PHÁP LUẬT
Cập nhật 16:08 | 24/01/2020 (GMT+7)
.

Đến lúc thay đổi hạn mức bảo hiểm tiền gửi

07:47 | 14/12/2019
Chính sách bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đã góp phần củng cố niềm tin của người gửi tiền vào sự an toàn và lành mạnh của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, chính sách này cũng cần được đổi mới để phát huy hiệu quả tối ưu, đáp ứng được sự phát triển đa dạng của thị trường tài chính. Trong đó, hạn mức chi trả BHTG là vấn đề người gửi tiền quan tâm.

Cơ sở để xác định hạn mức BHTG

Nhằm đạt được sự cân bằng giữa việc bảo vệ người gửi tiền, ổn định tài chính và kỷ luật thị trường, Hiệp hội BHTG quốc tế (IADI) khuyến nghị: Các nhà hoạch định chính sách phải xác định rõ ràng mức độ và phạm vi BHTG. Hạn mức nên có giới hạn, đáng tin cậy và bảo hiểm cho phần lớn người gửi tiền nhưng phải đảm bảo có một tỷ lệ đáng kể giá trị tiền gửi không được bảo hiểm để tuân theo kỷ luật thị trường. Theo đó, IADI hướng dẫn cụ thể cách thức thiết lập hạn mức BHTG như sau:
Thứ nhất, tính hợp lý của hạn mức bảo hiểm có thể được xác định trong bối cảnh của tổng thể nền kinh tế cũng như tình hình hoạt động của các tổ chức tín dụng. Nếu ở mức quá thấp, những người gửi tiền tương đối nhỏ có thể rút tiền ồ ạt khi xảy ra sự cố đối với ngân hàng của họ. Nếu hạn mức là quá cao, người gửi tiền sẽ không quan tâm đến rủi ro của ngân hàng, do đó không duy trì được kỷ luật thị trường, các ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro đạo đức khi chấp nhận những hoạt động có rủi ro cao hơn.

Thứ hai, cơ quan có thẩm quyền ước lượng giá trị tiền gửi có nguy cơ rủi ro và khả năng đổ vỡ. Các phương pháp ước lượng có thể mang tính kỹ thuật như giá trị chịu rủi ro hoặc xác suất đổ vỡ ngân hàng; hoặc trực tiếp hơn như bảo hiểm được một số lượng nào đó các ngân hàng có quy mô nhỏ và vừa. Và cuối cùng, sau khi xác định số tiền tối đa của các khoản tiền gửi có nguy cơ rủi ro, các cơ quan có thẩm quyền phải xem xét và tính toán để cơ chế cấp vốn đảm bảo khả năng  chi trả. Nếu cần, các cơ quan có thẩm quyền sẽ phát triển cơ chế cấp vốn để đảm bảo đủ nguồn chi trả sẵn có.

Nếu nguồn quỹ không có sẵn hoặc quá nhỏ đối với một đất nước, hạn mức bảo hiểm cần phải giảm xuống hoặc thu hẹp lại. Giảm hạn mức bảo hiểm hoặc phạm vi bảo hiểm có thể làm giảm các yêu cầu góp vốn.

Cân nhắc việc tăng hạn mức BHTG

Ở nước ta, hạn mức trả tiền bảo hiểm cũng nhiều lần được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế. Cụ thể, Nghị định 89/1999/NÐ-CP của Chính phủ  quy định số tiền bảo hiểm được trả cho tất cả các khoản tiền gửi (gồm cả gốc và lãi) của một cá nhân tại một tổ chức tham gia BHTG, tối đa là 30 triệu đồng. Đến năm 2005, Chính phủ nâng hạn mức trả tiền bảo hiểm lên 50 triệu đồng. Mới đây nhất, theo Quyết định 21/2017/QÐ-TTg của Thủ tướng, từ ngày 5.8.2017, hạn mức trả tiền bảo hiểm đã được nâng lên 75 triệu đồng.

Theo thống kê, với hạn mức 75 triệu đồng hiện nay, BHTG Việt Nam có khả năng bảo vệ toàn bộ được hơn 87% số lượng người gửi tiền. Hạn mức này khá gần với khuyến nghị của AIDI. Đặc biệt, tại những thời điểm nhạy cảm của thị trường tài chính, BHTG Việt Nam đã bảo đảm cho các tổ chức nhận tiền gửi chi trả đủ cho người gửi tiền có nhu cầu.

Tuy nhiên, thời gian tới, nền kinh tế nước ta được kỳ vọng tiếp tục phát triển, thu nhập dân cư ngày càng cao, lượng tiền gửi của dân cư tăng cùng với nhu cầu phải ổn định tâm lý người gửi tiền. Việc tăng hạn mức trả tiền bảo hiểm nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi người gửi tiền, góp phần thúc đẩy lành mạnh hóa và ổn định thị trường tài chính trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết.

Không chỉ vậy, sự gia tăng không ngừng của các dịch vụ mới trong thị trường tài chính - ngân hàng cũng là một yếu tố tác động đến giá trị thực của hạn mức chi trả BHTG. Trong một thị trường tài chính - ngân hàng tiềm năng, kinh tế đang phát triển, ngày càng nhiều các công cụ tài chính mới được ra đời, thay thế những công cụ truyền thống; sản phẩm tiền gửi đang không ngừng bị cạnh tranh bởi sự ra đời và phát triển các công cụ đầu tư khác; lợi nhuận và những tiện ích của những sản phẩm tài chính mới khiến cho tính hấp dẫn của tiền gửi bị lung lay trong một số thời điểm khi người dân có nhiều lựa chọn cho việc đầu tư, tích lũy của cải của mình. Ðiều này dẫn đến cần thiết phải có sự cân nhắc thay đổi hạn mức chi trả BHTG kịp thời cho phù hợp tình hình hiện tại để củng cố lòng tin của người gửi tiền vào sản phẩm truyền thống này, bảo vệ tính an toàn của hệ thống ngân hàng.

Tại các sự kiện tuyên truyền chính sách BHTG tới đông đảo công chúng trên phạm vi cả nước, cũng có rất nhiều người dân, tổ chức tham gia BHTG hay các cơ quan liên quan kiến nghị nâng hạn mức chi trả lên cao hơn. Ông Lưu Văn Lệ, người có tiền gửi tiền tại Quỹ Tín dụng nhân dân Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc cho rằng hạn mức 75 triệu đồng chưa bảo đảm được quyền lợi của người gửi tiền. “Tôi nghĩ, việc phá sản ngân hàng khó xảy ra, tuy nhiên, nếu tăng hạn mức chi trả bảo hiểm lên thì tốt hơn, khi ấy tôi cũng tự tin hơn khi gửi tiền vào các tổ chức tài chính” - ông Lệ nhấn mạnh.

Tăng hạn mức chi trả BHTG trong tương lai gần là cần thiết, tuy nhiên phải được xem xét thấu đáo, chi tiết để đạt được hiệu quả tối đa của chính sách này. 

Đức Kiên
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang