PHÁP LUẬT
Cập nhật 17:26 | 29/01/2020 (GMT+7)
.

Mục tiêu còn xa

08:28 | 14/01/2020
Nghị quyết số 02/2019/NQ-CP giao chỉ tiêu cho các bộ, ngành trong năm 2019 phải kết nối đồng bộ hệ thống thông quan tự động (VNACC/VCIS) và tất cả các thủ tục hành chính về quản lý, kiểm tra chuyên ngành vào Cơ chế một cửa quốc gia. Tuy nhiên, mục tiêu này đã phải gác lại sang quý I.2020.

Lỗi mất điểm nhất trong Cổng Một cửa quốc gia là rất khó truy cập, tốc độ tải rất chậm, thường xuyên bị nghẽn mạng, bị từ chối truy cập và chỉ tương thích với một số trình duyệt, máy tính nhất định.

Chỉ đạo quyết liệt, nhưng…

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính, nếu như quý II.2015, số mặt hàng thuộc diện quản lý và kiểm tra chuyên ngành là 82.698, thì đến nay qua quá trình rà soát, các bộ, ngành đã cắt giảm được 12.600 mặt hàng cần kiểm tra chuyên ngành, còn lại 70.087 mặt hàng. Năm 2019, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 99/NQ-CP phiên họp thường ký tháng 10, trong đó nhấn mạnh về cải cách kiểm tra chuyên ngành tại các bộ. Thậm chí, tại Nghị quyết này, Chính phủ đã nêu tên từng mặt hàng cụ thể và chỉ đạo biện pháp tháo gỡ, yêu cầu các bộ phải sửa đổi quy định theo hướng này. Đây là biện pháp khá quyết liệt vì hiếm khi nào Chính phủ trực tiếp chỉ đạo từng nội dung chi tiết như vậy.

Đó là sự chỉ đạo của Chính phủ, còn việc thực hiện tại các bộ, ngành thì… cũng còn nhiều việc phải bàn. Chưa nói đến việc rà soát, cắt giảm các hàng hóa kiểm tra chuyên ngành chỉ mới dừng lại ở việc đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp về thực hiện thủ tục hành chính xuất nhập khẩu cũng đã thấy có nhiều vấn đề. Khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam gần đây cho thấy, những thủ tục kiểm tra chuyên ngành mà doanh nghiệp thường gặp nhất là quản lý chất lượng hàng hóa - cấp phép thuộc lần lượt các Bộ: Công thương, Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Khoa học và Công nghệ, Y tế. Nếu phân loại các thủ tục theo các nhóm như quản lý chất lượng hàng hóa, quản lý an toàn thực phẩm và các lĩnh vực quản lý chuyên ngành khác thì kết quả cho thấy phần lớn các doanh nghiệp (60 - 70%) đánh giá mức độ khó/dễ thực hiện các thủ tục này ở ngưỡng bình thường (trong 5 cấp độ: rất dễ/dễ/bình thường/khó/rất khó). Chỉ khoảng 15 - 27% đánh giá việc thực hiện các thủ tục trên là dễ hoặc rất dễ thực hiện. Đi sâu vào từng thủ tục có thể thấy mỗi bộ, ngành lại có những vướng mắc riêng. Chẳng hạn, với thủ tục cấp giấy phép và giấy tờ tương đương trong lĩnh vực quản lý chất lượng hàng hóa, tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn cao nhất là khi thực hiện tại Bộ Y tế (26%), thấp nhất là Bộ Công thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (14%). Hay khi thực hiện thủ tục công bố hợp quy của nhóm thủ tục chất lượng hàng hóa, các bộ, ngành có tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn cao nhất là Bộ Y tế (24%), thấp nhất là Bộ Công thương (14%).

Liên quan đến việc ban hành danh mục hàng hóa thuộc diện quản lý và kiểm tra chuyên ngành kèm theo mã số sản phẩm phân loại hàng hóa được buôn bán trên phạm vi toàn thế giới (mã số HS), Thông tư số 65/2017/TT-BTC ấn định thời hạn công bố 53 danh mục hàng hóa là hết quý IV.2018. Tuy nhiên, đến tháng 6.2019, số lượng danh mục mặt hàng kiểm tra chuyên ngành được minh bạch thông tin chỉ là 20; các danh mục mặt hàng khác ở trong tình trạng đang triển khai là 3 hoặc chưa triển khai là 30.

Vẫn yêu cầu nộp… bản giấy

Nghị quyết số 02/NQ-CP về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2019 và định hướng đến năm 2021 đã giao nhiệm vụ chung cho các bộ, ngành trong năm 2019 “nghiên cứu, xây dựng giải pháp kỹ thuật kết nối đồng bộ hệ thống VNACC/VCIS và tất cả các thủ tục hành chính về quản lý, kiểm tra chuyên ngành vào Cơ chế một cửa quốc gia”.

Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính - cơ quan Thường trực Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), tính đến hết ngày 15.10.2019, 13 bộ, ngành đã tham gia kết nối với 184 thủ tục hành chính được đưa lên Cơ chế một cửa quốc gia, với tổng số hồ sơ hành chính đã được xử lý trên Cổng thông tin một cửa quốc gia xấp xỉ 2,56 triệu bộ hồ sơ của 33.200 doanh nghiệp. Như vậy, so với thời điểm tháng 7.2019, khi diễn ra Phiên họp lần thứ 5 của Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia thì số lượng thủ tục kết nối vào Cổng một cửa quốc gia tăng thêm 10. Tính từ đầu năm tới hết ngày 15.10.2019, số thủ tục được đưa lên Cơ chế một cửa quốc gia là 26 thủ tục, vẫn còn cách xa với mục tiêu triển 61 thủ tục hành chính mới trong năm 2019. Với tiến độ hiện tại, việc hoàn thành mục tiêu này có thể phải kéo dài đến cuối quý I.2020.

Theo kết quả khảo sát, những doanh nghiệp từng thực hiện thủ tục trên Cổng một cửa quốc gia nhận diện tương đối rõ những thuận lợi khi thực hiện thủ tục qua cơ chế này. Cụ thể, lợi ích từ “giảm thời gian tiếp nhận, xử lý” (61% doanh nghiệp lựa chọn); “thủ tục nhanh gọn, đơn giản” (61%); giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ cho doanh nghiệp (51%), giao diện thân thiện, dễ hiểu (50%), và minh bạch trong thủ tục (42%). Tuy vậy, nhiều vấn đề khó khăn cũng phát sinh, phổ biến nhất là “hệ thống hay báo lỗi” (40% doanh nghiệp lựa chọn), “phải cung cấp thêm hồ sơ giấy” (25%), “chưa có nhiều thủ tục trên Cổng một cửa quốc gia” (16%), và “yêu cầu giấy tờ trùng lặp” (12%). Điều đáng quan tâm hơn là hiện các thủ tục kiểm tra chuyên ngành được thực hiện trên Cổng một cửa quốc gia ngày càng nhiều, nhưng số lượng thủ tục hành chính có thể làm hoàn toàn theo cấp độ 4, tức là hoàn toàn điện tử vẫn không nhiều, đa số các thủ tục vẫn phải nộp kèm bản giấy.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang