ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 18:18 | 21/07/2019 (GMT+7)
.
Sắp xếp thôn, bản

Lưu ý đến yếu tố đặc thù

08:11 | 08/04/2019
Thông tư số 14/2018/TT-BNV của Bộ Nội vụ ban hành ngày 3.12.2018 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 04/2012/TT-BNV ngày 31.8.2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố có nhiều điểm mới. Bên cạnh quy định cụ thể về quy mô số hộ, các yếu tố đặc thù là một điểm mới cần được đặc biệt quan tâm trong quá trình sáp nhập các thôn, bản, khu phố.

Địa hình chia cắt, khác biệt về phong tục tập quán

Hướng Hóa là huyện miền núi, vùng cao, biên giới phía Tây của tỉnh Quảng Trị, có đường biên giới dài 156km, diện tích tự nhiên toàn huyện là: 1150,86km2. Trên địa bàn có 192 thôn, khu phố, trong đó có 49 thôn, khu phố. Nếu theo quy định của Thông tư 09 thì không đạt tiêu chuẩn về quy mô số hộ (dưới 50% số hộ) là 128 thôn, đạt tiêu chuẩn số hộ theo quy định (trên 50% nhưng dưới 100%) là 45 thôn. Nếu thực hiện sáp nhập thì toàn huyện còn lại 144 thôn, khu phố (giảm 47 thôn, 1 khu phố).


Thường trực HĐND tỉnh Quảng Trị giám sát về công tác sáp nhập thôn, bản, khu phố ở huyện Cam Lộ

Tuy nhiên, đối chiếu với quy định tại Điểm 5 về bổ sung Điều 7a của Thông tư 14 nêu rõ “Trong quá trình thực hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố cần xem xét các yếu tố đặc thù về địa lý, địa hình và phong tục tập quán của cộng đồng dân cư tại địa phương” thì việc sáp nhập cần phải tính toán lại, bởi đây là vùng có địa hình rộng, giao thông đi lại khó khăn, nhất là vào mùa mưa bão. Ngoài ra, tại địa bàn huyện Hướng Hóa, một số thôn của người đồng bào dân tộc thiểu số sống độc lập từ lâu, có những đặc thù riêng từ sinh hoạt, phong tục tập quán nên khi sáp nhập với người Kinh, như việc dự kiến sáp nhập các thôn như thôn Làng Vây (31 hộ - thôn thuộc diện đầu tư Chương trình 135, người dân tộc thiểu số) với thôn Long Phụng 137 hộ (thôn người Kinh); sáp nhập thôn Tà Đủ (38 hộ, thôn 135, đồng bào dân tộc thiểu số) với thôn Lương Lễ (328 hộ, người kinh)… sẽ gặp nhiều khó khăn trong công tác quản lý, điều hành các khu dân cư, nhất là trong các sinh hoạt hàng ngày như ma chay, hiếu hỉ, hội họp.

Bên cạnh đó, không chỉ ở huyện Hướng Hóa mà các vùng đồng bào dân tộc, hầu hết các thôn, bản của người đồng bào dân tộc thiểu số đều bầu ra một già làng, trưởng bản là người uy tín để đứng ra giải quyết, hòa giải mọi công việc trong thôn, bản. Khi sáp nhập vẫn có 2 già làng khác nhau, như vậy khi giải quyết chung công việc của thôn, bản sẽ gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, có một số yếu tố đặc thù khác qua khảo sát một số địa phương khác trên địa bàn cần được quan tâm cân nhắc như kiến nghị của UBND huyện Cam Lộ, thôn Kim Đâu (490 hộ) và Phi Thừa (80 hộ) thuộc địa bàn xã Cam An, huyện Cam Lộ có lịch sử lâu đời, có khả năng phát triển thêm hộ do vị trí gần được xuyên Á nên dân cư sẽ phát triển thêm. Hoặc có một số xã ở huyện ở Hải Lăng, Vĩnh Linh khi nhập vào quy mô hộ gia đình lên đến 500 - 600 hộ, địa bàn rộng, rất khó khăn trong công tác quản lý, điều hành và bảo đảm các cơ sở vật chất để họp thôn; hoặc một số thôn khoảng cách quá xa nhau khi nhập vào rất khó khăn cho công tác quản lý.

Cần có lộ trình

Theo quy định tại Điểm 4 (về sửa đổi, bổ sung điều 7) của Thông tư 14 nêu rõ trong “trường hợp do khó khăn của công tác quản lý của chính quyền cấp xã, tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố yêu cầu phải thành lập thôn mới, tổ dân phố mới”; quy định tại Điểm 1, Thông tư 14 cũng nêu rõ “Không chia tách các thôn, tổ dân phố đang hoạt động ổn định, thực hiện sáp nhập các thôn, tổ dân phố phù hợp với điều kiện, đặc điểm của từng địa phương”. Nghĩa là việc sáp nhập thôn là một chủ trương của đúng đắn song không phải thực hiện bằng mọi giá. Quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng chỉ rõ “vừa làm vừa rút kinh nghiệm, từng bước hoàn thiện, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội”.

Thực tế ở mỗi địa bàn khác nhau thì việc xem xét đến yếu tố lịch sử, văn hóa, đặc điểm tập quán của từng địa phương hết sức cần thiết, vì vậy thiết nghĩ trong công tác chỉ đạo sáp nhập cần có lộ trình phù hợp đối với từng địa phương. Địa bàn nào thực hiện xây dựng bảo đảm quy trình, có sự đồng thuận cao của nhân dân, thấy rõ lợi ích trong quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội thì khẩn trương tiến hành sáp nhập; đối với những địa phương mà nhân dân chưa đồng thuận thì hết sức thận trọng tổ chức họp dân, vận động, thuyết phục và làm từng bước. Bên cạnh đó, cần rà soát việc tổ chức đánh giá lại các yếu tố đặc thù của từng địa phương. Trong đó, đặc biệt cần nắm bắt đầy đủ tâm tư nguyện vọng của nhân dân, nhất là ý kiến của nhân dân về những vấn đề khác nhau, nắm bắt rõ về những đặc thù về phong tục tập quán, lối sống của từng vùng, các vùng đồng bào dân tộc, vùng có đạo, quan tâm đến tiếng nói, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Đối với các địa bàn miền núi, vùng biên giới, hết sức cân nhắc nghiên cứu đối với các địa bàn không bảo đảm về quy mô số hộ theo quy định nhưng do địa bàn cách khe, suối hoặc do mật độ dân cư thưa thớt dẫn đến khoảng cách địa lý giữa các hộ trong thôn là rất lớn; nhiều khu vực dân cư là vùng đơn dân tộc, hoặc các khu vực dân cư đơn thuần về tôn giáo sống “tốt đời, đẹp đạo”, chấp hành tốt chủ trương pháp luật nhà nước thì chưa thực hiện sáp nhập mà nghiên cứu sớm ban hành các chính sách và cơ chế hoạt động đối với các mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư thôn dưới sự chủ trì của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các địa phương. 

HOÀNG CHÂU
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang