cây mây nước mang lại. Thời điểm đó, cán bộ phụ trách nông nghiệp xã phải lặn lội về tận bản để tuyên truyền, thuyết phục bà con về việc trồng cây mây nước dưới tán rừng sẽ mang lại “hiệu quả kép” về kinh tế và góp phần bảo vệ rừng, nên bà con mới bắt đầu thực hiện.

Vừa chăm sóc những cây mây nước dưới tán rừng của gia đình, ông Hồ Văn Hang vừa cho biết: Sau khi nhận nhận khoán, chăm sóc và bảo vệ rừng, các hộ, nhóm hộ được hỗ trợ 200.000 đồng/ha/năm. Số tiền này được các hộ đầu tư trồng cây mây nước để làm giàu từ rừng và hưởng lợi lâu dài. Sau một thời gian thực hiện, các hộ tham gia dự án đã trồng được 32ha mây dưới tán rừng… Tương tự, chị Hồ Thị Na vui mừng cho biết: Trong những năm qua, gia đình đã tham gia trồng cây mây dưới tán rừng. Cây mây dễ trồng, phát triển mạnh, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng ở địa phương, đồng thời đem lại hiệu quả kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân.


Trồng cây mây nước dưới tán rừng Ảnh: Đức Việt

Cùng với La Tó, thôn Cợp cũng là một trong những thôn được hưởng lợi từ dự án trồng mây nước, toàn thôn có 10 hộ tham gia dự án bảo vệ rừng và trồng mây, hộ ít nhất chăm sóc 1ha, hộ nhiều nhất cũng hơn 5ha, đây là diện tích rừng tự nhiên được người dân bảo vệ và trồng thêm cây mây nước. Là một trong những người tham gia dự án đầu tiên của thôn Cợp, ông Hồ Văn Chỗ cho biết, thuận lợi lớn nhất của việc trồng mây là không quá tốn kém, không mất nhiều công sức. Cây lớn nhanh, một năm lên khoảng 3m. Tại lần thu hoạch mới đây, gia đình đã có một khoản thu nhập khá từ mây nước. Với khoảng 15 tấn mây nguyên liệu, giá bán trung bình 2.500 đồng/kg.

Nói về hiệu quả kinh tế cây mây nước mang lại, Phó Chủ tịch UBND xã Húc Nghì Hồ Văn Mười cho biết: Đây là loại cây dễ trồng, chi phí đầu tư thấp, phù hợp với điều kiện canh tác của người dân vùng cao. Ngoài khai thác cây mây nước phục vụ đời sống sinh hoạt hằng ngày như làm nhà, làm vật dụng dùng trong lao động sản xuất, cây mây nước còn là nguồn nguyên liệu thị trường có nhu cầu tiêu thụ lớn, bởi ngày càng nhiều cơ sở thủ công mỹ nghệ ra đời cần có nguồn nguyên liệu cung ứng...  ‘‘Chỉ sau khoảng 7 năm, cây mây đã có thể cho thu hoạch; bình quân 1ha mây cho thu hoạch gần 15 triệu đồng/năm. Sau kỳ thu hoạch lần đầu vào năm 2018, đến nay toàn bộ diện tích rừng có trồng mây nước đã cho thu hoạch đồng bộ, với sản lượng bao gồm mây tự nhiên sẵn có và mây trồng, đây có thể xem là nguồn nguyên liệu dồi dào, hứa hẹn đem lại thu nhập cao cho người trồng’’, ông Mười thông tin.

Từ thực tế tại thôn La Tó và thôn Cựp, có thể thấy cây mây nước đã và đang đem lại hiệu quả, góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ tích cực công tác phòng chống chặt phá rừng… Như đánh giá của đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị, đây là dự án tuy quy mô không lớn nhưng có ý nghĩa thiết thực. Thông qua dự án, bà con không chỉ được cải thiện sinh kế, hạn chế xâm hại rừng tự nhiên mà còn góp phần nâng cao nhận thức cho người dân. ‘‘Rừng khai thác mãi thì cũng hết nhưng nếu có những mô hình tạo sinh kế bền vững cho bà con thì sẽ đạt được nhiều mục tiêu, nhất là vẫn bảo tồn được rừng mà bà con vẫn có cơ hội nâng cao đời sống’’, đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết.

Tìm đầu ra cho sản phẩm

Năm 2007, Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt đã triển khai dự án trồng mây dưới tán rừng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn huyện Đakrông. Dự án đã chọn triển khai thí điểm tại 3 bản gồm: La Tó (xã Húc Nghì), Khe Cau (xã Ba Lòng) và Ka Reng (xã Hướng Hiệp). Chi cục Kiểm lâm tỉnh, Hạt Kiểm lâm huyện đã tiến hành đo đạc và cấp 160ha rừng cho 32 hộ, nhóm hộ ở bản La Tó (xã Húc Nghì) và Ka Reng (xã Hướng Hiệp) nhận khoán chăm sóc trong thời gian 10 năm (từ 2012 - 2022). Bình quân mỗi hộ, nhóm được nhận khoán, chăm sóc và bảo vệ 5ha rừng tự nhiên… Gần đây, thấy cây mây nước phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương nên ngoài bản La Tó với hơn 12 hộ tham gia trên diện tích rừng gần 60ha, còn có thêm bản Cợp với 10 hộ tham gia trồng cây mây nước dưới tán rừng. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả bước đầu của dự án thì có một thực tế là sau khi đi vào khai thác người dân đang rất lúng túng trong khâu khai thác, sơ chế và tìm đầu ra cho sản phẩm. Hầu hết mây đến kỳ khai thác người dân chỉ biết mang bán trực tiếp cho thương lái, với sản lượng ngày một tăng lên, người dân đang rất bị động trong khâu bảo quản và bán sản phẩm.

 Nhằm tháo gỡ vướng mắc cho người dân, sau khi nghiên cứu và khảo sát thực địa, dự án Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học tiểu vùng Mê Công mở rộng, giai đoạn 2 (Dự án BCC) tại Quảng Trị đã đầu tư hỗ trợ xây dựng cơ sở sơ chế mây (diện tích hơn 1.000m2) nằm trên địa bàn thôn La Tó, với kinh phí hơn 1,2 tỷ đồng, gồm: Hệ thống nhà xưởng, sân phơi, bể ngâm tẩm mây, điểm tập kết sản phẩm… Trò chuyện với chúng tôi, anh Hồ Văn A Rai (trưởng nhóm) cho biết, sau khi hoàn thành, cơ sở sẽ đảm nhiệm vai trò thu mua, sơ chế, tìm đầu ra cho sản phẩm; đồng thời, sẽ tạo điều kiện giải quyết việc làm cho lao động trong thôn, tiện cho người dân ở các thôn Cợp, La Tó (xã Húc Nghì) và một số thôn ở Tà Long có một nơi để bán mây. Không giấu nổi niềm vui, Phó Chủ tịch UBND xã Húc Nghì Hồ Văn Mười chia sẻ: Bà con rất phấn khởi. Tin rằng, sau khi nhà xưởng sơ chế mây đi vào hoạt động, sẽ có nhiều thuận lợi, và thu nhập của bà con được ổn định hơn.

Thực tế sau 3 tháng thi công, đến nay, cơ sở thu mua chế biến mây La Tó đã đi vào giai đoạn hoàn thiện. Dự kiến, trong vòng khoảng tháng 7 - 8.2019 sẽ đi vào hoạt động, người trồng mây ở thôn Cợp, La Tó và các vùng lân cận đã phần nào yên tâm về hướng đầu ra cho sản phẩm... Phó Chủ tịch HĐND huyện Đakrông Trần Văn Chạy cho biết: Hiện, cán bộ Dự án cùng đại diện nhóm hộ đang xúc tiến làm việc cùng với một số công ty thủ công, mỹ nghệ tại tỉnh Quảng Nam và một số tỉnh thành phía Bắc, sau các buổi tiếp xúc hai bên sẽ tiến hành ký kết hợp đồng thu mua và bao tiêu sản phẩm. ‘‘Trong vụ thu hoạch mây tới, người dân sẽ có nơi nhập bán sản phẩm, đó là cơ sở thu mua chế biến mây nằm ngay trên địa bàn của họ, và đây được kỳ vọng ổn định vấn đề đầu ra, tạo tâm lý yên tâm, ổn định cho người trồng mây’’, ông Chạy chia sẻ.

HẢI PHONG
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang