ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 15:24 | 18/06/2019 (GMT+7)
.

Thần tích Ngũ vị Đại Vương

09:50 | 15/04/2019
Đó là 5 vị tướng đã dốc sức phò giúp vua Hùng thứ 18 trị vì đất nước. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, câu chuyện về những vị công thần đó đến nay vẫn được lưu truyền qua lớp lớp các thế hệ nhân dân huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên như một niềm tự hào của quê hương.

Tích cổ bên đình Mai Xá

Ngôi đình cổ tại làng Mai Xá, xã Song Mai, huyện Kim Động (Hưng Yên) là nơi thờ phụng 5 vị thần hoàng làng là Trung Thành Đại Vương, Cao Mang Đại Vương, Đổng Vĩnh Đại Vương, Mộc Phàm Đại Vương, Chấn Lại Đại Vương. Tương truyền, đây là 5 vị công thần thời Hùng Vương thứ 18 - Hùng Duệ Vương.


Xã Song Mai, huyện Kim Động nhìn từ trên cao Ảnh: Đào Cảnh

“Đình Mai Xá là công trình kiến trúc độc đáo đã được xếp hạng Đi tích Quốc gia. Đây vừa là nơi thờ phụng 5 vị công thần thời vua Hùng dựng nước, vừa là căn cứ cách mạng trong kháng chiến và nay trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa, hội họp của người dân địa phương. Vào các ngày lễ lớn của dân tộc, nhân dân địa phương thường tổ chức lễ hội, ôn lại truyền thống cha ông, khơi dậy các thuần phong mỹ tục, nếp sống trong cộng đồng. Trên địa bàn huyện Kim Động hiện có 165 di tích các loại, trong đó có 24 di tích cấp quốc gia, 22 di tích cấp tỉnh. Chính quyền và nhân dân huyện Kim Động luôn ý thức rõ về việc gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của các di tích, phát huy tinh thần đoàn kết của dân tộc trong mọi thời kỳ”.

Phó Chủ tịch UBND huyện Kim Động Lê Hồng Dơn

Cụ Đào Nguyên Biên (94) tuổi - “ông thủ từ” đình làng Mai Xá đến nay đã hơn 20 năm. Bởi thế, những điển tích, điển cố trên mảnh đất Song Mai, đặc biệt những câu chuyện liên quan đến 5 vị công thần thời vua Hùng, cụ Biên là người nắm rõ hơn ai hết. Trong những ngày này, khi cả nước cùng hướng về Quốc Giỗ, khu vực đình làng Mai Xá cũng trở nên nhộn nhịp hơn. Người dân quanh vùng cùng với du khách thập phương đến thắp hương, tế lễ rất đông. Mặc dù vậy, cụ “thủ từ” vẫn dành thời gian kể với chúng tôi và rất nhiều người khác về “thần tích ngũ vị đại vương”. Cụ Biên bảo: “Đó là một cách để lưu giữ lịch sử truyền thống của địa phương”.

Theo lời kể của cụ Biên, 5 vị công thần được sinh ra trong những gia đình hiền đức, có nhiều đóng góp xây dựng xóm làng và giúp đỡ những người nghèo khó. Tên của các ông là Vĩnh Công, Mộc Công, Lại Công, Cao Mang, Trung Thành. Sinh thời, cả 5 vị tướng đều có tướng mạo anh hùng: My lân, hàm én, nhan long, nhãn phượng. Khi tất cả trở thành thanh niên trai tráng đã nhiều phen hô mưa, gọi gió, ai nấy đều kinh sợ. Tương truyền, có một năm nước Văn Lang ta lâm vào cảnh đại hạn hán, lúa và hoa màu khô héo, nhân dân lâm vào cảnh đói khát, lầm than. Riêng trong địa hạt bản phủ Khoái Châu lúc bấy giờ (bao gồm huyện Kim Động trước đây), nhờ có 5 ông làm phép kêu gió, gọi mưa nên rau màu xanh tốt, lúa được mùa, nhân dân no đủ, không phải chịu cảnh lầm than. Theo đó, các quan địa phương cho là thần thánh cứu đời, bèn dâng biểu tâu lên triều đình. Nhà vua lập tức truyền lệnh chiêu mộ nhân tài khắp bốn phương. Cả 5 vị đã đến kinh thành ra mắt nhà vua. Nhà vua thấy các ông cao lớn kỳ vĩ, tài năng xuất chúng liền cho rằng đây là những thiên thần, thủy thần, nên đã phong các ông làm tướng, cai quản các bộ phận sơn thân.

Trong những năm tháng phò tá Hùng Duệ Vương, 5 vị tướng này đã tiêu trừ đại nạn hồng thủy, hỗ trợ nhân dân đắp đê, tiêu trừ lũ. Ở xã Mai Xá lúc bấy giờ ngưỡng mộ tài năng, đức độ của các vị tướng, do đó xã đã cử 20 người theo làm gia thần, vào triều tiếp tục phụng sự Hùng Duệ Vương. Khoảng 5 năm sau, Thục Vương ở Ai Lao đem binh đánh nước Văn Lang, Tản Viên Sơn thánh cùng với 5 vị tướng đã đem quân ra trận và dẹp tan quân xâm lược. Sau chiến thắng quân Thục, Hùng Duệ Vương phong cho 5 vị công thần là 5 vị Đại Vương. Sau đó, các ông xin phép vua được về thăm quê hương, gia đình, gia thần. Cũng trong chuyến đi này, các ông đã quy hóa. Nhân dân biết ơn, lập đền thờ và suy tôn các ông là thành hoàng làng, thờ phụng tại đình Mai Xá. Trong suốt chiều dài lịch sử, nhiều câu chuyện dã sử cho thấy, “Ngũ vị Đại Vương” đã nhiều lần hiển linh giúp nước, phù hộ đánh tan giặc ngoại xâm, giúp cho đất nước ngày càng hưng thịnh.

Cụ Biên nhìn lên mái đình rồi nghẹn ngào nói với chúng tôi, trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử cũng như gió bão khắc nghiệt của thiên nhiên, ngôi đình Mai Xá đã hư hại và phải trùng tu nhiều lần. Đình đã bị mất khu đại bái, khuôn viên có sự thay đổi. Tuy nhiên, dưới sự quan tâm, chăm sóc và tu tạo của chính quyền và nhân dân nên giờ đây Đình vẫn giữ được vẻ thanh khiết, uy nghiêm vốn có, đồng thời là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử của địa phương trong tiến trình đấu tranh cách mạng. Năm 2004, đình Mai Xá được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Hiện nay, không chỉ đình Mai Xá mà “thất thập” đền thờ trong cả nước đều thờ phụng Ngũ vị đại vương. Đó là niềm tự hào lớn của người dân xã Song Mai nói riêng và huyện Kim Động nói chung.

Vun đắp truyền thống “con cháu Lạc Hồng”

Trong câu chuyện về “Ngũ vị Đại Vương”, cụ Biên cùng các cụ cao niên trong làng còn kể rằng, thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp, xã Mai Xá tiếp tục trở thành vùng đất cách mạng, người dân nơi đây làm tốt nhiệm vụ hậu phương vững chắc cho tiền tuyến. Ngôi đình Mai Xá là căn cứ hoạt động của các cán bộ cách mạng. Năm 1942 - 1943, làng mở trường Hương sư tại Đình để dạy học, cụ Biên cũng chính là một trong những giáo viên dạy chữ cho học sinh trong làng, lúc này chỉ có bốn lớp Nhất, Nhì, Tam, Tứ. Đình Mai Xá còn là cơ sở của chính quyền chi bộ họp bàn kháng chiến. Hậu cung đình là nơi che giấu, bảo vệ cán bộ kháng chiến lúc địch càn quét, dân quân du kích địa phương ngày đêm canh gác luyện tập tại đình. Trong kháng chiến, đơn vị bộ đội Quang Trung về đóng tại đình Mai Xá để học tập chính trị, huấn luyện quân sự, được nhân dân nhiệt tình ủng hộ lương thực và may áo tặng chiến sỹ những này đông giá rét.

Bí Thư Đảng ủy xã Song Mai Nguyễn Anh Tiến chia sẻ, tên đình Mai Xá được lấy tên theo tên làng Mai Xá, trước kia là xã Mai Xá, châu Xích Đằng, huyện Đông Yên, phủ Khoái Châu. Sau Cách mạng tháng 8 được đổi thành thôn Mai Xá, xã Song Mai, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Xã Song Mai hiện nay có 6 thôn là Mai Viên, Mai Xá, Mưu Nha, Thanh Xuân, Phán Thủy, Hoàng Độc. Phát huy truyền thống “con cháu Lạc hồng”, người dân xã Song Mai bên cạnh chấp hành tốt các chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước còn tích tực xây dựng quê hương giàu mạnh. Người dân Song Mai chủ yếu làm nông nghiệp, kết hợp buôn bán nhỏ và các nghề phụ như: Đan lát, mộc, xây dựng… thu nhập bình quân đầu người của xã Song Mai hiện đạt trên 40 triệu đồng/người/năm, đời sống người dân ngày càng khấm khá. Đặc biệt, cùng với 13/16 xã trên địa bàn huyện Kim Động, xã Song Mai đã được công nhận xã đạt chuẩn NTM năm 2018.

Thật vậy, chúng tôi đã cùng cán bộ xã đi trên những tuyến đường bê tông rộng rãi, phẳng lỳ trải từ trung tâm xã đến từng thôn, xóm. Người dân ai ai cũng phấn khởi với sự phát triển của quê hương. Một thời lam lũ chống giặc ngoại xâm, người dân trên đất “Ngũ vị đại vương” vẫn giữ được đức tính chăm chỉ, cần cù, kiên cường, bất khuất. Không còn những mái nhà tranh dột nát, hầu hết các gia đình đều đã xây dựng được nhà cửa khang trang. Đặc biệt, nhiều hộ làm nông nghiệp đã thu tiền tỷ mỗi năm. Điển hình như gia đình ông Nguyễn Tiến Ca với mô hình nuôi cá trắm đen, cá chép lai kết hợp trồng bưởi Diễn, cam Canh, nhãn lồng mỗi năm cho thu nhập từ 2 tỷ đồng trở lên.

Không chỉ giỏi về phát triển kinh tế, từ nhiều thế hệ, con em xã Song Mai luôn giữ vững truyền thống hiếu học. Đến nay, trong xã có đến hàng chục Tiến Sĩ, hàng năm đều có rất nhiều học sinh thi đậu vào các trường Đại học danh tiếng. Vào mỗi dịp 10.3 (âm lịch), cháu con trong thôn Mai Xá, xã Song Mai và đông đảo du khách thập phương, dù công tác ở nơi xa cũng tranh thủ thời gian trở về thắp nén nhang thơm, kính cẩn nghiêng mình trước vong linh của “Ngũ vị Đại vương”. Những ngày này, cụ Biên - cụ thủ từ của đình Mai Xá lại xúc động kể cho bao thế hệ biết về “Thần tích Ngũ vị Đại Vương”, để cùng nhau ôn cố tri tân, tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân đã có công đánh giặc giúp nước và vun đắp truyền thống con Lạc cháu Hồng của dân tộc Việt Nam, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh.

ĐÀO CẢNH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang