ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 23:15 | 16/06/2019 (GMT+7)
.

Ba Chẽ phát triển vùng cây dược liệu

08:10 | 08/01/2019
Với 90% diện tích tự nhiên là rừng và đất rừng, huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) có điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều loài dược liệu như: Ba kích, nhân sâm, trà hoa vàng, nấm linh chi... Tuy nhiên, việc phát huy giá trị kinh tế của các loài “thuốc quý” này còn hạn chế, chưa tương xứng tiềm năng, thế mạnh vốn có của địa phương.

Thuốc quý - giá trị kinh tế cao

Từ những năm 1970, người dân Ba Chẽ đã khai thác củ ba kích tím trong rừng tự nhiên để bán cho thương lái mang đi tiêu thụ ở thị trường Trung Quốc. Sau nhiều năm, họ biết thêm về tác dụng dược lý của loài cây này nên đem về trồng rồi sử dụng ngâm rượu uống bồi bổ, tăng cường sức khỏe, chữa bệnh và đem tiêu thụ ở các vùng lân cận để có thêm thu nhập, cải thiện đời sống. Anh Đinh Văn Tuyến (thôn Đồng Tán, xã Minh Cầm) là một trong những người đi đầu đưa cây ba kích tím về trồng từ năm 2014. Những ngày đầu mới bắt tay vào trồng giống cây này, anh đã phải bỏ rất nhiều công sức để chăm sóc, bởi cây ba kích tím vốn dĩ phát triển mạnh dưới tán rừng, nên chưa thích nghi ngay được với đất vườn nhà. Sau nhiều năm nỗ lực, nay gia đình anh đã sở hữu gần 2 nghìn gốc ba kích tím cho năng suất từ 3 - 5kg/gốc. Anh Tuyến cho biết: “Với giá thị trường hiện nay là 300 nghìn đồng/kg, đồi ba kích tím hàng năm sẽ mang về thu nhập không nhỏ, có thể lên đến hàng tỷ đồng. So với những nông sản truyền thống, cây ba kích có giá trị kinh tế cao hơn rất nhiều. Do đó, tôi mong muốn bà con nhân dân trong thôn mạnh dạn chuyển đổi sang trồng loài cây này để nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống”. Hiện nay, diện tích trồng ba kích toàn huyện Ba Chẽ vào khoảng 75ha với sản lượng gần 1.000 tấn củ tươi hàng năm.


Cây trà hoa vàng đang là loài cây giúp người dân Ba Chẽ gia tăng thu nhập Ảnh: Đào Cảnh

Cũng giống như ba kích, trà hoa vàng là loài cây mọc tự nhiên trong rừng Ba Chẽ từ lâu đời. Trong khoảng 5 năm trở lại đây, người dân Ba Chẽ thường xuyên hái lá, nụ và hoa trà hoa vàng để sử dụng giúp tăng cường sức khỏe hoặc bán ra thị trường với giá cao, từ 15 triệu đồng/kg khô, hoa tươi thu mua với giá 1,2 triệu đồng/kg, lá tươi có giá 50.000 đồng/kg, lá khô 300.000 đồng/kg. Thấy được giá trị kinh tế của cây cùng với sự hỗ trợ từ Chương trình xây dựng nông thôn mới, Chương trình 135, nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện đã tiến hành trồng cây trà hoa vàng để phát triển kinh tế gia đình và từng bước hình thành vùng trồng tập trung, đáp ứng các nhu cầu sử dụng và chế biến trà hoa vàng.

Gia đình anh Bàn Xuân Phúc (thôn Nà Bắp, xã Đồn Đạc) cũng là một trong những người tiên phong đưa giống trà này về trồng tại vườn nhà. Đến nay, anh Phúc là chủ sở hữu của 20 nghìn gốc trà hoa vàng với thu nhập gia tăng hàng năm và đã thoát khỏi diện hộ nghèo năm 2018. Anh Phúc phấn khởi cho biết: “Vợ tôi bị tai nạn lao động nên sức khỏe suy giảm, kinh tế gia đình phụ thuộc chủ yếu vào vườn trà hoa vàng. Có thể nói, loài cây này chính là cứu cánh của gia đình tôi, giúp chúng tôi có cuộc sống tốt hơn”.

Cũng như gia đình anh Phúc, nhiều gia đình khác trên địa bàn huyện cũng thoát nghèo, làm giàu nhờ loài cây này, như: Anh Nịnh Văn Trắng (xã Đạp Thanh), ông Nịnh Hồng Quân (xã Thanh Lâm)… Đến nay, diện tích trà hoa vàng toàn huyện là 150ha, trong đó 70ha đã cho thu hoạch hoa và khoảng 100ha đã cho thu hoạch lá. Sản lượng thu hoạch hoa Trà hoa vàng tươi bình quân 1,2 tấn/năm; lá Trà hoa vàng tươi khoảng 13,5 tấn/năm. Doanh thu từ cây trà hoa vàng hàng năm trên địa bàn toàn huyện khoảng trên 5,5 tỷ đồng.  

Bên cạnh ba kích tím và trà hoa vàng, người dân Ba Chẽ còn trồng và khai thác các loài dược liệu khác như: Cát sâm, sâm cau đỏ, địa liền, nhân trần, kim ngân… Khối lượng dược liệu thu tự nhiên hàng năm vào khoảng 3,5 tấn các loại. Rất nhiều gia đình có thu nhập lớn nhờ việc sử dụng dược liệu trở thành các bài thuốc cổ truyền để chữa các bệnh như” dạ dày, đau xương khớp, gút, lá tắm người Dao.

Phát triển chưa tương xứng tiềm năng

Đến năm 2020, huyện tập trung phát triển các loại cây dược liệu với tổng diện tích 483ha, sản lượng thu hoạch hàng năm đạt khoảng 500 tấn dược liệu tươi. Phấn đấu có 10ha dược liệu tập trung được cấp chứng nhận nuôi trồng và khai thác dược liệu tuân thủ Thực hành nuôi trồng, khai thác dược liệu tốt (GACP - WHO). Bên cạnh đó, xây dựng 1 vườn bảo tồn chủ động tại xã Minh Cầm để bảo vệ nguồn gene các loại dược liệu quý; xây dựng mới 2 cơ sở sản xuất gống dược liệu chất lượng cao phục vụ việc mở rộng diện tích tại xã Thanh Sơn; đồng thời, tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng thuận lợi cho việc phát triển và tiêu thụ sản phẩm dược liệu.

Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Chẽ Đinh Thị Vỹ

Tuy nhiên, theo đánh giá của Phòng Nông nghiệp huyện Ba Chẽ, việc phát triển các loài cây dược liệu trên địa bàn huyện chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế sẵn có. Mặc dù huyện có khả năng trồng nhiều loài dược liệu khác nhau nhưng cách làm còn manh mún, tự phát, thiếu liên kết, thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Tuy diện tích trồng hàng năm tăng nhưng chỉ tập trung vào một số loại như trà hoa vàng hay ba kích tím. Không chỉ vậy, phần lớn các hộ tự vào rừng thu hái dược liệu rồi tự chế biến theo kinh nghiệm dân gian. Việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hiện chế biến dược liệu là khâu rất quan trọng để bảo đảm chất lượng của sản phẩm dược liệu, tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, trên địa bàn chưa có nhà máy sơ chế, chế biến các loại dược liệu.

Trao đổi với phóng viên, Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Chẽ Đinh Thị Vỹ cho biết, cây dược liệu là một trong những nguồn tài nguyên quý của địa phương. Nếu được khai thác, sản xuất, chế biến kết hợp với bảo tồn một cách bài bản thì sẽ tạo ra lượng hàng hóa có giá trị kinh tế lớn, mang lại thu nhập đáng kể cho người dân. Do đó, huyện đã ký biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác với một số doanh nghiệp, trường đại học về các nội dung liên quan đến sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm dược liệu. Cùng với đó, vận dụng các cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp HTX, hộ gia đình đầu tư vào lĩnh vực phát triển và chế biến dược liệu. Đến nay, có 3 doanh nghiệp đã xây dựng quy hoạch và dự án đầu tư phát triển dược liệu trên địa bàn huyện và đang hoàn thiện các thủ tục thuê đất theo quy định.

Phó Chủ tịch UBND huyện cũng khẳng định, việc quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong phát huy giá trị cây dược liệu. Huyện đã xây dựng các nhãn hiệu và thông qua phương tiện truyền thông, tổ chức sự kiện, lễ hội, xây dựng Trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP… các sản phẩm dược liệu của Ba Chẽ đã được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến, thị trường tiêu thụ sản phẩm tương đối ổn định. Trong thời gian tới, huyện tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm khắc phục những khó khăn và phát triển vùng trồng cây dược liệu tương xứng tiềm năng, tạo ra giá trị kinh tế cao hơn nữa cho người dân. 

ĐÀO CẢNH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang