PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:30 | 17/11/2019 (GMT+7)
.
Công tác xây dựng luật, pháp lệnh và văn bản hướng dẫn

Lỡ hẹn vì thiếu phối hợp

07:43 | 04/11/2019
Các bộ, ngành thiếu phối hợp, nhất là trong khâu lấy ý kiến dự thảo văn bản là ý kiến của đại diện chính các bộ, ngành tại cuộc họp về Công tác lập đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh và ban hành văn bản quy định chi tiết nhằm chuẩn bị Đề nghị của Chính phủ về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, điều chỉnh Chương trình năm 2020.

“Xin” ý kiến góp ý

 Các bộ, ngành cần đôn đốc việc rà soát các nội dung giao quy định chi tiết và dự kiến danh mục văn bản quy định chi tiết, thời hạn trình, cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết các dự án luật, pháp lệnh dự kiến trình QH Khóa XIV thông qua tại Kỳ họp thứ Tám, kịp thời gửi Bộ Tư pháp tổng hợp ngay sau khi kết thúc Kỳ họp.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu

Cập nhật tình hình chuẩn bị dự án luật, pháp lệnh của các bộ, ngành, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp Nguyễn Hồng Tuyến cho biết, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020, tại Kỳ họp thứ Chín sẽ trình QH thông qua 8 dự án luật như: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp, Luật Thanh niên (sửa đổi), Luật Đầu tư (sửa đổi)… Đồng thời cho ý kiến đối với 7 dự án luật như: Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Thỏa thuận quốc tế, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính… Còn tại Kỳ họp thứ Mười sẽ trình QH thông qua 7 dự án luật và cho ý kiến đối với 2 dự án luật.

Liên quan đến việc chuẩn bị các đề nghị đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, điều chỉnh Chương trình năm 2020, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, đến nay đã có một số bộ, cơ quan ngang bộ gửi hồ sơ thẩm định đề nghị xây dựng luật cho Bộ Tư pháp. Ví dụ như đề nghị xây dựng Luật Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đề nghị xây dựng Luật Giao thông đường bộ sửa đổi (Bộ Giao thông Vận tải), đề nghị xây dựng Luật Lực lượng trị an cơ sở (Bộ Công an), đề nghị xây dựng Pháp lệnh về việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc…

Như vậy, khối lượng công việc mà các bộ, ngành phải chuẩn bị cho các dự án luật thực hiện đúng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật là rất lớn. Để làm được điều này rất cần sự phối hợp nhuần nhuyễn, chặt chẽ của các bộ, ngành được Chính phủ giao chuẩn bị dự án. Tuy nhiên, đây lại là vướng mắc được nhắc đến trong rất nhiều năm qua mà Chính phủ chưa tìm được giải pháp giải quyết. Đại diện Ủy ban Chứng khoán nhà nước, Bộ Tài chính nêu thực tế, vướng mắc chủ yếu hiện nay là việc các bộ, ngành cho ý kiến góp ý còn rất chậm, không đúng thời hạn nên ảnh hưởng tới tiến độ trình và ban hành văn bản. Thực tế, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật là một quy trình khép kín, từng khâu, từng công đoạn đều ràng buộc lẫn nhau, quyết định chất lượng của toàn bộ sản phẩm. Nếu khâu nào chậm, thì chắc chắn sẽ kéo cả toàn bộ quá trình chậm lại. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định là các bộ, ngành phải có trách nhiệm góp ý, tuy nhiên tình trạng chung là các bộ đi “xin” ý kiến của nhau!. Từ thực tế này, đại diện bộ ngành cho rằng, nên sửa đổi, bổ sung Khoản 1 Điều 47 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo hướng, rút ngắn thời hạn lấy ý kiến bằng văn bản xuống còn 20 ngày; đồng thời có chế tài xử lý (nêu tên bộ, ngành) chậm cho ý kiến. Tại cuộc họp, nhiều bộ, ngành đều cho rằng việc lấy ý kiến của Bộ Tài chính là khó nhất và thường bị chậm so với quy định.

Tái diễn… nợ đọng

So với những năm trước đây, tình trạng nợ đọng văn bản hướng dẫn đã giảm tương đối. Tuy nhiên, số lượng văn bản dự kiến sẽ nợ đọng đang hiện hữu trước mắt. Theo thống kê của Bộ Tư pháp, hiện các bộ, ngành còn nợ 10 văn bản (9 Nghị định, 1 Quyết định) quy định chi tiết 5 luật đã có hiệu lực. Trong đó, riêng Bộ Công an nợ 8 văn bản, bao gồm 3 văn bản hướng dẫn thực hiện Luật An ninh mạng và 2 văn bản hướng dẫn cụ thể Luật Công an nhân dân. Chẳng hạn, Luật An ninh mạng có hiệu lực từ ngày 1.1.2019, tuy nhiên đến nay cả 3 văn bản hướng dẫn thi hành, bao gồm: Nghị định quy định chi tiết về trình tự, thủ tục áp dụng một số biện pháp bảo vệ an ninh mạng; Nghị định quy định chi tiết một số điều trong Luật An ninh mạng; Quyết định ban hành Danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia… đều đang ở trong giai đoạn “đã trình” và “đang soạn thảo”.

Mặc dù, hiện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch không nằm trong danh sách nợ đọng văn bản, tuy nhiên Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thanh Liêm thừa nhận, khi đề nghị xây dựng Luật Điện ảnh được thông qua thì e rằng sẽ phải nợ đọng, vì có rất nhiều vấn đề mới, bản thân cán bộ pháp chế, xây dựng văn bản thì chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Như vậy, có thể thấy, quy định “văn bản hướng dẫn phải có hiệu lực đồng thời với văn bản được hướng dẫn” là quy định khó thực hiện và hiện cũng chưa có chế tài xử lý, mặc dù Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì sử dụng rất nhiều từ “trách nhiệm”. 

Có nhiều nguyên nhân để giải thích cho câu chuyện nợ đọng văn bản. Từ những nguyên nhân như áp lực số lượng văn bản phải ban hành đáp ứng nhu cầu mới của đời sống kinh tế - xã hội; đội ngũ pháp chế, chuyên môn còn mỏng… đến những nguyên nhân nội tại của quá trình xây dựng văn bản như có nhiều ý kiến khác nhau của bộ, ngành phải trình Chính phủ xin ý kiến… Phó Vụ trưởng Vụ Công chức - viên chức, Bộ Nội vụ Nguyễn Tư Long cho rằng tiến độ xây dựng các văn bản quy định chi tiết liên quan tới công tác cán bộ hiện nay (như phân loại, đánh giá cán bộ) còn chậm là do việc xây dựng các Nghị định của Chính phủ thể chế hóa các Nghị quyết của Trung ương còn nhiều vấn đề mới, mâu thuẫn với luật hiện hành.

Bài và ảnh: Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang