ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 14:21 | 24/11/2017 (GMT+7)
.

Sáng mãi truyền thống dân y miền Nam

08:13 | 27/02/2017
Cách đây hơn nửa thế kỷ, thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn ác liệt, ở nơi đầu sóng, ngọn gió Vàm Cỏ Đông, có những chiến sĩ, khoác trên mình chiếc áo blouse, luôn có mặt ở những điểm nóng nhất. Họ là những thầy thuốc của Ban Dân y Trung ương cục miền Nam. Trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, nhiều người trong số họ đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường, máu của họ đã nhuộm thắm lá cờ quyết thắng, để đất nước sạch bóng quân thù, non sông thu về một mối.

Những trang sử hào hùng

Khu lưu niệm truyền thống Ban Dân y miền Nam được khánh thành ngày 28.4.2011, nhân kỷ niệm 36 năm ngày giải phóng miền Nam với khuôn viên rộng 4.000m2 tại rừng Văn hóa lịch sử Chàng Riệc (xã Tân Lập, Tân Biên, Tây Ninh). Cùng với Nhà bia tưởng niệm trên Đồi 82 Tân Biên, đây là khu di tích thứ hai được CLB Truyền thống Ban Dân Y miền Nam xây dựng từ sự hỗ trợ, đóng góp của các cấp, ngành và mạnh thường quân trong cả nước. Không chỉ ghi lại một phần những trang sử hào của ngành y tế, Khu lưu niệm còn là điểm hẹn để hội viên CLB gặp gỡ, thăm hỏi, động viên, giúp đỡ nhau lúc khó khăn, đau ốm…

Cuộc chiến nào cũng có đau thương, mất mát. Và dù đã lùi xa đến nửa thế kỷ nhưng trong câu chuyện của PGS.TS. Trần Thị Trung Chiến, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, Chủ nhiệm CLB Truyền thống Ban Dân y miền Nam, chúng tôi như cảm nhận rõ không khí những ngày khói lửa ấy: Sục sôi mà cũng không ít những nghẹn ngào.

Những năm 60 của thế kỷ trước, thời điểm ác liệt nhất của cuộc chiến. Lúc bấy giờ, Bộ Chính trị, Trung ương Đảng nhận định, chiều hướng chiến tranh dù xảy ra ác liệt nhưng cục diện chung có lợi cho cách mạng miền Nam, cho nên việc đào tạo cán bộ y tế cho chiến trường cấp thiết hơn bao giờ hết. Năm 1959, Bộ trưởng Bộ Y tế Phạm Ngọc Thạch đã ra chỉ thị: “Phải tìm những cán bộ miền Nam tập kết, có sự nhiệt tình, trung thành, chịu khó, biết ứng phó trong mọi tình huống, không sợ hy sinh để đào tạo kiến thức chuyên môn đa khoa, về miền Nam làm hạt giống nhân rộng, nhằm phát triển mạng lưới y tế, đáp ứng nhu cầu phục vụ sức khỏe cho đồng bào vùng giải phóng và phục vụ chiến đấu, kể cả đấu tranh chính trị ở miền Nam…”. Rồi đích thân ông đã trực tiếp lựa chọn những cán bộ trung kiên để đào tạo cấp tốc.

Tháng 9.1961, theo quyết định của Trung ương, đoàn cán bộ khoảng 20 người, do BS Nguyễn Thành Văn làm trưởng đoàn, đã ròng rã 6 tháng trời vượt Trường Sơn vào chi viện cho Trung ương cục miền Nam. Năm 1963, Trung ương tiếp tục cử thêm một đoàn cán bộ y tế nữa về với Nam Bộ. Trong đó, có BS Đoàn Thúy Ba, nữ cán bộ y tế đầu tiên vượt Trường Sơn về “Ông Cụ” (Bí danh của Ban đón tiếp Trung ương cục).

Theo lời kể của BS Đoàn Thúy Ba, Bộ trưởng Phạm Ngọc Thạch, là người lái xe chở đoàn đến trạm cuối cùng trên đất Bắc. Bộ trưởng nắm chặt tay từng người và nghẹn ngào: “Các em vào đó trước, thế nào anh cũng vào. Nhất định, anh sẽ gặp lại các em trong B”. Mọi người ai cũng tràn nước mắt. Đoàn cán bộ sau đó, một số ở lại Trung ương cục, một số được bổ sung về các tỉnh, hầu hết là ĐBSCL. Với số lượng cán bộ được bổ sung, Trung ương cục đã cho ra đời Ban Y tế Chín Nam do đồng chí Võ Chí Công, Phó Bí thư Trung ương cục phụ trách chung.


Ban Chủ nhiệm CLB Truyền thống Ban Dân y miền Nam chụp ảnh lưu niệm với đoàn viên thanh niên, y, bác sĩ trẻ ngành y tế  tại Khu lưu niệm
Ảnh: Mạnh Tuân

Bước sang năm 1964, phong trào cách mạng miền Nam ngày càng phát triển lớn mạnh, bộ đội chủ lực miền, bộ đội địa phương tổ chức đánh địch khắp nơi, tiêu diệt nhiều đồn bốt, phá nhiều ấp chiến lược. “Chiến tranh đặc biệt” bị phá sản buộc đế quốc Mỹ phải chuyển sang hướng “Chiến tranh cục bộ”. Thất bại khiến địch càng càn quét điên cuồng hòng tiêu diệt đầu não của ta. Trước tình hình này, Trung ương Cục quyết định chính thức thành lập Ban Dân y Trung ương Cục miền Nam, gọi tắt là Ban Dân y miền Nam - “R”, do BS Nguyễn Văn Thủ làm Trưởng ban. Đến năm 1965, Ban Dân y miền Nam đã quyết định thành lập Trường đào tạo cán bộ y tế trung cao cấp miền Nam C5 - BS67. “Chị vinh dự được dự khóa bác sĩ của trường, mở trước ngày giải phóng miền Nam”, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Trần Thị Trung Chiến bồi hồi nhớ lại.

Như lời hứa với đoàn cán bộ vào Nam trước, quý II.1968, Bộ trưởng Bộ Y tế Phạm Ngọc Thạch đã xin phép Trung ương vào trực tiếp chỉ đạo công tác y tế với Chiến trường B. Đến tháng 9, Bộ trưởng chủ trì tổ chức Hội nghị Y tế toàn miền Nam với hơn 200 đại biểu. Hội nghị thành công tốt đẹp nhưng chưa đầy hai tháng sau, Bộ trưởng Phạm Ngọc Thạch bị sốt rét ác tính và ra đi mãi mãi khi cuộc chiến đang tiếp tục ác liệt. Ngành y tế mất đi một thầy thuốc xuất sắc, Đảng mất đi một cán bộ trung kiên.

Cùng với ông, trong cuộc đấu tranh gian khổ và oanh liệt của dân tộc, còn biết bao những thầy thuốc ưu tú khác đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường, để đất nước hoàn toàn giải phóng, non sông sạch bóng quân thù.

Thắp tiếp lửa truyền thống

Kể đến đây, giọng của PGS.TS. Trần Thị Trung Chiến rưng rưng: “Thật may mắn khi chúng ta được sống trong hòa bình. Chính khu di tích này (Khu di tích Ban Dân y miền Nam - PV) là tấm lòng để tri ân với những người đã khuất. Tuy chưa hoàn chỉnh các hạng mục nhưng khi hoàn thành sẽ là địa chỉ đỏ cho thế hệ trẻ ngành y tế học tập, noi gương. Đây cũng là nơi giới thiệu với bạn bè trong nước và quốc tế về tấm lòng cao quý của các thầy thuốc đã hy sinh tất cả tuổi trẻ cho Tổ quốc đến hơi thở cuối cùng.

Những ngày này, trong không khí cả nước đang hướng về Ngày Thầy thuốc Việt Nam, nhiều đoàn cựu chiến binh, y, bác sĩ từ khắp các vùng miền của Tổ quốc đã đến Khu di tích Ban Dân y miền Nam, thắp những nén nhang thơm, tưởng nhớ, tri ân những đồng đội, đồng nghiệp, những thế hệ cha, anh đã vĩnh viễn nằm lại với chiến trường.

Cũng như nhiều đoàn khác, từ TP mang tên Bác, 5h sáng, hơn 200 đoàn viên, cán bộ công đoàn Bệnh viện Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh đã bắt đầu cho chuyến về nguồn, để 8h sáng, họ có mặt tại đây. Sau phút kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các thầy thuốc đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc, các y, bác sĩ trẻ đã được tham quan nhà lưu niệm truyền thống Ban Dân y miền Nam. Chứng kiến điều kiện khám chữa bệnh hết sức thiếu thốn, bệnh xá là những lán lợp cây rừng, máy móc, thiết bị thô sơ, nhiều thấy thuốc trẻ không giấu được xúc động. Họ cảm thấy may mắn khi được sinh ra và lớn lên trong thời bình, được hành nghề y trong điều kiện vô cùng thuận lợi.

TS. Phạm Văn Tấn, Chủ tịch Công đoàn, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh xúc động cho biết: Cuộc kháng chiến đã đi qua, nhiều vết thương đã được hàn gắn nhưng mất mát, hy sinh của các cán bộ, chiến sĩ, của những thầy thuốc không gì có thể bù đắp. Những chứng tích không thể nào quên của những năm tháng đấu tranh oanh liệt, những đóng góp quan trọng của ngành y tế đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, sẽ là động lực để thế hệ trẻ ngành y tế phát huy những giá trị cao đẹp của người thầy thuốc, phục vụ tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân. Lịch sử Ban Dân y Trung ương cục miền Nam mãi là niềm tự hào, một phần quan trọng của lịch sử ngành y tế Việt Nam. 

MẠNH TUÂN
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang