PHÁP LUẬT
Cập nhật 07:02 | 29/05/2020 (GMT+7)
.

Tiềm ẩn nhiều rủi ro

06:58 | 22/05/2020
Hiện nay, Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn thiết lập trạng thái bình thường mới theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, các chuyên gia đã cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn và những tranh chấp có thể xảy ra khi các doanh nghiệp bắt đầu hoạt động trở lại.

Không thể tiên lượng hết

Chúng ta nhận thấy, các cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới trước đây đều đem lại hậu quả rất nặng nề cho nền kinh tế thế giới và khu vực. Tuy nhiên, chưa có cuộc khủng hoảng nào mà tự thân không phải do quan hệ kinh tế, quan hệ cung cầu, quan hệ thị trường mà lại do yêu cầu phải ngừng lại các hoạt động kinh tế như trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19. Hiện nay, dịch bệnh Covid-19 đã và đang đặt ra cho Chính phủ, các doanh nghiệp và người dân trong cả nước những thách thức to lớn.


Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đứng trước nguy cơ phá sản Nguồn internet

Dịch bệnh Covid-19 đang ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế, hàng loạt doanh nghiệp phải đối mặt với những rủi ro tiềm ẩn, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Những tác động này nếu diễn ra trong thời gian dài thì nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ không đủ sức để bám trụ thị trường.

Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam Trần Duy Lịch cho biết hiện, chúng ta vẫn không thể tiên lượng hết được những rủi ro, hậu quả mà dịch bệnh Covid-19 đem lại. Bởi lẽ, dịch bệnh Covid-19 vẫn còn diễn biến bất ngờ và phức tạp trên toàn thế giới dẫn đến việc nhiều nước trên thế giới vẫn phải đóng cửa biên giới. Trong khi đó, kinh tế Việt Nam là nền kinh tế có độ mở rất lớn dựa vào hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu. Riêng đối với hoạt động xuất khẩu, giá trị gia tăng đã đóng góp 30% sự phát triển kinh tế cả nước.

Tuy nhiên, dưới tác động của dịch bệnh với các chính sách phải đóng lại nên nhiều hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu đóng băng, ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế của cả nước. Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về giãn cách xã hội, ngưng tất cả các hoạt động không cần thiết thì những tỉnh, thành phố có dịch vụ phát triển càng mạnh thì chịu ảnh hưởng càng nghiêm trọng. Đơn cử, TP Hồ Chí Minh, trong tháng 4 vừa qua ngành du lịch, khách sạn không có doanh thu và tất cả ngành dịch vụ khác có tốc độ tăng trưởng âm.

Hiện nay, mặc dù dịch bệnh đã được kiểm soát tốt hơn, các lệnh hạn chế đã được gỡ bỏ, các doanh nghiệp bắt đầu hoạt động trở lại nhưng việc gãy đổ rất lớn của các chuỗi giá trị về sản xuất và phân phối trong bối cảnh dịch bệnh đã dẫn đến việc rất nhiều doanh nghiệp đang đứng trước nguy cơ bị phá sản đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngoài ra, hàng loạt hợp đồng, giao dịch bị tạm dừng, hoãn khiến doanh nghiệp không chỉ đứng trước các rủi ro về tài chính, pháp lý mà còn có thể dẫn đến phát sinh những tranh chấp không mong muốn. Theo đó, để giúp cho các doanh nghiệp giữ được dòng tiền, bám trụ thị trường, Chính phủ đã triển khai các gói hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các gói an sinh xã hội, gói hỗ trợ tài khóa, mở rộng tín dụng... để hướng tới thị trường nội địa, kích cầu nội địa để duy trì sản xuất.

Nhiều đề xuất được gợi mở

Bên cạnh nỗ lực của Đảng và Chính phủ trong công cuộc đưa nền kinh tế của nước ta đi vào hoạt động bình thường thì các doanh nghiệp lại gặp nhiều vướng mắc về mặt pháp lý và phát sinh tranh chấp khi hoạt động trở lại. Chủ tịch lâm thời Viện Trọng tài Anh (CLArb), Chi nhánh tại Việt Nam, Luật sư Nguyễn Trung Nam cho hay, trong hai tháng gần đây ông nhận được rất nhiều lời đề nghị tư vấn của các doanh nghiệp liên quan đến tranh chấp hợp đồng. Đặc biệt là các doanh nghiệp làm trong lĩnh vực xây dựng, du lịch, khách sạn… Theo ông Nam để hạn chế những tranh chấp có thể xảy ra thì trong quá trình thực hiện, các bên cần theo dõi hợp đồng. Đặc biệt, khi phát sinh tranh chấp, để bảo đảm quyền lợi, các bên cần: Đánh giá được tác động dịch bệnh trong việc thực hiện hợp đồng; bên bị thiệt hại phải thông báo ngay cho bên kia; yêu cầu bên thực hiện nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng; đã thực hiện các biện pháp để giảm thiệt hại hay chưa?

Bên cạnh đó, để giảm thiệt hại trong quá trình thực hiện hợp đồng trong bối cảnh dịch bệnh, nhiều ý kiến cho rằng cần xem dịch Covid-19 là sự kiện bất khả kháng theo quy định tại Khoản 1, Điều 156, Bộ luật Dân sự năm 2015. Theo đó, để trở thành sự kiện bất khả kháng phải đủ các điều kiện sau: Giao dịch không thể thực hiện được; sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép. Tuy nhiên, trên thực tế, trong thời điểm dịch bệnh xảy ra, nhiều hoạt động giao dịch vẫn thực hiện được như dịch vụ bưu điện vẫn hoạt động xuyên suốt trong mùa dịch, dịch vụ buôn bán xăng dầu... nhưng phát sinh chi phí cao hơn nên không thuộc trường hợp bất khả kháng. Chính vì thế, cũng không ít ý kiến cho rằng, kiến nghị dịch Covid-19 là sự kiện bất khả kháng là chưa phù hợp.

Cũng trong bối cảnh dịch Covid-19 thì nhiều chuyên gia cũng cho rằng, khi phát sinh tranh chấp mà không thể thương lượng, thỏa thuận được thì các doanh nghiệp nên lựa chọn giải quyết tranh chấp theo phương thức trọng tài. Bởi lẽ, các thủ tục pháp lý liên quan đến giải quyết tranh chấp bằng trọng tài sẽ đơn giản hơn. Được biết, để đồng hành với doanh nghiệp, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) đã tiến hành giảm phí trọng tài, phí hòa giải từ ngày 1.4.2020 - 30.6.2020 và tổ chức các phiên làm việc trực tuyến để tạo thuận lợi cho các bên doanh nghiệp.

Nguyễn Ngân
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang