PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:40 | 02/06/2020 (GMT+7)
.
Sổ tay

Thiếu thống nhất, tùy tiện trong áp dụng

08:43 | 17/05/2020
Pháp luật dân sự, khoáng sản, giao dịch bảo đảm đều thừa nhận quyền khai thác khoáng sản là quyền tài sản và được tham gia giao dịch bảo đảm như các tài sản khác. Tuy nhiên, trên thực tế không hiếm tổ chức tín dụng từ chối bảo đảm loại tài sản này.

Điều 105, Điều 115, Bộ luật Dân sự năm 2015 và Khoản 1, Điều 55, Luật Khoáng sản năm 2010 thừa nhận, quyền khai thác khoáng sản là quyền tài sản. Tuy nhiên, pháp luật khoáng sản chưa có quy định cụ thể về các quyền khác liên quan đến quyền khai thác khoáng sản của tổ chức, cá nhân như: Quyền thế chấp, tặng cho... quyền khai thác khoáng sản. Bên cạnh đó, cũng không có quy định nào cấm thế chấp quyền khai thác khoáng sản.

Điều 295, Bộ luật Dân sự năm 2015 ghi rõ: “Tài sản bảo đảm phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm” và tại Khoản 1, Điều 4, Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29.12.2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 11/2012/NĐ-CP) quy định: “Tài sản bảo đảm là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai mà pháp luật không cấm giao dịch”. Bên cạnh đó, Điều 6, Thông tư số 08/2018/TT-BTP ngày 20.6.2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp hướng dẫn một số vấn đề về đăng ký, cung cấp thông tin về biện pháp bảo đảm, hợp đồng và trao đổi thông tin tại các Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản, quy định quyền khai thác khoáng sản là một trong các tài sản thuộc trường hợp đăng ký biện pháp bảo đảm, hợp đồng.

Như vậy, căn cứ vào Bộ luật Dân sự, pháp luật giao dịch bảo đảm, thì người có quyền khai thác khoáng sản có thể đem quyền này đi thế chấp, vay vốn tại các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, trên thực tế việc thế chấp quyền khai thác khoáng sản hiện chưa được áp dụng thống nhất, mỗi nơi một kiểu. Nhiều địa phương, các tổ chức tín dụng không nhận thế chấp quyền khai thác khoáng sản với lý do chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng. Điều này, dẫn đến quyền khai thác khoáng sản chưa được coi như một loại tài sản, gây ra hạn chế quyền sở hữu đối với quyền khai thác khoáng sản của cá nhân, tổ chức.

Một số tổ chức tín dụng cho rằng, quyền khai thác khoáng sản là tài sản và nhận thế chấp quyền này, nhưng khi bên bảo đảm không thực hiện được nghĩa vụ dẫn đến việc xử lý tài sản bảo đảm là quyền khai thác khoáng sản lại gặp khó khăn. Bởi doanh nghiệp mua tài sản bảo đảm (thông qua việc tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản) nhưng không thể thực hiện thủ tục chuyển quyền khai thác khoáng sản.

Để tháo gỡ phần nào khó khăn này, bước đầu, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có Công văn số 1498/BTNMT-ĐCKS ngày 23.3.2020 hướng dẫn về việc thế chấp quyền khai thác khoáng sản của các tổ chức, cá nhân tại các ngân hàng, tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, thời gian tới vấn đề này cần được quy định ở văn bản quy phạm pháp luật mới bảo đảm hiệu lực pháp lý.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang