ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 15:29 | 16/07/2019 (GMT+7)
.
Thái Nguyên

Hợp tác xã dịch vụ điện “sống lay lắt”

07:29 | 24/05/2019
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có 20 HTX hoạt động kinh doanh, bán lẻ điện nông thôn (HTX Dịch vụ điện). Tuy nhiên, phần đa các HTX này hoạt động kém hiệu quả do năng lực tài chính yếu, nhân sự quản lý và kỹ thuật nặng lực còn hạn chế, tình trạng quá tải điện thường xuyên diễn ra gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất của người dân. Do đó, việc rà soát và đưa ra biện pháp hữu hiệu đối với các HTX này đang là vấn đề cấp thiết.

Nợ nần kéo dài, không bảo đảm điện cho dân

Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có 20 HTX Dịch vụ điện, trong đó có 19 HTX tham gia “Dự án năng lượng nông thôn giai đoạn 2” (Dự án REII). Các HTX này đều có đầy đủ thủ tục pháp lý để hoạt động kinh doanh bán lẻ điện và đáp ứng đủ các điều kiện được áp dụng giá bán buôn điện. Tuy nhiên, trong số đó, nhiều HTX có nợ vốn vay quá hạn kéo dài và gần như không có khả năng trả nợ.


Đoàn khảo sát của HĐND tỉnh Thái Nguyên trao đổi trực tiếp với người dân huyện Võ Nhai về tình trạng quá tải điện
Ảnh: Tường Vy

Thực tế, HTX Hải Bình (xã La Hiên, huyện Võ Nhai) đang nợ trên 213 triệu đồng. HTX này đi vào hoạt động từ tháng 6.2015, quản lý 6 trạm biến áp tại xã La Hiên và cung cấp điện cho khoảng 1.400 hộ dân trong xã. Theo Giám đốc HTX Nguyễn Mạnh Cường, khoản nợ lớn nhưng do hoạt động kinh doanh, HTX vẫn phải tiếp tục đầu tư, cải tạo đường dây tại một số khu vực đã xuống cấp nên việc trả nợ của HTX đang gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, chất lượng điện do HTX Hải Bình cung cấp càng ngày càng suy giảm. Nguyên nhân do hạ tầng lưới điện ít được đầu tư, minh chứng là sau hơn 8 năm tiếp nhận đầu tư từ Dự án REII, đến nay HTX vẫn chưa thể nâng cấp 1,7km đường dây hạ thế là dây trần. Anh Tầm Văn Thuận (xóm Đồng Dong, xã La Hiên) bức xúc cho biết: “Điện ở đây rất yếu, mất điện diễn ra thường xuyên. Hầu hết các gia đình sản xuất chè như chúng tôi không thể sao chè vào ban ngày được, mà phải thức đến 1 - 2 giờ sáng, chờ mọi người đi ngủ hết mới dám quay máy”.

Trầm trọng hơn thế, HTX Thanh Sơn (xã Linh Sơn, TP Thái Nguyên) còn nợ quá hạn đến trên 1,3 tỷ đồng. Theo phản ánh của người dân xóm Bến Đò (xã Linh Sơn), chỉ cách TP Thái Nguyên hơn 1km nhưng các hộ dân ở đây thường xuyên phải chịu cảnh mất điện. Thời điểm xảy ra tình trạng này thường là vào buổi chiều tối, khoảng 1 - 2 tiếng đồng hồ, cá biệt có hôm điện bị mất cả ngày khiến mọi hoạt động của người dân đều xáo trộn. Bà Trần Thị Khánh (xóm Bến Đò) bức xúc: “Rất nhiều hôm mất điện cả ngày đến gần tối mới có, vừa có xong lại mất ngay. Chúng tôi không dám nấu cơm bằng nồi điện mà phải nấu bếp củi. Mọi sinh hoạt gần như bị xáo trộn hết”. 

Trước những bất cập nêu trên, vừa qua, Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức khảo sát, đánh giá về “Hiệu quả hoạt động của HTX Dịch vụ điện” trên địa bàn tỉnh. Phó Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Trần Văn Khương cho biết, hiện nay, tổng số nợ quá hạn kéo dài của các HTX Dịch vụ điện đã lên đến 7,68 tỷ đồng, trong đó có những HTX nợ đến 6 năm chưa trả. Điển hình như: HTX Thủy Tiên Thành, huyện Phú Lương nợ trên 1,9 tỷ đồng; HTX Thanh Sơn, TP Thái Nguyên nợ quá hạn trên 1,3 tỷ đồng; HTX Đồng Liên, TP Thái Nguyên nợ quá hạn trên 565 triệu đồng; HTX Hiệp Lực, huyện Phú Lương nợ quá hạn trên 537 triệu đồng;… Năng lực tài chính yếu khiến các HTX này không thể bảo đảm cung cấp điện ổn định cho các khu vực dân cư. Chưa kể, đội ngũ nhân sự quản lý, kỹ thuật, thợ điện tại các HTX chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều HTX Dịch vụ điện trên địa bàn tỉnh hiện nay đang trong tình trạng lay lắt.

Loay hoay tìm lối ra

 “Bất cập trong hoạt động của các HTX Dịch vụ điện ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của một bộ phận không nhỏ người dân, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa. Do đó, UBND tỉnh cần kịp thời chỉ đạo, đôn đốc các ngành, địa phương tiến hành rà soát, thanh tra hoạt động của các HTX, nếu phát hiện sai phạm, tham nhũng hay kinh doanh lỗ thì xử lý theo quy định của pháp luật. Cùng với đó, UBND tỉnh cũng cần có giải pháp đề nghị Chính phủ cho phép bàn giao các HTX này cho ngành điện quản lý, để bảo đảm chất lượng điện phục vụ người dân được tốt hơn, bảo đảm sự công bằng trong sử dụng dịch vụ điện trên địa bàn tỉnh”. 

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Nguyên Bùi Xuân Hòa

Cũng theo Phó Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, qua khảo sát của Thường trực HĐND tỉnh, một trong những giải pháp được nhiều địa phương đề nghị là bàn giao các HTX Dịch vụ điện kém hiệu quả về ngành điện quản lý. Hoặc, đối với các HTX chậm trả nợ, dự nợ lớn nếu không đủ khả năng trả nợ thì tiến hành thu hồi giấy phép kinh doanh, xử lý nợ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong quy định không bắt buộc các HTX Dịch vụ điện phải bàn giao mà trên cơ sở tự nguyện. Thêm vào đó, việc hoàn trả nguồn vốn vay (trả nợ) chưa thể thống nhất giữa các bên nên việc sắp xếp, bàn giao gặp nhiều vướng mắc.

Thực tế, khoản nợ của các HTX khá lớn và kéo dài đã lâu vẫn chưa thể xử lý được, trong khi đó, nhiều Giám đốc HTX đã “kêu than” là không thể đảm đương được hoạt động của HTX và muốn bàn giao lại cho ngành điện quản lý. Đơn cử, Giám đốc HTX Dịch vụ điện Đồng Liên (TP Thái Nguyên) Nguyễn Xuân An cho biết: “Chúng tôi đã có vài lần lên kế hoạch để bàn giao HTX, nhưng do chưa giải quyết được số nợ nên không thể bàn giao được”. Tương tự, Giám đốc HTX Thanh Sơn (xã Linh Sơn, TP Thái Nguyên) Nguyễn Thanh Tùng cũng thẳng thắn chia sẻ: “Mặc dù chúng tôi đã đầu tư nhiều công sức để học tập rồi thành lập HTX. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất, kinh doanh không hiệu quả thì chúng tôi sẵn sàng bàn giao lại với một chính sách phù hợp”. Tuy nhiên, một số Giám đốc HTX khác lại không muốn bàn giao HTX với lý do: “Nếu buộc phải bàn giao, HTX không biết lấy nguồn nào để trả nợ vốn vay đã thực hiện Dự án REII. Hơn nữa, HTX cũng có những đầu tư nhất định vào hạ tầng lưới điện, nếu bàn giao thì coi như bị mất trắng”.

Trao đổi về vấn đề này, Giám đốc Công ty Điện lực Thái Nguyên Đinh Hoàng Dương cho rằng, nên bàn giao các HTX này cho ngành điện, bởi ngành điện có đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, có kinh phí đầu tư hàng năm mới có thể bảo đảm chất lượng điện phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, những HTX có ý định bàn giao thì đều đưa ra điều kiện là đơn vị tiếp nhận phải có trách nhiệm trả nợ vay cho HTX từ năm 2012 đến nay. Trong khi đó, các HTX lại chưa hạch toán được đầy đủ giá trị tài sản vào nguồn vốn HTX theo quy định, nên rất khó cho việc tiếp nhận.

Trước phản ánh của người dân và thông qua kết quả khảo sát của Thường trực HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nhữ Văn Tâm cho rằng, đây là vấn đề nan giải từ nhiều năm, muốn giải quyết dứt điểm cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa UBND tỉnh với chính quyền địa phương và ngành điện. Quan điểm của UBND tỉnh là nên bàn giao các HTX này về ngành điện quản lý để chủ động đầu tư hạ tầng lưới điện, giải quyết tận gốc vấn đề quá tải điện hiện nay. Đối với các vấn đề về tài chính của các HTX, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo các sở, ngành liên quan cùng với ngành điện và chính quyền địa phương tiến hành rà soát, làm rõ trách nhiệm của các HTX, đồng thời, đưa ra hướng xử lý triệt để vấn đề này trong thời gian sớm nhất.

ĐÀO CẢNH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang